Νέα έρευνα του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου προειδοποιεί ότι η μαζική εκτόξευση δορυφόρων από εταιρείες όπως η SpaceX θα φωτίσει υπερβολικά τον νυχτερινό ουρανό, καθιστώντας πολλές αστρονομικές παρατηρήσεις αδύνατες
Τα 1,7 εκατομμύρια δορυφόροι που σχεδιάζουν να εκτοξεύσουν οι εταιρείες σε τροχιά γύρω από τη Γη τα επόμενα χρόνια θα έχουν «καταστροφικές συνέπειες για την αστρονομία», προειδοποιεί νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο (ESO), το οποίο πραγματοποίησε την έρευνα, τα σχέδια για την τοποθέτηση τεράστιου αριθμού πολύ φωτεινών δορυφόρων γύρω από τη Γη αποτελούν «υπαρξιακή απειλή» για τα τηλεσκόπια που παρατηρούν το Σύμπαν.
Για να διατηρηθεί η δυνατότητα της ανθρωπότητας να εξερευνά σωστά τον νυχτερινό ουρανό, η ομάδα των ερευνητών ζητά να τεθεί ανώτατο όριο 100.000 δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Η μελέτη είναι η πρώτη που υπολογίζει πόσο θα επηρεάσουν οι σχεδιαζόμενοι αστερισμοί μεγάλων και ιδιαίτερα φωτεινών δορυφόρων τις αστρονομικές παρατηρήσεις, αυξάνοντας τη φωτεινότητα του νυχτερινού ουρανού.
Ο αριθμός των δορυφόρων που βρίσκονται ήδη σε τροχιά γύρω από τη Γη έχει φτάσει τις 14.000, μετά τη ραγδαία αύξηση των τελευταίων ετών, με πολλούς από αυτούς να αποτελούν μέρος του δορυφορικού δικτύου Starlink του δισεκατομμυριούχου Έλον Μασκ.
Ωστόσο, αυτό είναι μόνο η αρχή.
Η SpaceX του Έλον Μασκ ανακοίνωσε σχέδια για την εκτόξευση περισσότερων από 1 εκατομμυρίου δορυφόρων έως το 2028, οι οποίοι θα λειτουργούν ως κέντρα δεδομένων για την υποστήριξη της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Άλλα προγράμματα, όπως το σχέδιο «Cinnamon» της νεοφυούς εταιρείας E-Space, καθώς και οι κινεζικοί αστερισμοί CTC-1 και CTC-2, θα προσθέσουν εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη δορυφόρους γύρω από τον πλανήτη.
Παράλληλα, η αμερικανική νεοφυής εταιρεία Reflect Orbital φιλοδοξεί να εκτοξεύσει 50.000 τεράστιους δορυφόρους, οι οποίοι θα χρησιμοποιούν γιγαντιαίους καθρέφτες για να αντανακλούν το ηλιακό φως προς τη Γη, με στόχο να παρέχουν φωτισμό κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Συνολικά, περισσότεροι από 1,7 εκατομμύρια δορυφόροι θα μπορούσαν σύντομα να φωτίζουν τον νυχτερινό ουρανό, εμποδίζοντας ή ακόμη και αποκρύπτοντας το οπτικό πεδίο των επίγειων τηλεσκοπίων.
Ο νυχτερινός ουρανός θα γίνει τέσσερις φορές πιο φωτεινός
«Όταν ένας δορυφόρος περνά μπροστά από αυτό που παρατηρούμε, αφήνει μια φωτεινή γραμμή στην εικόνα μας, εξαφανίζοντας ό,τι βρίσκεται πίσω του», δήλωσε ο αστρονόμος του ESO, Ολιβιέ Ενό, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics.
«Τα τελευταία χρόνια αυτό συμβαίνει, αλλά εξακολουθεί να είναι διαχειρίσιμο», δήλωσε στο AFP.
«Αν όμως περάσουμε από τους 14.000 στους 1,7 εκατομμύρια δορυφόρους, τότε θα αντιμετωπίσουμε πραγματικά σοβαρά προβλήματα.»
Οι δορυφόροι της Reflect Orbital αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρή απειλή για τον σκοτεινό ουρανό.
Ακόμη και όταν οι καθρέφτες τους δεν είναι στραμμένοι προς τον παρατηρητή, το φως που διαχέουν θα κάνει κάθε δορυφόρο τόσο φωτεινό όσο η Αφροδίτη, γνωστή και ως «Αυγερινός», εξήγησε ο Ενό.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σχεδόν όλες οι εικόνες που θα λαμβάνει η μεγαλύτερη φωτογραφική κάμερα που έχει κατασκευαστεί ποτέ, η οποία αποτελεί μέρος του νέου Αστεροσκοπείου Vera C. Rubin στη Χιλή, θα καθίστανται άχρηστες.
Είτε κάποιος βρίσκεται στη Γαλλία, είτε στην έρημο Σαχάρα, είτε στη Χιλή, «ο ουρανός δεν θα είναι πλέον καθαρός, αλλά θα μοιάζει με τον ουρανό που βλέπει κανείς στα προάστια μιας πόλης», προειδοποίησε.
Στις πόλεις με έντονη φωτορύπανση, οι δορυφόροι «θα είναι τα μοναδικά "αστέρια" που θα είναι ορατά στον νυχτερινό ουρανό», σύμφωνα με το ESO.
Το σύνολο των 50.000 δορυφόρων της Reflect Orbital θα μπορούσε επίσης να κάνει ολόκληρο τον νυχτερινό ουρανό έως και τέσσερις φορές φωτεινότερο, πρόσθεσε το Αστεροσκοπείο.
Εκπρόσωπος της Reflect Orbital δήλωσε στο AFP ότι η εταιρεία έχει αναθέσει ανεξάρτητη έρευνα για τον αντίκτυπο της τεχνολογίας της και ότι «δεσμεύεται να διατηρεί συνεχή διάλογο με την αστρονομική κοινότητα».
Πρόσθεσε επίσης ότι η προεπιλεγμένη λειτουργία των δορυφόρων θα είναι «ανενεργή» και ότι η εταιρεία «θα αποφεύγει συστηματικά να ανακατευθύνει φως κοντά σε αστεροσκοπεία».
Η απόφαση βρίσκεται πλέον στα χέρια της FCC
Ο Ενό ζήτησε να περιοριστεί ο αριθμός των δορυφόρων σε τροχιά στις 100.000 και να κατασκευάζονται έτσι ώστε να είναι αρκετά αμυδροί ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι.
Η Reflect Orbital και η SpaceX αναμένουν την απόφαση της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) σχετικά με το εάν θα τους επιτραπεί να εκτοξεύσουν τους σχεδιαζόμενους δορυφορικούς αστερισμούς.
Η νέα μελέτη αποτέλεσε τη βάση της απάντησης του ESO στις σχετικές αιτήσεις, σε συνεργασία με τη Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία του Ηνωμένου Βασιλείου και τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση.
«Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της FCC», δήλωσε η υπεύθυνη θεσμικών υποθέσεων του ESO, Μπέτι Κιόκο.
«Για την οπτική αστρονομία πρόκειται για υπαρξιακή απειλή και ελπίζουμε ότι και οι ρυθμιστικές αρχές θα συμμεριστούν αυτή την άποψη.»
Η φωτορύπανση που προκαλούν οι αστερισμοί πολύ φωτεινών δορυφόρων δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο για τους αστρονόμους.
Η απώλεια του σκοτεινού ουρανού έχει αποδειχθεί ότι διαταράσσει τους βιολογικούς κύκλους ανθρώπων και ζώων και επηρεάζει αρνητικά τα οικοσυστήματα.
Παράλληλα, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για την ενεργειακή και περιβαλλοντική επιβάρυνση από την εκτόξευση σχεδόν 2 εκατομμυρίων δορυφόρων στο Διάστημα.
Επιπλέον, εκφράζονται φόβοι ότι οι τεράστιες ποσότητες διαστημικών απορριμμάτων θα μπορούσαν να προκαλέσουν διαδοχικές συγκρούσεις μεταξύ δορυφόρων, οδηγώντας σε μια επικίνδυνη αλυσιδωτή αντίδραση γνωστή ως «Σύνδρομο Κέσλερ» (Kessler syndrome).