Μουντιάλ 2026: Οι υψηλές θερμοκρασίες απειλούν τις επιδόσεις των παικτών, αλλά δεν εκτίθενται όλες οι ομάδες το ίδιο, δείχνει νέα ανάλυση.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026 έχει πλέον μπει στη νοκ άουτ φάση, στην οποία 32 χώρες εξακολουθούν να διεκδικούν μια θέση στον επόμενο γύρο.
Πέρα από τους παίκτες και τις ομάδες, υπάρχει κι ένας αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής: η ζέστη.
Ήδη πριν από τη σέντρα του τουρνουά σε Καναδά, Μεξικό και Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικοί σε θέματα υγείας και επαγγελματίες ποδοσφαιριστές είχαν προειδοποιήσει ότι ορισμένοι αγώνες θα διεξάγονταν σε επικίνδυνες καιρικές συνθήκες.
Για να περιορίσει τις συνέπειες, η FIFA έχει θεσπίσει υποχρεωτική διακοπή για ενυδάτωση σε όλους τους αγώνες, ανεξαρτήτως θερμοκρασίας
Τώρα, καθώς το τουρνουά περνά σε νέο γύρο, οι θερμοκρασίες γίνονται τόσο ακραίες όσο είχε προβλεφθεί, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναμένουν από την 1η Ιουλίου έναν καύσωνα που αναμένεται να πλήξει μεγάλο μέρος της χώρας.
Μια ανάλυση (πηγή στα Αγγλικά) της Climate Central, μιας ανεξάρτητης ομάδας επιστημόνων και επικοινωνιολόγων που μελετούν την κλιματική αλλαγή, έδειξε ότι αρκετοί αγώνες έχουν ήδη διεξαχθεί και πρόκειται να διεξαχθούν σε συνθήκες ζέστης που επηρεάζουν την απόδοση.
«Η ζέστη είναι ένας κρυφός αντίπαλος απέναντι στον οποίο παίζουν όλοι οι ποδοσφαιριστές», δήλωσε στο Euronews Health ο Τομ Ντι Λιμπέρτο, διευθυντής Μέσων Ενημέρωσης στην Climate Central.
Αν και η ζέστη επηρεάζει όλες τις ομάδες, η ένταση και η συχνότητα δεν είναι ίδιες για καθεμία.
Πολλοί παράγοντες, όπως το πρόγραμμα, η τοποθεσία και οι συνθήκες στα γήπεδα, σημαίνουν ότι ορισμένες εθνικές ομάδες είναι πιο εκτεθειμένες από άλλες.
Ποιες ομάδες επηρεάζονται περισσότερο;
Η πορεία της Αργεντινής προς τον τελικό είναι εκείνη που επηρεάζεται περισσότερο από τις ακραίες θερμοκρασίες. Όλοι οι αγώνες της, εφόσον φτάσει μέχρι τον τελικό, θα διεξαχθούν σε συνθήκες όπου η πιθανότητα η ζέστη να επηρεάσει την απόδοση ξεπερνά το 50%.
Ακολουθούν η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Βραζιλία, με μέσο όρο άνω του 66% οι πιθανότητες οι αγώνες τους να επηρεαστούν από τη ζέστη.
Στη φάση των 32 που διεξάγεται τώρα, ο πιο ζεστός αγώνας ήταν ανάμεσα στην Ακτή Ελεφαντοστού και τη Νορβηγία την Τρίτη 30 Ιουνίου, και ακολουθούν η αναμέτρηση της Αργεντινής με το Πράσινο Ακρωτήριο στις 4 Ιουλίου και της Αγγλίας με τη ΛΔ Κονγκό την 1η Ιουλίου.
Αντίθετα, οι αγώνες Ελβετία-Αλγερία, Βέλγιο-Σενεγάλη και Μεξικό-Εκουαδόρ θα επηρεαστούν ελάχιστα.
«Δεν υπάρχουν καθόλου ίσοι όροι όσον αφορά τις συνθήκες στις οποίες αγωνίζονται αυτές οι ομάδες και με ενδιαφέρει πολύ να παρακολουθήσω, όσο προχωράμε στη φάση των 16, στα προημιτελικά, στα ημιτελικά, αν αυτό θα αρχίσει να φαίνεται στα αποτελέσματα», είπε ο Ντι Λιμπέρτο.
Πρόσθεσε ότι όσο προχωρά το τουρνουά, το θερμικό στρες μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο. «Όταν τα περιθώρια είναι τόσο μικρά, κάτι τέτοιο μπορεί να κάνει τη διαφορά», σημείωσε ο Ντι Λιμπέρτο.
Πώς επηρεάζει η ζέστη την απόδοση;
Προηγούμενες έρευνες για το πώς οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν την απόδοση στο ποδόσφαιρο υψηλού επιπέδου έχουν ορίσει ως όριο τους 28°C.
Πάνω από αυτή τη θερμοκρασία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το θερμικό στρες μειώνει την απόδοση και ρίχνει τον ρυθμό των παικτών.
«Οι παίκτες αντισταθμίζουν τη μεγαλύτερη σωματική καταπόνηση με πιο συντηρητικό παιχνίδι, βελτιώνοντας την επιτυχία στις πάσες καθώς δίνουν προτεραιότητα στο αμυντικό παιχνίδι», εξήγησε ο δρ Όλιβερ Γκίμπσον, ανώτερος λέκτορας Φυσιολογίας της Άσκησης στο Πανεπιστήμιο Brunel του Λονδίνου.
Πρόσθεσε ότι όσο αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος, αυξάνεται ο κίνδυνος θερμικών επεισοδίων, μαζί με την καρδιαγγειακή καταπόνηση, την κόπωση, τη ληθαργικότητα και τη ζάλη.
Η ζέστη έρχεται
Αυτές οι θερμοκρασίες δεν εξέπληξαν κανέναν. Όταν προγραμματίζεις ένα τέτοιο τουρνουά το καλοκαίρι σε Καναδά, Μεξικό και ΗΠΑ, η ζέστη είναι αναμενόμενη.
Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή επιταχύνει τον ρυθμό με τον οποίο αυξάνονται οι μέσες θερμοκρασίες.
Παρ’ όλα αυτά, μόνο τρία από τα γήπεδα της διοργάνωσης διαθέτουν ελεγχόμενο κλίμα, όπως σημείωσε ο Ντι Λιμπέρτο, αυτά σε Χιούστον, Ντάλας και Ατλάντα.
Τα περισσότερα γήπεδα δεν έχουν συστήματα ψύξης ούτε κατασκευές που να εξασφαλίζουν σκίαση στον αγωνιστικό χώρο ή στις κερκίδες.
Για τον Ντι Λιμπέρτο, είναι σημαντικό να εξεταστούν λύσεις για μελλοντικές αθλητικές διοργανώσεις που θα διεξαχθούν σε παρόμοιες συνθήκες.
«Δεν είναι ένα πρόβλημα που θα εξαφανιστεί· θα συνεχίσει να εμφανίζεται», πρόσθεσε.
Τι σημαίνει αυτό για τις μελλοντικές διοργανώσεις;
Σύμφωνα με τον Ντι Λιμπέρτο, πρόκειται για μια ευρύτερη συζήτηση που πρέπει να γίνει και πέρα από το ποδόσφαιρο, με το βλέμμα και σε άλλες μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις.
«Είναι μια ευκαιρία να φέρουμε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που ίσως δεν αντιλαμβάνεστε ότι επηρεάζει τόσο πολύ το άθλημα που αγαπάτε», πρόσθεσε.
Τα επόμενα χρόνια, το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών στη Βραζιλία το 2027, οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Λος Άντζελες το 2028 και το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο Ανδρών σε Μαρόκο, Πορτογαλία και Ισπανία το 2030 θα φέρουν ξανά τη ζέστη στο προσκήνιο.