Ο Πασινιάν της Αρμενίας ανακοινώνει ότι το Ερεβάν θα υποβάλει επίσημη αίτηση ένταξης στην ΕΕ και θα προχωρήσει σε δημοψήφισμα, αμφισβητώντας την περιφερειακή επιρροή της Ρωσίας και προετοιμάζοντας μια ιστορική γεωπολιτική μεταβολή.
Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν είπε τη Δευτέρα στους βουλευτές της χώρας ότι η Αρμενία θα ξεκινήσει την προετοιμασία για αίτηση ένταξης στην ΕΕ, σε μια ιστορική γεωπολιτική στροφή για μια χώρα που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και για τον Νότιο Καύκασο συνολικά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ομιλία του στο κοινοβούλιο και προς το έθνος, ο Πασινιάν ανέφερε ότι η Αρμενία θα αποφασίσει για το μέλλον της μέσω δημοψηφίσματος μόνο αφού υποβάλει επίσημα αίτηση για ένταξη στην ΕΕ, σε χρονικό ορίζοντα που ο ίδιος περιέγραψε ως «στο άμεσο μέλλον».
Με μια σειρά μελετημένων πολιτικών κινήσεων, ο Αρμένιος πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα περιμένει πρώτα την απάντηση των Βρυξελλών στην αίτηση, στη συνέχεια θα συζητήσει τον οδικό χάρτη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ και μόνο τότε θα θέσει την ένταξη στην Ένωση σε εθνικό δημοψήφισμα.
Η Αρμενία, που σήμερα είναι μέλος του Οργανισμού Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) υπό ρωσική ηγεσία, είχε λάβει πριν από μερικούς μήνες τελεσίγραφο από τα υπόλοιπα μέλη της συμμαχίας: να επιλέξει ανάμεσα στη συνέχιση της συμμετοχής της ή την πορεία προς την ΕΕ μέσω εθνικού δημοψηφίσματος.
Τότε, ο Πασινιάν είχε δηλώσει ότι μια τέτοια απόφαση θα ήταν πρόωρη, την ώρα που η Μόσχα εξαπέλυε σφοδρή επίθεση οικονομικών περιορισμών στην πρώην σοβιετική δημοκρατία επειδή τόλμησε να απομακρυνθεί από την επιρροή της, με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να απειλεί ευθέως το Ερεβάν με ένα «ουκρανικό σενάριο», καθώς, κατά την άποψη του Κρεμλίνου, η συμμετοχή στην ΕΕ και στον CSTO είναι ασύμβατες.
Στην ομιλία-σταθμό της Δευτέρας, ωστόσο, ο Πασινιάν είπε: «Θα ήμουν πολύ ευχαριστημένος αν ο οργανισμός αποφάσιζε να απομακρύνει τη Δημοκρατία της Αρμενίας από τον Οργανισμό Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας», προσθέτοντας: «τουλάχιστον έτσι θα απαλλασσόμασταν από το δίλημμα του αν πρέπει ή όχι να αποχωρήσουμε».
Παρά ταύτα, ο Πασινιάν ξεκαθάρισε ότι η Αρμενία θα παραμείνει προς το παρόν στον CSTO, έως ότου η επιλογή ανάμεσα στη συμμαχία υπό ρωσική ηγεσία και την ΕΕ «καταστεί αναπόφευκτη».
«Εδώ και δύο αιώνες, οι αρμενορωσικές σχέσεις έχουν οικοδομηθεί πάνω στο θεμέλιο και την αντίληψη ότι η Ρωσία είναι ο εγγυητής της ασφάλειας του αρμενικού λαού και του αρμενικού κράτους», δήλωσε ο Πασινιάν, περιγράφοντας την πορεία της δικής του αντίληψης για τον ρόλο της Ρωσίας στο μέλλον της Αρμενίας.
«Οι εξελίξεις του 2021, 2022 και 2023 έδειξαν ότι, λόγω των δικών της προκλήσεων ασφάλειας, η Ρωσική Ομοσπονδία μπορεί κατά καιρούς να αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς στην ικανότητά της να επιτελεί αυτόν τον ρόλο», πρόσθεσε, αναφερόμενος στους πολέμους της Αρμενίας με το Αζερμπαϊτζάν για το Καραμπάχ, που στη συνέχεια κατέληξαν σε μια ιστορική ειρηνευτική διαδικασία μεταξύ των δύο πρώην αντιπάλων.
«Εκεί βρεθήκαμε ξανά αντιμέτωποι με το γεγονός ότι δεν καταφέραμε να διδαχθούμε από τα μαθήματα της ιστορίας μας», είπε ο Αρμένιος πρωθυπουργός μιλώντας για τη δική του οπτική του ρόλου της Ρωσίας στο μέλλον της Αρμενίας – μια θέση που έχει επαναλάβει πολλές φορές, επικρίνοντας το Κρεμλίνο ότι εγκατέλειψε την Αρμενία στην τελευταία της σύγκρουση με το Αζερμπαϊτζάν.
Μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας τον Αύγουστο του 2025, Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν μπήκαν σε μια πορεία οικονομικής συνεργασίας και σταθερότητας, την οποία οι δύο πρώην εχθροί οικοδομούν πλέον από κοινού, με σημαντική συμμετοχή της ΕΕ και των ΗΠΑ.
Η αρμενική οικονομία εξακολουθεί να στηρίζεται στη ρωσική ενέργεια και τις ρωσικές υποδομές, αλλά με μια ακόμη αιφνιδιαστική κίνηση τη Δευτέρα ο Πασινιάν ζήτησε από τη Μόσχα να παραιτηθεί από τη μονοπωλιακή παραχώρηση των αρμενικών σιδηροδρόμων που ισχύει έως το 2038, ώστε το Ερεβάν να μπορέσει να εντάξει το σιδηροδρομικό του δίκτυο σε διεθνή δίκτυα, με πιθανούς επενδυτές είτε το Καζακστάν είτε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η Ρωσία αντέδρασε άμεσα στις ιστορικές δηλώσεις του Πασινιάν, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, να ανακοινώνει ότι η αποχώρηση της Αρμενίας από τον CSTO μπορεί να προκαλέσει, όπως είπε, «βαθιές εμπορικές αντιφάσεις που θα πλήξουν πρωτίστως την ίδια την Αρμενία».
«Αν το Ερεβάν, λόγω των εθνικών του συμφερόντων, δεν χρειάζεται πλέον τη συμμετοχή σε έναν τόσο σημαντικό οργανισμό για τη διασφάλιση της περιφερειακής ασφάλειας, είναι ελεύθερο να λάβει την αντίστοιχη απόφαση και να αποχωρήσει από αυτόν τον οργανισμό», δήλωσε ο Πεσκόφ, δείχνοντας ότι το Κρεμλίνο προετοιμάζει ένα ταραχώδες μονοπάτι για τη μελλοντική σχέση με τον πρώην σύμμαχό του.