Ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας καταργεί τον ΦΠΑ στους λογαριασμούς οικιακού ρεύματος, βάζει πλαφόν 2 λιρών στα απλά εισιτήρια λεωφορείου και μιλά για «κυβέρνηση κόστους ζωής»
Δύο ανακοινώσεις νωρίς το πρωί, σε δύο συνεχόμενες ημέρες, έδωσαν το στίγμα για τον νέο πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου, ο οποίος πέρασε το κατώφλι της Ντάουνινγκ Στριτ 10 τη Δευτέρα, αφού κέρδισε χωρίς αντίπαλο την ηγεσία των Εργατικών μετά την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ακρίβεια κυριάρχησε στην πρώτη ομιλία του Άντι Μπέρναμ και την Τρίτη είπε στους νέους υπουργούς του ότι θα συγκροτήσουν μια «κυβέρνηση για το κόστος ζωής», της οποίας αποστολή θα είναι να πείσει τα νοικοκυριά «ότι η βοήθεια έρχεται».
Την ίδια ημέρα, η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα καταργήσει από τον Οκτώβριο έως το τέλος του δημοσιονομικού έτους τον ερχόμενο Απρίλιο τον ΦΠΑ 5% στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών, μέτρο που αναμένεται να μειώσει κατά μέσο όρο τους ετήσιους λογαριασμούς κατά 45 λίρες (53 ευρώ).
Η μείωση θα χρηματοδοτηθεί με την κατάργηση του προγράμματος ψηφιακής ταυτότητας, γεγονός που προκαλεί ερωτήματα για το αν τα σχετικά κονδύλια είχαν πράγματι δεσμευθεί.
Η Ντάουνινγκ Στριτ διαβεβαίωσε ότι το μέτρο είναι «πλήρως κοστολογημένο», καθώς τα υπουργεία επρόκειτο να εντάξουν το σχέδιο ψηφιακής ταυτότητας στους υπάρχοντες προϋπολογισμούς τους και τώρα θα ανακατευθύνουν αυτές τις εξοικονομήσεις.
Την Τετάρτη ήρθε η δεύτερη πρωτοβουλία.
Τα απλά εισιτήρια λεωφορείου στην Αγγλία εκτός Λονδίνου, τα οποία σήμερα έχουν ανώτατη τιμή 3 λίρες, θα περιοριστούν στις 2 λίρες από την 1η Ιανουαρίου έως το τέλος του επόμενου έτους, μειώνοντας κατά ένα τρίτο το ανώτατο κόμιστρο και αποτρέποντας ενδεχόμενη νέα αύξηση τιμών την άνοιξη.
Το προηγούμενο πλαφόν των 2 λιρών εκτιμάται ότι δημιούργησε 30 εκατομμύρια επιπλέον διαδρομές με λεωφορείο σε δέκα μήνες και χωρίς αυτό, τα απλά εισιτήρια στις πιο ακριβές γραμμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τις 10 λίρες.
Το κόστος των 454 εκατομμυρίων λιρών (533 εκατ. ευρώ) βρέθηκε στον προϋπολογισμό του υπουργείου Ενέργειας, μετατρέποντας κονδύλια που προορίζονταν για διεθνή έργα χρηματοδότησης του κλίματος σε δάνεια.
«Το έχω ξανακάνει και θα το κάνω ξανά τώρα: πλαφόν 2 λιρών στα εισιτήρια των λεωφορείων για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη τη χώρα», δήλωσε ο Μπέρναμ, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν πρέπει να αποκλείεται από μια βασική υπηρεσία μεταφοράς λόγω κόστους και επικαλούμενος τη δέσμευση της πρώτης του ημέρας να χτίσει «μια χώρα για όλους, παντού».
Το πλαφόν παραπέμπει στο δίκτυο Bee του ευρύτερου Μάντσεστερ, όπου τα κόμιστρα έχουν παραμείνει στις 2 λίρες τα τελευταία τέσσερα χρόνια της θητείας του ως δημάρχου.
Παροχές τώρα, δύσκολοι λογαριασμοί αργότερα
Ο περιοριστικός παράγοντας για όλες αυτές τις πολιτικές είναι τα δημόσια οικονομικά.
Ο Μπέρναμ αιφνιδίασε τους παρατηρητές αναθέτοντας το υπουργείο Οικονομικών στον Τζον Χίλι, τον πρώην υπουργό Άμυνας με εμπειρία στο υπουργείο Οικονομικών επί Γκόρντον Μπράουν, του οποίου ο διορισμός ερμηνεύεται ως διαβεβαίωση ότι θα τηρηθεί η δέσμευση των Εργατικών να μειώσουν το χρέος.
Ο Χίλι παραλαμβάνει ένα δημόσιο χρέος άνω του 95% του ΑΕΠ, στο υψηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του 1960, με κόστος εξυπηρέτησης 111,2 δισεκατομμύρια λίρες (130 δισ. ευρώ) πέρυσι, ή 8,3% των δημόσιων δαπανών, σύμφωνα με τον βρετανικό δημοσιονομικό οργανισμό εποπτείας.
Η ανάπτυξη έχει περιοριστεί κατά μέσο όρο κάτω από 1,5% ετησίως από το 2009, δηλαδή στο μισό της περιόδου προ κρίσης, στοιχείο που εν πολλοίς εξηγεί γιατί ο Μπέρναμ είναι ο έβδομος πρωθυπουργός μέσα σε μια δεκαετία στη Βρετανία. Οι ένοικοι της Ντάουνινγκ Στριτ 10 μετά την κρίση έχουν θητεύσει κατά μέσο όρο μόλις δύο χρόνια.
Παράλληλα, η δέσμευση της Βρετανίας να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035 θα κοστίζει περίπου 36 δισεκατομμύρια λίρες (42,3 δισ. ευρώ) τον χρόνο, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών.
Η φιλόδοξη αναπτυξιακή ατζέντα Μπέρναμ, που προβλέπει επαναβιομηχάνιση πέρα από το Λονδίνο, αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο και στήριξη των μικρών επιχειρήσεων που προσφέρουν έξι στις δέκα θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, θα συναντήσει εμπόδια.
Και αυτό γιατί σκοπεύει να αυξήσει τις συντάξεις με βάση το λεγόμενο «triple lock», το οποίο συνδέεται κάθε φορά με τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης πληθωρισμού, μισθών ή μιας προκαθορισμένης αύξησης 2,5%, ενώ ταυτόχρονα θέλει να αποφύγει την αύξηση των φόρων για τα μεσαία στρώματα.