Εθνικό Δάσος Μπουσάκου: πρώτο πιστοποιημένο θεραπευτικό δάσος στην Ιβηρική, μεταξύ τεσσάρων παγκοσμίως
Στον κόσμο υπάρχουν μόλις τέσσερις και η Πορτογαλία διαθέτει μία από αυτές. Η Εθνική Δασική Έκταση Μπουσάκου έλαβε επίσημα την πιστοποίηση Θεραπευτικού Δάσους. Είναι η πρώτη στην Ιβηρική Χερσόνησο και προστίθεται στο Beneddiktinerstift στην Αυστρία και στο Lahnstein και το Bad Nauheim, και τα δύο στη Γερμανία.
Ύστερα από χρόνια φάσης υλοποίησης, η πιστοποίηση, που απονεμήθηκε στις 17 Ιουλίου από το Healing Forest - International Certification Office, έρχεται να αναδείξει τα χαρακτηριστικά του πορτογαλικού δάσους, που βρίσκεται στην ενορία Λούζου, στον δήμο Μεαλιάδα.
"Αυτή η πιστοποίηση, που μας κατατάσσει στην ομάδα των τεσσάρων θεραπευτικών δασών στον κόσμο και πρώτο στην Ιβηρική Χερσόνησο, μας δίνει διεθνές κύρος και συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη", τόνισε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Mata do Bussaco, Γκονσάλο Μπρέντα Μάρκες, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Lusa.
Το δάσος του Μπουσάκου καλύπτει 105 εκτάρια και, σύμφωνα με το ομώνυμο ίδρυμα, "διαθέτει μία από τις καλύτερες δενδρολογικές συλλογές στην Ευρώπη, με περίπου 250 είδη δέντρων και θάμνων".
"Είναι ένα από τα Εθνικά Δάση με τον πλουσιότερο φυσικό, αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό πλούτο και μπορεί να χωριστεί σε τέσσερις ενότητες τοπίου: Αρμπορέτο, Κήποι και Κοιλάδα των Φτέρων, Δάσος-Μνημείο και Πευκοδάσος του Μαρκησίου", αναφέρεται στον ιστότοπο. (πηγή στα Πορτογαλικά)
Η πιστοποίηση έχει αξία τόσο για τους ασθενείς όσο και για τους θεραπευτές δάσους, ενώ ο χώρος ενισχύει και τη διάσταση του τουρισμού υγείας.
Τι κάνει ένα δάσος θεραπευτικό τόπο;
Σύμφωνα με το Healing Forest - International Certification Office, τα θεραπευτικά δάση είναι δασικές εκτάσεις που έχουν σχεδιαστεί για θεραπευτική χρήση σε συγκεκριμένες ενδείξεις. Υπάρχουν ειδικευμένοι θεραπευτές που συνοδεύουν θεραπείες ή συγκεκριμένα προγράμματα σε αυτούς τους χώρους, τα οποία μπορούν να είναι ευεργετικά κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης σοβαρών, εξουθενωτικών ασθενειών, επηρεάζοντας θετικά τις συμβατικές θεραπείες.
Για να διαθέτουν αυτές οι δασικές περιοχές τέτοιες ιδιότητες, χρειάζεται να πληρούν μια σειρά από κριτήρια (πηγή στα Πορτογαλικά), όπως τη διαθεσιμότητα φυσικών δομών που μειώνουν τον θόρυβο και προσφέρουν οπτική προστασία και προστασία από τον άνεμο, διαδρομές με διαφορετικά επίπεδα απαιτήσεων και βαθμούς δυσκολίας, καθώς και ζώνες αφιερωμένες σε θεραπευτικές εφαρμογές και ασκήσεις χαλάρωσης.
Η διαδικασία πιστοποίησης περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Το πρώτο αφορά την υποβολή βασικών πληροφοριών και τεκμηρίωσης για τον χώρο, και στη συνέχεια ακολουθεί τεχνική επιθεώρηση από ομάδα του γραφείου πιστοποίησης, που αξιολογεί το θεραπευτικό δυναμικό του. Αφού ολοκληρωθούν τα δύο πρώτα στάδια, πραγματοποιείται η αξιολόγηση βάσει των καθορισμένων κριτηρίων και των χαρακτηριστικών του δάσους, μέχρι τη χορήγηση του πιστοποιητικού, που έχει περιορισμένη διάρκεια ισχύος. Στην περίπτωση του δάσους του Μπουσάκου, η πιστοποίηση είναι έγκυρη έως το 2031.
Σύμφωνα με την ίδια αρχή, αυτές οι υπαίθριες πρακτικές μπορούν να προσφέρουν πολλά επιστημονικά τεκμηριωμένα (πηγή στα Πορτογαλικά) οφέλη, όπως βελτίωση των γνωστικών ικανοτήτων, μείωση του στρες, του άγχους και της κατάθλιψης, μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και καλύτερη ποιότητα ύπνου. Η έρευνα που έχει διεξαχθεί την τελευταία δεκαετία προέρχεται κυρίως από ασιατικές χώρες.
Λουτρά δάσους
Η ιδέα ότι μια βιωματική, εμβυθιστική εμπειρία σε δασική περιοχή μπορεί να είναι ευεργετική δεν είναι καινούργια. Το λεγόμενο "λουτρό δάσους" είναι η άμεση μετάφραση του ιαπωνικού όρου shinrin-yoku και θεσμοθετήθηκε στην Ιαπωνία το 1982, στο πλαίσιο ενός εθνικού προγράμματος υγείας που σχεδιάστηκε για να μειώσει τα επίπεδα στρες του ιαπωνικού πληθυσμού.
Η έννοια αυτή προσεγγίζει μια πρακτική ευεξίας ή ενσυνειδητότητας, που καθοδηγείται από ειδικούς, χωρίς απαραίτητα να στοχεύει σε συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη, και λειτουργεί ως πρακτική υγείας, αντίστοιχη με ήδη καθιερωμένες συστάσεις όπως η ανάγκη για υγιεινή διατροφή ή τακτική σωματική άσκηση.
Η θεραπεία δάσους, αντίθετα, αποτελεί μια πιο κλινικά τυποποιημένη πρακτική, που υλοποιείται από πιστοποιημένους θεραπευτές δάσους και συνδέεται συχνά με συγκεκριμένες ιατροθεραπευτικές ενδείξεις, όπως καρδιαγγειακές, αναπνευστικές, ψυχοσωματικές, ορθοπεδικές ή νευρολογικές παθήσεις.
Το Forest Therapy Hub (πηγή στα Πορτογαλικά) είναι ένας από τους φορείς που προσφέρουν εκπαίδευση και πιστοποίηση αυτών των επαγγελματιών και εξηγεί ότι η θεραπεία δάσους έχει στόχο "να προάγει θετικές καταστάσεις ψυχικής υγείας και να βελτιώνει τη σωματική και κοινωνική υγεία, ενισχύοντας τον δεσμό με τη φύση, τις διαπροσωπικές σχέσεις και την κοινωνική συνοχή".