Επιστολή αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών: ζητούν από την Κομισιόν προσωρινή αναστολή του συστήματος EES λόγω πολύωρων καθυστερήσεων στα σύνορα
Τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και οι αεροπορικές εταιρείες απηύθυναν επείγουσα έκκληση στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποιώντας ότι η εφαρμογή του Συστήματος Εισόδου/Εξόδου Σένγκεν (EES) έχει φτάσει σε «κρίσιμο σημείο» και προκαλεί σοβαρές αναστατώσεις στα ταξίδια εκατομμυρίων επιβατών στην κορύφωση της θερινής περιόδου.
Σε μια ανοιχτή επιστολή (πηγή στα Αγγλικά) που δημοσιεύτηκε την 1η Ιουλίου, οι αεροπορικοί φορείς ACI EUROPE, Airlines for Europe (A4E) και η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) κάλεσαν τις Βρυξέλλες να επιτρέψουν στα κράτη μέλη να αναστέλλουν προσωρινά το ψηφιακό σύστημα συνόρων όποτε ο όγκος των επιβατών υπερβαίνει τη λειτουργική ικανότητα.
«Σήμερα έχουμε φτάσει σε κρίσιμο σημείο», έγραψαν οι οργανισμοί. «Η τρέχουσα εφαρμογή του EES δημιουργεί σοβαρές λειτουργικές συνέπειες, διαταράσσει τα ταξίδια των επιβατών και ασκεί αφόρητη πίεση στις συνοριακές αρχές, τα αεροδρόμια και τις αεροπορικές εταιρείες».
«Σας καλούμε, επομένως, σε άμεση παρέμβαση πριν η κατάσταση επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο κατά την αιχμή της θερινής ταξιδιωτικής περιόδου».
Το EES τέθηκε πλήρως σε λειτουργία σε όλη τη ζώνη Σένγκεν τον Απρίλιο του 2026, αντικαθιστώντας τη σφράγιση διαβατηρίων για τους περισσότερους ταξιδιώτες εκτός ΕΕ με ένα ψηφιακό σύστημα που καταγράφει τις εισόδους και τις εξόδους μαζί με βιομετρικά δεδομένα, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και εικόνες προσώπου.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την ασφάλεια των συνόρων, να εντοπίζει όσους υπερβαίνουν τη διάρκεια της βίζας και να βελτιστοποιεί τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.
Ωστόσο, ο αεροπορικός κλάδος τονίζει ότι η εφαρμογή έχει το αντίθετο αποτέλεσμα σε πολλά αεροδρόμια.
Σύμφωνα με την επιστολή, οι χρόνοι αναμονής στον έλεγχο διαβατηρίων φτάνουν πλέον «έως και πέντε ώρες στις περιόδους αιχμής», με αποτέλεσμα χαμένες ανταποκρίσεις, καθυστερημένες αναχωρήσεις και αυξανόμενη πίεση στο προσωπικό πρώτης γραμμής στα αεροδρόμια.
Οι οργανισμοί προειδοποίησαν ότι μικρότερα αεροδρόμια που εξυπηρετούν δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες, με τους επιβάτες να σχηματίζουν ουρές έξω από τους τερματικούς σταθμούς επειδή οι συνοριακές εγκαταστάσεις δεν μπορούν να επεξεργαστούν τις αφίξεις αρκετά γρήγορα.
«Οι αεροπορικές εταιρείες έρχονται αντιμέτωπες με μισοάδεια αεροπλάνα τη στιγμή που κλείνει η πύλη, ενώ οι επιβάτες έχουν εγκλωβιστεί στις ουρές ελέγχου διαβατηρίων», αναφέρει η επιστολή.
Ο κλάδος αναγνωρίζει ότι στα κράτη μέλη έχει ήδη δοθεί η δυνατότητα να αναστείλουν προσωρινά τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, υποστηρίζει όμως ότι αυτή η ευελιξία δεν έχει αποτρέψει τις υπερβολικές ουρές ούτε τις λειτουργικές δυσλειτουργίες.
Καθώς αναμένεται τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια να εξυπηρετήσουν περίπου 40 εκατομμύρια περισσότερους επιβάτες τον Ιούλιο και τον Αύγουστο σε σύγκριση με τους δύο προηγούμενους μήνες, οι οργανισμοί προειδοποιούν ότι, χωρίς πρόσθετα μέτρα, οι συνθήκες μπορεί να επιδεινωθούν γρήγορα.
Στην επιστολή, «ευγενικά» καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να «αναλάβει δράση τώρα» και να προχωρήσει στα εξής «χωρίς καθυστέρηση»:
- Να προσφέρει άμεσα στα κράτη μέλη όλη την απαραίτητη ευελιξία ώστε να μπορούν να αναστέλλουν πλήρως το EES προληπτικά, όποτε ο όγκος των επιβατών υπερβαίνει τη λειτουργική ικανότητα των εγκαταστάσεων ελέγχου συνόρων, τουλάχιστον για όλο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
- Σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τον κλάδο, να δημιουργήσει έως τον Σεπτέμβριο έναν μόνιμο μηχανισμό λειτουργικής ευελιξίας που θα επιτρέπει στις συνοριακές αρχές να αναστέλλουν τις διαδικασίες του EES υπό σαφώς καθορισμένες εξαιρετικές περιστάσεις, προκειμένου να εξασφαλίζεται μια αποτελεσματική και προσανατολισμένη στον επιβάτη διαχείριση των συνόρων.
Η φήμη της ΕΕ και η εμπιστοσύνη στο κανονιστικό πλαίσιο «διακυβεύονται επίσης», αναφέρει η επιστολή. Η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει προορισμός που είναι «όχι μόνο ασφαλής, αλλά και αποτελεσματικός, φιλόξενος και ανταγωνιστικός».
Προειδοποιώντας ότι ορισμένοι διεθνείς επισκέπτες «αναθεωρούν τα ταξιδιωτικά τους σχέδια» προς την Ευρώπη λόγω της «προοπτικής υπερβολικών καθυστερήσεων στα σύνορα», σημειώνεται ότι αυτό «υπονομεύει ιδιαίτερα τη φήμη της Ευρώπης, τον ευρωπαϊκό τουρισμό και τη συνδεσιμότητα».
WTTC ζητά συντονισμένη δράση
Σε απάντηση, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC) δηλώνει ότι στηρίζει πλήρως και εγκρίνει την ανοιχτή επιστολή προς την ΕΕ από την ACI Europe, την A4E και την IATA.
Καλεί σε «συντονισμένη δράση» ώστε να διασφαλιστεί η εφαρμογή του EES χωρίς να διαταράσσεται η ταξιδιωτική κίνηση.
Αναγνωρίζοντας μεν τη σημασία του εκσυγχρονισμού των συνοριακών συστημάτων και της ενίσχυσης της ασφάλειας σε όλη την Ευρώπη, το WTTC έχει προειδοποιήσει σταθερά ότι χωρίς επαρκή ευελιξία, αξιόπιστο εξοπλισμό, επαρκές προσωπικό και ενημέρωση των ταξιδιωτών, «τα λειτουργικά σημεία συμφόρησης κινδυνεύουν να υπονομεύσουν την εμπειρία των επισκεπτών και την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης ως προορισμού».
Εάν τα προβλήματα δεν αντιμετωπιστούν, η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί σε «σαφή μειονεκτική θέση», αναφέρει το WTTC, σε σύγκριση με άλλους παγκόσμιους προορισμούς που προσφέρουν ταχύτερες, πιο απρόσκοπτες διαδικασίες εισόδου.
Πρόσφατη ανάλυση του WTTC δείχνει ότι σταθεροί χρόνοι αναμονής στα σύνορα τριών ή περισσότερων ωρών θα μπορούσαν «να αποτρέψουν σημαντικά τη ζήτηση», με περίπου το ένα τρίτο των ταξιδιωτών να δηλώνουν ότι θα ήταν λιγότερο πιθανό να επισκεφθούν τη ζώνη Σένγκεν. Εφαρμοζόμενο στις προβλέψεις για το 2026, αυτό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο έως και 41 εκατομμύρια αφίξεις και 45,4 δισ. δολάρια σε δυνητικές δαπάνες επισκεπτών στην Ευρώπη.
«Το EES αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς πιο έξυπνα και ασφαλή σύνορα για την Ευρώπη», δήλωσε η Γκλόρια Γκεβάρα, πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του WTTC. «Όμως η εφαρμογή πρέπει να είναι πρακτική, συντονισμένη και προσανατολισμένη στον ταξιδιώτη. Αν οι μεγάλες καθυστερήσεις γίνουν αποδεκτή πρακτική, οι ταξιδιώτες θα στραφούν αλλού».
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει να υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητά της ή η εμπειρία που προσφέρει σε εκατομμύρια επισκέπτες. Ενθαρρύνουμε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να συνεργαστούν στενά με τον κλάδο ώστε το σύστημα να ανταποκριθεί στην υπόσχεσή του για καλύτερη διαχείριση των συνόρων χωρίς να δημιουργεί ακούσια εμπόδια στα ταξίδια».