Στο ζήτημα των F-35, κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα διαμηνύουν ότι η ελληνική θέση παραμένει αμετάβλητη, παρά τις συζητήσεις που έχουν αναζωπυρωθεί μετά τις επαφές της τουρκικής ηγεσίας με την Ουάσιγκτον
Τη στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία, ως συμπληρωματικό και όχι ανταγωνιστικό πυλώνα του ΝΑΤΟ, επανέλαβε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την άφιξή του στο Λευκό Παλάτι της Άγκυρας, όπου πραγματοποιείται η δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Είμαστε υπερασπιστές της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας», δήλωσε ο πρωθυπουργός, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στην πρώτη πεντάδα των κρατών-μελών της Συμμαχίας που έχουν επιτύχει από το 2026 τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες. Όπως υπογράμμισε, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής διάστασης δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ, αλλά συμβάλλει στη δημιουργία ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα προς όφελος της Συμμαχίας συνολικά.
«Υλοποιούμε σήμερα ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεών μας ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η χώρα μου βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γειτονιά, αντιμετωπίζοντας σημαντικές γεωπολιτικές προκλήσεις. Η Ελλάδα διατήρησε πάντοτε τη δέσμευσή της στις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ, ακόμη και στα χρόνια της βαθιάς οικονομικής κρίσης και της λιτότητας. Σήμερα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες της Συμμαχίας με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες», τόνισε ο Κ. Μητσοτάκης.
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, εξέφρασε την ελπίδα ότι θα διατηρηθεί η εκεχειρία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενώ σημείωσε ότι η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος διαβίωσης εξακολουθούν να αποτελούν κοινή πρόκληση για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ μετά τη συνάντησή του με τον Ταγίπ Ερντογάν, ο κ. Μητσοτάκης απέφυγε να τις σχολιάσει ευθέως. Αντ' αυτού επανέλαβε τις πάγιες ελληνικές θέσεις, τονίζοντας ότι η Συμμαχία οφείλει να στηρίζεται στις αρχές της καλής γειτονίας.
«Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα μου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια ανοιχτή απειλή πολέμου από την Τουρκία, σε περίπτωση που ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, θεωρώ ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ευαισθησίες όλων των συμμάχων του ΝΑΤΟ. Άλλωστε, είμαστε μια αμυντική συμμαχία και είμαι βέβαιος ότι τα εκκρεμή αυτά ζητήματα μπορούν να επιλυθούν σε πνεύμα καλών σχέσεων και συνεργασίας», τόνισε ο πρωθυπουργός.
Στο ζήτημα των F-35, κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα διαμηνύουν ότι η ελληνική θέση παραμένει αμετάβλητη, παρά τις συζητήσεις που έχουν αναζωπυρωθεί μετά τις επαφές της τουρκικής ηγεσίας με την Ουάσιγκτον. Όπως επισημαίνουν, εξακολουθούν να ισχύουν οι περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για την Τουρκία και οποιαδήποτε αλλαγή στο υφιστάμενο καθεστώς προϋποθέτει την έγκριση του Κογκρέσου.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι η ελληνική στρατηγική για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας εξελίσσεται με συνέπεια τα τελευταία χρόνια. Υπενθυμίζουν ότι το 2019 η Ελλάδα βρισκόταν εκτός προγράμματος F-35 και χωρίς πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16, ενώ σήμερα έχει εξασφαλίσει την προμήθεια 20 μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, με δυνατότητα επέκτασης της συμφωνίας σε συνολικά 40 αεροσκάφη. Παράλληλα, προχωρά η αναβάθμιση του στόλου των F-16, με 56 αεροσκάφη να έχουν ήδη αναβαθμιστεί και συνολικά 83 να αποκτούν τη διαμόρφωση Viper.
Στον αντίποδα, κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι ενώ η Τουρκία το 2019 συμμετείχε στο πρόγραμμα των F-35, σήμερα επιδιώκει την επανένταξή της, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν αρθεί τα θεσμικά και νομοθετικά εμπόδια που εξακολουθούν να ισχύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Συνάντηση Χέγκσεθ - Νετανιάχου για τα F-35 στην Τουρκία
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας θα συζητήσει σήμερα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου την ενδεχόμενη πώληση μαχητικών αεριωθουμένων F-35 στην Τουρκία, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters πηγή με γνώση του θέματος.
Η πηγή, η οποία ζήτησε να μην κατονομασθεί λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα του θέματος, δήλωσε ότι ο Χέγκσεθ πρόκειται επίσης να συναντηθεί με τον Ισραηλινό υπουργό Άμυνας Ίσραελ Κατς και ότι θα συζητήσουν σχετικά με το Ιράν.
Σε συνέντευξή του στο CNN, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι αντιτίθεται στην πώληση των F-35 στην Τουρκία και ότι κατέστησε σαφή στον Τραμπ την αντίθεσή του.
«Θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή επειδή η Τουρκία έχει επιθετικές φιλοδοξίες», δήλωσε ο Νετανιάχου στο CNN. Η Τουρκία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, επικρίνει τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα, τον Λίβανο και τη Συρία και έχει επανειλημμένα κατηγορήσει το Ισραήλ ότι προσπαθεί να υπονομεύσει την αμερικανοϊρανική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για την οποία μεσολάβησε το Πακιστάν. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος συμμετέχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, ανακοίνωσε χθες, Τρίτη, ότι θα άρει αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Άγκυρα επειδή το 2019 αγόρασε ρωσικούς πυραύλους αντιαεροπορικής άμυνας, ενώ επισήμανε επίσης την πρόθεσή του να πωλήσει στη συμμαχική χώρα μαχητικά αεριωθούμενα F-35, μια κίνηση που είναι πιθανό να αντιμετωπίσει ισχυρή αντίσταση στο Κογκρέσο, καθώς και στο Ισραήλ.
Οι διμερείς σχέσεις επιδεινώθηκαν σοβαρά εξαιτίας της αγοράς από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος S-400. Η αγορά του έκανε τις ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις σε μια σημαντική τουρκική αμυντική εταιρεία και να αναιρέσουν τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα του μαχητικού F-35.
Οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί αξιοσημείωτα μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, όμως οι πωλήσεις των αεριωθουμένων παραμένουν μπλοκαρισμένες βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας.