Σε στήλη του για το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, ο συντηρητικός πρώην πρωθυπουργός έγραψε ότι η Γαλλία έχει «πολύ υψηλό επίπεδο, αλλά χωρίς Γάλλους», πυροδοτώντας καταγγελίες για ρατσισμό
Ο Μαριάνο Ραχόι γράφει στήλες μετά από κάθε αγώνα της ισπανικής εθνικής ομάδας στο El Debate από την αρχή του Μουντιάλ. Η στήλη της Παρασκευής, με τίτλο «Σήμερα ήρθε η ρεβάνς», έκανε ανασκόπηση της νίκης της Ισπανίας επί του Βελγίου και προϊδέαζε για όσα έρχονται: τον ημιτελικό απέναντι στη Γαλλία.
Εκεί ήταν που ο πρώην πρωθυπουργός της Ισπανίας εισήγαγε τη φράση που τελικά μονοπώλησε τη συζήτηση. Αφού αναγνώρισε ότι η Γαλλία «έχει κατακτήσει δύο φορές το Παγκόσμιο Κύπελλο και ήταν φιναλίστ στην τελευταία διοργάνωση», ότι «έχει κερδίσει όλους τους αγώνες στους οποίους συμμετείχε σε αυτό το Μουντιάλ» και ότι καταλαμβάνει «την πρώτη θέση στην κατάταξη της FIFA», πρόσθεσε: «Διαθέτει, επιπλέον, μια ομάδα εξαιρετικά υψηλού επιπέδου. Βέβαια, χωρίς Γάλλους».
Το πρόβλημα είναι ότι ο ισχυρισμός δεν επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία. Από τους 26 ποδοσφαιριστές που κάλεσε ο Ντιντιέ Ντεσάν, μόνο τρεις έχουν γεννηθεί εκτός Γαλλίας: ο Μάικλ Ολίσε, που γεννήθηκε στο Λονδίνο από Βρετανο-νιγηριανό πατέρα και Γαλλο-αλγερινή μητέρα· ο Μάρκους Τιράμ, που γεννήθηκε στην Πάρμα επειδή ο πατέρας του, Λιλιάν Τιράμ, αγωνιζόταν τότε στην Ιταλία· και ο Μπρις Σαμπά, που γεννήθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Και οι τρεις έχουν γαλλική υπηκοότητα και έχουν μεγαλώσει, κατά κύριο λόγο, συνδεδεμένοι με το αναπτυξιακό ποδόσφαιρο της χώρας.
Η απάντηση της ισπανικής κυβέρνησης
Η αντίδραση από την κυβέρνηση δεν άργησε να έρθει. Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, αντεπιτέθηκε στον Ραχόι στο X, παραθέτοντας τη στήλη του και χαρακτηρίζοντάς τον «μεταφρανκικό διεφθαρμένο βλάκα, τον οποίο η δικαστική εξουσία αυτής της χώρας γλίτωσε από τη φυλακή από μια πλαϊνή πόρτα».
Ο Πουέντε υπογράμμισε ιδιαίτερα δύο αποσπάσματα του κειμένου: ένα που αναφέρεται στους «κόκκινους», υπαινιγμός, σύμφωνα με τη δική του ανάγνωση, τόσο για τους Κόκκινους Διαβόλους του Βελγίου όσο και για την ισπανική αριστερά, και το ήδη αναφερθέν για την εθνική ομάδα της Γαλλίας.
Ο Ραχόι, που διετέλεσε επικεφαλής της ισπανικής κυβέρνησης την περίοδο 2011-2018, δεν είναι η πρώτη φορά που μπλέκει ποδόσφαιρο και πολιτική στις στήλες του για αυτό το Μουντιάλ. Λιγότερο συνηθισμένο είναι όμως να καταλήγει μια αθλητική του άποψη σε θέμα θεσμικής σύγκρουσης, με έναν εν ενεργεία υπουργό να απαντά ευθέως σε έναν πρώην πρωθυπουργό για ένα σχόλιο σχετικά με την εθνικότητα αντίπαλων ποδοσφαιριστών.
Προς το παρόν δεν υπάρχουν πρόσθετα σχόλια από τον Ισπανό πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος αναγκάστηκε να αναδιοργανώσει την ατζέντα του μετά την πυρκαγιά στους Λος Γαγιάρδος, αναβάλλοντας επίσημες εκδηλώσεις όπως εκείνη για τον φράχτη του Γιβραλτάρ τη Δευτέρα.
Μια συζήτηση σχεδόν 30 ετών
Το σχόλιο του Ραχόι δεν προέκυψε από το πουθενά. Συνδέεται με μια συζήτηση που διαπερνά το γαλλικό ποδόσφαιρο από τότε που ο Ζινεντίν Ζιντάν, ο Λιλιάν Τιράμ, ο Μαρσέλ Ντεσαγί και ο Πατρίκ Βιεϊρά σήκωσαν το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο το 1998.
Εκείνη η ομάδα, αποτελούμενη από παιδιά ή εγγόνια μεταναστών από πρώην γαλλικές αποικίες, αποθεώθηκε ως σύμβολο μιας πολυπολιτισμικής Γαλλίας, «black-blanc-beur», και ως πρότυπο ένταξης. Δεν το είδαν όμως όλοι έτσι.
Το Εθνικό Μέτωπο του Ζαν-Μαρί Λεπέν υποστήριζε τότε ότι αυτή η ομάδα δεν εκπροσωπούσε τη Γαλλία και ότι ήταν «τεχνητό να φέρνεις παίκτες από το εξωτερικό και να τους βαφτίζεις γαλλική εθνική ομάδα». Ο ακροδεξιός ηγέτης επανέλαβε τα επόμενα χρόνια τις επικρίσεις του για τους «έγχρωμους Μπλε».
Εκείνος ο λόγος, που είχε τότε καταγγελθεί ως ρατσιστικός, άφησε ένα αποτύπωμα που έχει επανεμφανιστεί σε διάφορες στιγμές της γαλλικής πολιτικής, συνδεδεμένο με τη συζήτηση για τη μετανάστευση και την εθνική ταυτότητα. Η φράση του Ραχόι, παρότι διατυπώνεται σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, ανασύρει την ίδια λογική: την αμφισβήτηση της εθνικότητας παικτών που έχουν γεννηθεί και, κατά κύριο λόγο, διαμορφωθεί ποδοσφαιρικά στη Γαλλία, λόγω της καταγωγής των οικογενειών τους.
Αντιδράσεις στη Γαλλία: «Αηδιαστικός ρατσισμός»
Στη Γαλλία, η δήλωση του πρώην συντηρητικού πρωθυπουργού έχει ήδη προκαλέσει πολυάριθμες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ αρχίζουν να εμφανίζονται και οι πρώτες πολιτικές αντιδράσεις.
Ο εθνικός γραμματέας του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, Φαμπιέν Ρουσέλ, ζήτησε, σε μήνυμα που ανάρτησε στο X, να «καταδικαστεί» ο Μαριάνο Ραχόι, συγκρίνοντας το άρθρο γνώμης του στην «El Debate» με τα ρατσιστικά σχόλια που εκτόξευσε μια Παραγουανή γερουσιαστής εναντίον του αρχηγού των Μπλε, Κιλιάν Μπαπέ.
Οι δηλώσεις αυτές οδήγησαν στην έναρξη έρευνας από την Εισαγγελία του Παρισιού για «επιβαρυντικά δημόσια εξυβριστικά σχόλια», μετά την υποβολή καταγγελίας από την Γαλλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (FFF) στο Εθνικό Κέντρο Κατά της Μισαλλοδοξίας στο διαδίκτυο στο Παρίσι.
«Δεν μπορούν να αποφύγουν να δείξουν έναν αηδιαστικό ρατσισμό, προσπαθώντας να αποσυντονίσουν την υπέροχη γαλλική εθνική μας ομάδα!», έγραψε ο Φαμπιέν Ρουσέλ.
Το «Euronews» ζήτησε μια αντίδραση από το Ελιζέ, που ακόμη δεν είχε απαντήσει τη στιγμή δημοσίευσης αυτού του άρθρου. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, αναμένεται να βρίσκεται στο Παρίσι την Τρίτη με αφορμή τη 14η Ιουλίου, που συμπίπτει με τον αγώνα μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας.
Για προφανείς λόγους προγράμματος, ο Εμανουέλ Μακρόν δεν θα ταξιδέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες για να παρακολουθήσει τον αγώνα. Ωστόσο, οι συνάδελφοί μας στη «Le Parisien» αναφέρουν ότι ο Γάλλος πρόεδρος θα ταξίδευε σε περίπτωση που η ομάδα προκριθεί στον τελικό.
Δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη αν ο Εμανουέλ Μακρόν θα παρακολουθήσει, παρά ταύτα, τον αγώνα, που θα αρχίσει στις 21:00, ώρα Γαλλίας, ούτε υπό ποιες συνθήκες. Μετά τη στρατιωτική παρέλαση, ο αρχηγός του κράτους θα συμμετάσχει στην εκδήλωση για την δέκατη επέτειο της τρομοκρατικής επίθεσης στη Νίκαια, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 86 ανθρώπους κατά τη διάρκεια των πυροτεχνημάτων στην Προμενάντ ντεζ Ανγκλέ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ελιζέ, το δημόσιο πρόγραμμα του Γάλλου προέδρου θα ολοκληρωθεί στις 19:10 με τον χαιρετισμό προς τις οικογένειες των θυμάτων και τους εκπροσώπους των δυνάμεων που επενέβησαν τότε.