Μυστήριο της κλιματικής αλλαγής: νέα μελέτη εξετάζει το μοναδικό σημείο στη Γη όπου τα τελευταία χρόνια ψυχραίνει αντί να θερμαίνεται. Η ερευνητική ομάδα εξηγεί ότι το «Cold Blob» συνδέεται κυρίως με την Ατλαντική Μεσημβρινή Ανακυκλοφορία AMOC.
Στον βόρειο Ατλαντικό, νότια της Γροιλανδίας, βρίσκεται ο λεγόμενος "Cold Blob", μια μυστηριώδης "ψυχρή κηλίδα", που θεωρείται το μοναδικό σημείο στη Γη όπου τις τελευταίες δεκαετίες η θερμοκρασία γίνεται όλο και πιο χαμηλή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μια ομάδα με επικεφαλής τον καθ. δρ Στέφαν Ράμστορφ από το Ινστιτούτο Κλιματικών Ερευνών του Πότσνταμ (PIK) δημοσίευσε πρόσφατα μια νέα μελέτη για το "Warming Hole" στον Ατλαντικό Ωκεανό, στο περιοδικό "Geophysical Research Letters (πηγή στα Γερμανικά)".
Η ερευνητική ομάδα, με βάση ανάλυση σειρών θερμοκρασιακών δεδομένων από μετρήσεις στον βόρειο Ατλαντικό, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κυρίως οι μεταβολές στη μεταφορά θερμότητας στον ωκεανό ευθύνονται για τον "Cold Blob".
Οι επιστήμονες γράφουν: "Αυτό είναι ανησυχητικό, καθώς μια περαιτέρω εξασθένηση της μεταφοράς θερμότητας στον Ατλαντικό, στο πλαίσιο της μελλοντικής κλιματικής αλλαγής, θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στο κλίμα και στις καιρικές συνθήκες στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου".
Τον περασμένο Φεβρουάριο, το Βόρειο Συμβούλιο - στο οποίο συμμετέχουν η Δανία, η Ισλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία, καθώς και ως συνδεδεμένα μέλη οι Νήσοι Άλαντ, τα Φερόε και η Γροιλανδία - είχε προειδοποιήσει ότι οι θερμοκρασίες στην Ισλανδία τον χειμώνα θα μπορούσαν να πέσουν έως και στους μείον 45 βαθμούς Κελσίου. Τότε το νησί θα ήταν πλήρως αποκλεισμένο από τους πάγους - για πρώτη φορά από την εποχή των Βίκινγκς.
Γιατί η AMOC είναι τόσο σημαντική
Η εξασθένηση της λεγόμενης AMOC απασχολεί εδώ και καιρό τους κλιματικούς επιστήμονες. AMOC σημαίνει "Atlantic Meridional Overturning Circulation" (Ατλαντική Μεσημβρινή Ανατρεπτική Κυκλοφορία) και περιγράφει ένα τεράστιο σύστημα θαλάσσιων ρευμάτων. Μεταφέρει ζεστό νερό κατά μήκος της επιφάνειας του Ατλαντικού προς βορρά και κρύο νερό κατά μήκος του βυθού προς νότο. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα συστήματα κατανομής της θερμότητας στον πλανήτη.
"Η ανάλυσή μας στηρίζει την ερμηνεία του παρατηρούμενου 'Cold Blob' ως ένδειξη εξασθένησης της AMOC, η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στην πλευρική μεταφορά θερμότητας σε αυτή την υποπολική περιοχή δίνης", αναφέρεται στη νέα μελέτη του Ινστιτούτου Κλιματικών Ερευνών του Πότσνταμ.
Προηγούμενες έρευνες για παλαιότερα επεισόδια έντονης ψύχρανσης στην Ευρώπη κατά τα τελευταία 100.000 χρόνια δείχνουν ότι το λιώσιμο των παγοκαλυμμάτων θα μπορούσε να αποδυναμώσει την AMOC, λόγω των αλλαγών στην αλατότητα και τη θερμοκρασία του θαλασσινού νερού.
Το γλυκό νερό μειώνει την αλατότητα - και άρα την πυκνότητα του νερού - στην επιφάνεια της θάλασσας. Αυτό σημαίνει ότι λιγότερο επιφανειακό νερό βυθίζεται, κάτι που μπορεί να επιβραδύνει το ρεύμα.
Βρίσκεται ο κόσμος κοντά στο σημείο καμπής;
Εδώ και χρόνια ερευνητικές ομάδες προσπαθούν να προσδιορίσουν πότε θα μπορούσε να φτάσει η ατλαντική μεσημβρινή ανατρεπτική κυκλοφορία (AMOC) στο σημείο καμπής της, το οποίο, παρά τη γενική υπερθέρμανση του πλανήτη, θα πυροδοτούσε εξαιρετικά ψυχρούς χειμώνες στη βόρεια Ευρώπη.
Σε περίπτωση κατάρρευσης της AMOC, η στάθμη της θάλασσας στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ θα ανέβαινε γρήγορα, καθώς το ρεύμα κανονικά απομακρύνει τα νερά από την ξηρά. Οι καταιγίδες στον Ατλαντικό θα γίνονταν επίσης πιο ισχυρές. Ωστόσο, προς το παρόν οι προβλέψεις παραμένουν δύσκολες.
Πριν από περίπου 12.500 χρόνια - κατά την τελευταία ψυχρή περίοδο, την εποχή Dryas - χρειάστηκαν περίπου 100 χρόνια μέχρι η AMOC να επανέλθει πλήρως σε λειτουργία. Οι θερμοκρασίες στη Γροιλανδία χρειάστηκαν τότε γύρω στα 40 χρόνια για να ανακάμψουν από τις ακραίες παγετωνικές συνθήκες.
Οι συγγραφείς της πρόσφατης μελέτης κάνουν λόγο για "πρώιμα προειδοποιητικά σήματα" ότι η κυκλοφορία των ωκεανών πλησιάζει το σημείο καμπής, καθώς και για "σαφείς ενδείξεις αποδυνάμωσης της AMOC". Και προσθέτουν ότι "ο κίνδυνος αυτός απαιτεί την άμεση προσοχή των πολιτικών υπευθύνων".