Ο Χοσεΐν Ταέμπ, επικεφαλής της Μπασίτζ στις διαδηλώσεις του 2009 και επί 13 χρόνια της μυστικής υπηρεσίας των Φρουρών της Επανάστασης που καταδίωκε αντιφρονούντες, επιστρέφει και δείχνει ότι η Τεχεράνη φοβάται αναταραχή.
Ο Χοσεΐν Ταέμπ, ο κληρικός που διοικούσε τη Μπασίτζ κατά την καταστολή του Πράσινου Κινήματος το 2009 και για 13 χρόνια ηγήθηκε της υπηρεσίας πληροφοριών των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, επαναδιορίστηκε επικεφαλής της πολιτοφυλακής του IRGC.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η απόφαση να επιστρέψει μία από τις κορυφαίες μορφές της εσωτερικής ασφάλειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε θέση πρώτης γραμμής, στους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης του αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, εντάσσεται σε έναν πρόσφατο ανασχηματισμό στις πολιτικές, στρατιωτικές και υπηρεσιακές ελίτ της χώρας.
Ο διορισμός δείχνει ότι η νέα ηγεσία του καθεστώτος της Τεχεράνης προετοιμάζεται για ενδεχόμενη αναταραχή στο εσωτερικό, την ώρα που συνεχίζεται ο πόλεμος με τις ΗΠΑ και εντείνονται οι οικονομικές πιέσεις από τις κυρώσεις.
Ποιος είναι ο Χοσεΐν Ταέμπ;
Ο Ταέμπ εντάχθηκε στους Φρουρούς της Επανάστασης ως έφηβος και στη συνέχεια υπηρέτησε στο Υπουργείο Πληροφοριών, πριν επιστρέψει στο Σώμα.
Ανέλαβε διοικητής της Μπασίτζ τον Ιούλιο του 2008, λιγότερο από έναν χρόνο πριν οι αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του Ιράν πυροδοτήσουν τις μαζικές διαδηλώσεις του Ιουνίου 2009, γνωστές ως Πράσινο Κίνημα.
Η Μπασίτζ είχε κεντρικό ρόλο στην καταστολή που ακολούθησε. Οι ΗΠΑ του επέβαλαν κυρώσεις το 2010 για την ευθύνη διοίκησης που είχε στη βία, και η ΕΕ ακολούθησε το 2011.
Στα τέλη του 2009 ορίστηκε πρώτος επικεφαλής της νεοσύστατης Οργάνωσης Πληροφοριών των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Παρέμεινε σε αυτή τη θέση για περίπου 13 χρόνια, διάστημα κατά το οποίο ο φορέας εξελίχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους θεσμούς ασφαλείας της χώρας, που σε ορισμένες περιπτώσεις ανταγωνιζόταν και συχνά επισκίαζε το πολιτικό Υπουργείο Πληροφοριών.
Επί των ημερών του, η οργάνωση επεξέτεινε τη δράση της σε υποθέσεις πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων, περιβαλλοντικών ακτιβιστών και προσώπων με διπλή υπηκοότητα.
Η πιο προβεβλημένη επιχείρηση που συνδέεται με τη θητεία του ως επικεφαλής πληροφοριών του IRGC ήταν η σύλληψη και έκδοση του Ρουχολάχ Ζαμ, Ιρανού διαφωνούντος που ζούσε στη Γαλλία και διαχειριζόταν το δημοφιλές κανάλι Amad News στο Telegram.
Οι Φρουροί μετέφεραν τον Ζαμ στο Ιράν το 2019. Εκτελέστηκε το 2020.
Ο Ταέμπ αντικαταστάθηκε τον Ιούνιο του 2022 από τον Μοχαμάντ Καζεμί και μετακινήθηκε σε συμβουλευτικό ρόλο υπό τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης.
Η απομάκρυνσή του ακολούθησε μια περίοδο σημαντικών αποτυχιών στον τομέα των πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων που αποδίδονται στο Ισραήλ και ανέδειξαν σοβαρές αδυναμίες στην αντικατασκοπεία του Ιράν.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι φερόμενες διεισδύσεις σε ευαίσθητες εγκαταστάσεις και η δολοφονία του πυρηνικού επιστήμονα Μοχσέν Φαχριζαντέχ τον Νοέμβριο του 2020 έξω από την Τεχεράνη.
Οι ιρανικές αρχές δεν επιβεβαίωσαν ποτέ δημόσια ότι αυτές οι αποτυχίες ήταν η αιτία της απομάκρυνσής του.
Ο Ταέμπ δεν εκδιώχθηκε από τον μηχανισμό ασφαλείας, αλλά μετακινήθηκε απευθείας σε άλλη ανώτατη θέση.
Ο Ταέμπ και ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ φέρονται να διατηρούν μακροχρόνιους δεσμούς που ανάγονται στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ, όταν και οι δύο συνδέονταν με το τάγμα Χαμπίμπ της 27ης Μεραρχίας Μοχαμάντ Ρασουλολάχ των Φρουρών.
Τα δίκτυα που δημιουργήθηκαν τότε εξελίχθηκαν αργότερα σε σημαντικά κανάλια θεσμικής ανέλιξης στο πλαίσιο της δομής ασφαλείας του Ιράν για τα πιο πιστά στελέχη.
Η επιστροφή του στην ηγεσία της Μπασίτζ υπό την καθοδήγηση του Μοτζταμπά Χαμενεΐ, αντί για την αποστρατεία του μετά το πισωγύρισμα του 2022, υποδηλώνει ότι αυτοί οι δεσμοί παραμένουν στενοί.
Γιατί η Μπασίτζ έχει σημασία
Η Μπασίτζ διατηρεί παρουσία σε γειτονιές, χώρους λατρείας, πανεπιστήμια και δημόσιες υπηρεσίες και έχει χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση πολιτών και κοινοτήτων, την κινητοποίηση στήριξης προς το καθεστώς και την καταστολή διαδηλώσεων.
Η εντολή με την οποία διορίζεται ο Ταέμπ δίνει έμφαση στην ενίσχυση του «λαϊκού δικτύου πληροφοριών» της Μπασίτζ, στη βελτίωση της εκπαίδευσης και στην ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών – διατύπωση που παραπέμπει σε ανανεωμένο ενδιαφέρον της Τεχεράνης για την εσωτερική της επιτήρηση.
Η τοποθέτηση ενός έμπειρου στελέχους των υπηρεσιών πληροφοριών στην ηγεσία της Μπασίτζ θα μπορούσε να επιτρέψει στη δύναμη αυτή να μεταβεί από έναν μηχανισμό που ενεργοποιείται εκ των υστέρων, όταν ξεσπούν διαδηλώσεις, σε τμήμα ενός ευρύτερου συστήματος που εντοπίζει και περιορίζει τη διαφωνία προτού εξαπλωθεί.
Η επιλογή του Ταέμπ – ο οποίος τα τελευταία σαράντα χρόνια μετακινείται από την μία κορυφαία θέση στην άλλη μέσα στον μηχανισμό ασφαλείας, χωρίς ποτέ να απομακρύνεται οριστικά από τον πυρήνα του καθεστώτος – δείχνει επίσης ότι οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, ένα ελίτ παραστρατιωτικό σώμα που λογοδοτεί απευθείας στον αγιατολάχ, παραμένουν κρίσιμοι για τη λήψη αποφάσεων στην Τεχεράνη.
Ο πρώην πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ τον κατηγόρησε δημόσια το 2018 ότι κατασκευάζει υποθέσεις σε βάρος πολιτικών αντιπάλων, σε μια σπάνια δημόσια αντιπαράθεση για την εξουσία ανάμεσα στην προεδρία και τον μηχανισμό πληροφοριών των Φρουρών.
Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Χασάν Ροχανί, η υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών υπό τον Ταέμπ αμφισβήτησε ανοικτά σε αρκετές πολύκροτες υποθέσεις το πολιτικό Υπουργείο Πληροφοριών, σε μια ακόμη μετατόπιση της ισχύος στον τομέα της ασφάλειας και της πολιτικής προς θεσμούς που συνδέονται άμεσα με τον αγιατολάχ.