Από το πρωτότυπο στο συμβόλαιο και από εκεί στη διεθνή αγορά, η ελληνική αμυντική βιομηχανία καλείται να κάνει το επόμενο αποφασιστικό βήμα
Η ελληνική αμυντική βιομηχανία διαθέτει πλέον την τεχνογνωσία, το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και τις τεχνολογικές δυνατότητες για να διεκδικήσει ισχυρότερη θέση στον ευρωπαϊκό αμυντικό χάρτη. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η μετάβαση από την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων στην οργανωμένη παραγωγή, τη σύναψη σταθερών συμβολαίων και, τελικά, την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε αυτή την προσπάθεια, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) επιχειρεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, προσφέροντας νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και συμβουλευτική υποστήριξη στις επιχειρήσεις του κλάδου. Όπως εξηγεί η Ειρήνη Μποτονάκη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η ενίσχυση του συγκεκριμένου τομέα αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα.
«Μέσα σε ένα γρήγορα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχουμε αναβαθμίσει τον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας ως μία από τις οκτώ στρατηγικές μας προτεραιότητες. Στόχος μας είναι η ενίσχυση του οικοσυστήματος εταιρειών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας με τα εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία που διαθέτουμε και τις υπηρεσίες συμβουλευτικής», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Οι μεγάλες εταιρείες μπορούν να απευθυνθούν απευθείας στην ΕΤΕπ, υποβάλλοντας το επενδυτικό τους σχέδιο, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης μπορούν να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία μέσω των συνεργαζόμενων ελληνικών τραπεζών.
«Μία μεγάλη εταιρεία μπορεί να έρθει απευθείας στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με το επενδυτικό της σχέδιο και να αιτηθεί χρηματοδότησης απευθείας από την ΕΤΕπ. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης μπορούν να απευθυνθούν στις τράπεζες με τις οποίες συνεργάζονται και εμείς να τους διοχετεύσουμε χρηματοδοτικά εργαλεία, με στόχο την περαιτέρω χρηματοδότηση του κλάδου της ασφάλειας και της άμυνας στην Ελλάδα», σημειώνει η κ. Μποτονάκη.
Οι χρηματοδοτήσεις αφορούν επενδύσεις στην παραγωγή, την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη. Αντίθετα, η αγορά όπλων και πυρομαχικών εξακολουθεί να μην είναι επιλέξιμη για χρηματοδότηση. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η εκπρόσωπος της ΕΤΕπ, τα κριτήρια επιλεξιμότητας έχουν διευρυνθεί σημαντικά, ώστε οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον αμυντικό τομέα να μην αποκλείονται αυτομάτως από τη χρηματοδότηση.
Ήδη, οι συμφωνίες που έχουν υπογραφεί με ελληνικές τράπεζες ανέρχονται σε 400 εκατομμύρια ευρώ, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη νέες διαπραγματεύσεις.
«Μέχρι στιγμής έχουμε υπογράψει με ελληνικές τράπεζες συμβάσεις ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες διαπραγματεύσεις και υπογραφές συμβάσεων. Οπότε στα επόμενα χρόνια μπορούμε να αναμένουμε σημαντικά κονδύλια στην αγορά για τη χρηματοδότηση εταιρειών που βρίσκονται σε όλο το φάσμα της ασφάλειας και της άμυνας στην Ελλάδα», τονίζει η κ. Μποτονάκη.
Το ζητούμενο είναι η μετάβαση από την τεχνογνωσία στα συμβόλαια
Παρά τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, η πρόσβαση σε κεφάλαια δεν αποτελεί τη μοναδική πρόκληση. Για την ελληνική αμυντική βιομηχανία, εξίσου σημαντικά είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης από τις μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες, η συμμετοχή σε μεγάλα εξοπλιστικά και ερευνητικά προγράμματα, αλλά και η ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών που οδηγούν στην ανάθεση συμβολαίων.
Ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) επισημαίνει ότι η χώρα έχει πλέον δημιουργήσει ένα αξιόλογο τεχνολογικό και παραγωγικό υπόβαθρο. Σύμφωνα με τον Σωτήρη Κόκκινο, η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων στα μεγάλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα προγράμματα έχει συμβάλει στην ενίσχυση της αξιοπιστίας τους.
«Τα τελευταία πέντε χρόνια πλέον επισήμως μπορούμε να λέμε ότι η χώρα μας έχει τεχνογνωσία, έχει προϊόντα, έχει δυναμικό, έχει όλα τα κατάλληλα και τις κατάλληλες προοπτικές και προϋποθέσεις προκειμένου να μπορέσουν όντως να αποτελέσουν πρωταγωνιστές», αναφέρει.
Οι ελληνικές εταιρείες δραστηριοποιούνται ήδη σε εξειδικευμένους τομείς, όπως η ανάπτυξη αισθητήρων, οι τεχνολογίες προστασίας κρίσιμων υποδομών, τα συστήματα επιτήρησης και οι τεχνολογίες που αφορούν διαφορετικές κατηγορίες οχημάτων.
«Υπάρχουν εταιρείες που εξειδικεύονται στην ανάπτυξη αισθητήρων, στην ανάπτυξη τεχνολογιών που αφορούν την προστασία κρίσιμων υποδομών, σε συστήματα επιτήρησης, προφανώς σε όλων των ειδών τα οχήματα. Οπότε με σιγουριά μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει η βιομηχανία και το υπόβαθρο προκειμένου ελληνικές εταιρείες να αποτελέσουν πλέον έναν έμπιστο συνεργάτη των μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών», υπογραμμίζει ο κ. Κόκκινος.
Ένα από τα βασικά προβλήματα, ωστόσο, παραμένει η καθυστέρηση στις διαδικασίες και στις αναθέσεις, η οποία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επιζήμια σε έναν κλάδο όπου οι τεχνολογικές εξελίξεις είναι ταχύτατες και τα περιθώρια αξιοποίησης μιας καινοτομίας περιορισμένα.
Για τον ΣΕΚΠΥ, η θεσμοθέτηση μιας Γενικής Γραμματείας Αμυντικής Βιομηχανίας θα μπορούσε να συμβάλει στον καλύτερο συντονισμό μεταξύ του υπουργείου, των Επιτελείων και των επιχειρήσεων, διασφαλίζοντας ότι οι σχεδιασμοί και οι συμφωνίες θα υλοποιούνται στην πράξη.
«Λείπει ένας θεσμός, αυτό που ο Σύνδεσμός μας σε όλα αυτά τα χρόνια ζητάει σε όλα τα φόρα, που είναι η θεσμοθέτηση μιας Γενικής Γραμματείας Αμυντικής Βιομηχανίας, προκειμένου η Γραμματεία αυτή να παρακολουθεί και το Υπουργείο και τα Επιτελεία και τη βιομηχανία, έτσι ώστε αυτό που υποτίθεται πως θεωρούμε ότι θα πρέπει να έχει συμφωνηθεί, να υλοποιηθεί όντως εμπράκτως», σημειώνει ο κ. Κόκκινος.
Όπως εξηγεί, οι καθυστερήσεις μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, καθώς η τεχνολογία στον αμυντικό τομέα εξελίσσεται διαρκώς.
«Ο χώρος, ο αμυντικός χώρος, είναι ένας χώρος που όλα εξελίσσονται πάρα πολύ γρήγορα. Μέσα σε 5 με 6 μήνες η τεχνολογία αλλάζει. Οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται προκειμένου οι ελληνικές εταιρείες να πάρουν συμβόλαια που μπορούν να είναι από 3 έως 4 χρόνια, καταλαβαίνετε ότι αυτό φέρνει όλη τη βιομηχανία πίσω», επισημαίνει.
Στόχος η συμμετοχή στα μεγάλα ευρωπαϊκά προγράμματα
Το επόμενο βήμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία είναι να περάσει από τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα στη δημιουργία σταθερών συνεργασιών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους. Παράλληλα, ζητούμενο είναι η αξιοποίηση των ελληνικών προϊόντων από τις Ένοπλες Δυνάμεις, ώστε να αποκτήσουν την απαραίτητη επιχειρησιακή αξιοπιστία και στη συνέχεια να μπορούν να διεκδικήσουν με αξιώσεις τη θέση τους στις διεθνείς αγορές.
Η χρηματοδότηση της ΕΤΕπ μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο σε αυτή τη διαδρομή. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο τα διαθέσιμα κεφάλαια θα μετατραπούν σε πραγματικές επενδύσεις, νέες παραγωγικές δυνατότητες και μακροχρόνιες συνεργασίες.
Από το πρωτότυπο στο συμβόλαιο και από εκεί στη διεθνή αγορά, η ελληνική αμυντική βιομηχανία καλείται να κάνει το επόμενο αποφασιστικό βήμα.