«Μπορείτε να βασίζεστε σε εμάς», δηλώνει η φον ντερ Λάιεν στην Αρμενία

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε την εκτεταμένη στήριξη της ΕΕ προς την Αρμενία κατά την επίσκεψή της στο Ερεβάν την Πέμπτη, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής περιοδείας στον Νότιο Καύκασο, παρουσιάζοντας δέσμη ασυνήθιστων οικονομικών μέτρων για να βοηθήσει τη χώρα να αντέξει την αυξανόμενη ρωσική πίεση που συνδέεται με την προσεκτική στροφή της προς τη Δύση.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Εξήρε την «στενότερη εταιρική σχέση με την Ευρώπη» της Αρμενίας και το ότι «ο λαός της Αρμενίας επέλεξε τη δημοκρατία (…) και να συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση», ενώ ανακοίνωσε σημαντικά νέα πακέτα χρηματοδοτικής στήριξης, την κατάργηση των δασμών στο μεγαλύτερο μέρος των αρμενικών εξαγωγών προς την ΕΕ και δεσμεύτηκε να στηρίξει την απελευθέρωση των θεωρήσεων, μεταξύ άλλων μέτρων, ως απάντηση σε αυτό που χαρακτήρισε «οικονομικό εξαναγκασμό» της χώρας από τη Ρωσία.

Μετά την επίσκεψή της στο Αζερμπαϊτζάν την Τετάρτη, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε αυτό που χαρακτήρισε «ιστορική στιγμή» στη διαδικασία ειρήνευσης Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν και τη νέα δυναμική για τη στρατηγική εμπλοκή της ΕΕ με τους δύο πρώην αντιπάλους, τονίζοντας ότι «καθώς η Αρμενία έρχεται πιο κοντά στην ΕΕ, ο Νότιος Καύκασος έρχεται πιο κοντά μεταξύ του».

Με ένα σαφές πολιτικό μήνυμα, η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι, ψηφίζοντας τον Πασινιάν στις πρόσφατες εκλογές, «ο λαός της Αρμενίας μίλησε ξεκάθαρα. Επέλεξε τη δημοκρατία. Το κράτος δικαίου».

«Επέλεξε τη μεταρρύθμιση και την ειρήνη. Επέλεξε μια ανοιχτή, φιλόξενη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία. Και επέλεξε να συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση», πρόσθεσε η φον ντερ Λάιεν. «Και τώρα, μαζί, πρέπει να μετατρέψουμε τις προσδοκίες τους σε αποτελέσματα».

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε περαιτέρω την πολιτική στήριξη της ΕΕ προς την Αρμενία, δηλώνοντας: «Ξέρω ότι η Αρμενία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντική οικονομική πίεση από τη Ρωσία (…) αλλά να είστε βέβαιοι: όταν η πίεση εντείνεται στους εταίρους μας, η ΕΕ παρεμβαίνει... Μπορείτε να υπολογίζετε σε εμάς».

Νέα εμπορικά μέτρα για την παράκαμψη των ρωσικών περιορισμών

Η Αρμενία θα επωφεληθεί πλέον με μοναδικό τρόπο από ένα νέο εργαλείο της ΕΕ, καθώς δεν είναι ούτε υποψήφια προς ένταξη χώρα ούτε διαθέτει κλασική εμπορική συμφωνία, γεγονός που της επιτρέπει να ανακατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων της από τις εξαγωγές προς τη Ρωσία στις αγορές της ΕΕ, με απαλλαγή από τους τελωνειακούς δασμούς.

Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε μια πρόταση με την ονομασία «Αυτόνομα Εμπορικά Μέτρα», η οποία θα απελευθερώσει σχεδόν το 80% των αρμενικών εξαγωγών προς την ενιαία αγορά της ΕΕ, των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών, μέσω της κατάργησης των δασμών, ώστε να στηριχθεί η αρμενική οικονομία απέναντι στη διαρκώς εντεινόμενη οικονομική πίεση της Ρωσίας, που τους τελευταίους μήνες επιβάλλει εκτεταμένους εμπορικούς περιορισμούς στην Αρμενία.

«Το μέτρο αυτό θα ανοίξει τις ευρωπαϊκές πόρτες σε σχεδόν 99% των φρέσκων φρούτων, λαχανικών και φυτών της Αρμενίας που μέχρι σήμερα εξάγονταν στη Ρωσία και θα ανοίξει την πόρτα της Ενιαίας Αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πάνω από 90% των εξαγωγών σας σε ποτά και οινοπνευματώδη», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν.

«Στην πραγματικότητα, τον τελευταίο μήνα βλέπουμε όλο και περισσότερα αρμενικά λουλούδια να φτάνουν στην αγορά μας. Θεωρώ ότι αυτό είναι ένα όμορφο σύμβολο ενός νέου κεφαλαίου στην οικονομική μας εταιρική σχέση. Και αυτό είναι μόνο η αρχή», πρόσθεσε η πρόεδρος της Επιτροπής.

Επιπλέον, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η ΕΕ θα διαθέσει στην Αρμενία επιπλέον 18 εκατ. ευρώ για τη στήριξη του εμπορίου, ως τελευταίο τμήμα του ευρύτερου πακέτου των 52 εκατ. ευρώ που συνέταξε η Ένωση παραμονές των κρίσιμων εκλογών του Ιουνίου στην Αρμενία, οι οποίες έδωσαν στον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν ισχυρή εντολή υπέρ της Δύσης.

Δίπλα στον Πασινιάν, η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Αρμενία «εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντική οικονομική πίεση από τη Ρωσία, που στην πραγματικότητα συνιστά καθαρό οικονομικό εξαναγκασμό».

Όταν ρωτήθηκε για το μέλλον των σχέσεων Αρμενίας-Ρωσίας στη συνέντευξη Τύπου, ο Πασινιάν επανέλαβε την προσεκτική του προσέγγιση, λέγοντας ότι «ποτέ δεν επιδιώξαμε και ποτέ δεν θα επιδιώξουμε να προκαλέσουμε κρίση στις σχέσεις Αρμενίας-Ρωσίας».

Ωστόσο ξεκαθάρισε ότι «δρούμε αποκλειστικά με γνώμονα τα συμφέροντα της χώρας μας, σεβόμαστε τα συμφέροντα όλων των διεθνών εταίρων μας, αλλά δεν μπορούμε να θέσουμε τα συμφέροντα κανενός εταίρου πάνω από εκείνα της Αρμενίας».

Δισεκατομμύρια για την ενίσχυση της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας

Η επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ επανέλαβε τη δέσμευση του μπλοκ των 27, που διατυπώθηκε την Τετάρτη στο Μπακού, να επενδύσει 200 εκατ. ευρώ σε μια νέα πρωτοβουλία διασυνδεσιμότητας της ΕΕ, με την ονομασία πακέτο Global Gateway, και να «κινητοποιήσει έως και 2 δισ. ευρώ για στρατηγικά έργα μεταφορών, ενέργειας και ψηφιακής υποδομής σε ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο», από τα οποία θα ωφεληθεί η Αρμενία τώρα που έχει συμφιλιωθεί με το Αζερμπαϊτζάν.

Η διασυνδεσιμότητα αποτελεί πλέον έναν ακόμη βασικό τομέα της εμπλοκής της ΕΕ στον Νότιο Καύκασο, με τον Middle Corridor να αναδεικνύεται σε στρατηγική διαμετακομιστική διαδρομή μεταξύ Ασίας και Ευρώπης και σε ισχυρή ευρασιατική εναλλακτική εν μέσω των παγκόσμιων διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες στη Μέση Ανατολή.

Ο Middle Corridor, γνωστός και ως Διεθνής Διαδρομή Μεταφορών Υπερ-Κασπίας (TITR), είναι ένα δίκτυο μεταφορών που αποτελείται από πολλαπλούς οδικούς άξονες, σιδηροδρόμους και θαλάσσιες γραμμές που συνδέουν την Κίνα και τη Νοτιοανατολική Ασία μέσω Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν και Γεωργίας και στη συνέχεια με την Τουρκία και την Ευρώπη.

Καθώς ο Νότιος Καύκασος αποτελεί σημαντικό κρίκο του Middle Corridor και επειδή η ΕΕ «χτίζει γέφυρες μεταξύ των ανθρώπων», η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης 20 εκατ. ευρώ για ένα «πρόγραμμα προώθησης της ειρήνης».

Τα κονδύλια προορίζονται να στηρίξουν τις κοινότητες που ζουν κατά μήκος των συνόρων, ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες και βελτιώνοντας την καθημερινή ζωή, «ώστε η ειρήνη να ριζώσει στις καρδιές και στα μυαλά αυτής της γενιάς – και της επόμενης», όπως είπε.

Με την ανακοίνωση αυτή, η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε στήριξη στη δέσμευση του Πασινιάν ότι η Αρμενία έχει πλέον κλείσει το τραγικό κεφάλαιο των πολέμων στο Καραμπάχ με το Αζερμπαϊτζάν, επιτρέποντας στις δύο πρώην αντιπάλους χώρες να διαμορφώσουν μαζί ένα ειρηνικό μέλλον.

Η απελευθέρωση των θεωρήσεων και η διαφοροποίηση της ενέργειας στο τραπέζι

Ο Πασινιάν ανακοίνωσε κατά την επίσκεψη ότι στόχος της Αρμενίας είναι να πετύχει απελευθέρωση των θεωρήσεων με την ΕΕ έως το 2029, ανάλογα με τον ρυθμό των μεταρρυθμίσεων στη χώρα.

Η φον ντερ Λάιεν απάντησε λέγοντας ότι η ΕΕ θα πραγματοποιήσει φέτος το φθινόπωρο αποστολή αξιολόγησης και ότι η Αρμενία είναι η μοναδική χώρα που βρίσκεται σε ενεργή διαδικασία απελευθέρωσης θεωρήσεων με την Ένωση.

Καθώς η Αρμενία εξαρτάται από τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας, με τις οποίες η Μόσχα έχει ήδη απειλήσει το Ερεβάν, η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι εμπειρογνώμονες της ΕΕ θα μεταβούν στη χώρα του Νότιου Καυκάσου για να βοηθήσουν στη διαφοροποίηση των ενεργειακών εισαγωγών της, τομέας στον οποίο η ΕΕ διαθέτει «μεγάλη εμπειρία», με παραδείγματα την Ουκρανία και τη Μολδαβία.

Ο Πασινιάν δήλωσε ότι η Αρμενία θα κατασκευάσει γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, ώστε να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, παράλληλα με την αποκατάσταση των περιφερειακών συνδέσεων μεταφορών.

Χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία ειρήνευσης Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν «το πιο καθοριστικό βήμα που έχει κάνει αυτή η περιοχή εδώ και δεκαετίες», η πρόεδρος της Επιτροπής συνέχισε να επαινεί την Αρμενία για «τη συνεχιζόμενη ομαλοποίηση των σχέσεων με την Τουρκία».

«Οι αποφάσεις αυτές απαιτούσαν πολιτικό θάρρος και ηγεσία. Και ξέρω ότι οι καρποί τους θα είναι τεράστιοι», είπε η φον ντερ Λάιεν στον Πασινιάν.

«Το άνοιγμα των συνόρων θα μεταμορφώσει το οικονομικό μέλλον της Αρμενίας και θα την εδραιώσει στην καρδιά ενός από τα πιο στρατηγικά σταυροδρόμια του κόσμου. Θα είμαστε στο πλευρό σας για να κάνουμε αυτή την προοπτική πραγματικότητα», πρόσθεσε.