Ο πρόεδρος των ΗΠΑ λέει ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να πληρώνει μεγάλο μέρος του στρατού της και αντιμετωπίζει «ανθρωπιστική κρίση τεράστιων διαστάσεων», μετά την κοινή καταδίκη 32 χωρών για τις εκτελέσεις που φιμώνουν τη διαφωνία στο Ιράν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανανέωσε την κριτική του για τις εκτελέσεις διαδηλωτών από το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί πλέον να χρηματοδοτεί τις ένοπλες δυνάμεις της και αντιμετωπίζει μια ανθρωπιστική κρίση «επικών διαστάσεων».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Η παρακμάζουσα Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν πληρώνει μεγάλα τμήματα των ενόπλων δυνάμεών της, ενώ την ίδια ώρα σκοτώνει διαδηλωτές, ακόμη και όταν δεν διαδηλώνουν, σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social την Τρίτη.
«Πρόκειται για μια ανθρωπιστική κρίση επικών διαστάσεων, που πρέπει να σταματήσει τώρα», πρόσθεσε.
Τον Ιανουάριο, προειδοποιώντας για επικείμενες εκτελέσεις, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρούσαν σε «πολύ σκληρά μέτρα» αν αυτές πραγματοποιούνταν.
Λίγες ημέρες αργότερα είπε ότι αξιόπιστες πηγές τον είχαν ενημερώσει πως οι εκτελέσεις «περισσότερων από 800 κρατούμενων διαδηλωτών» είχαν σταματήσει, ισχυρισμός που δεν επιβεβαιώθηκε από Ιρανούς αξιωματούχους.
Τον Απρίλιο, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οκτώ Ιρανές, οι οποίες εμφανίζονταν σε φωτογραφία που κυκλοφορούσε στο διαδίκτυο, είχαν καταδικαστεί σε θάνατο και ζήτησε την απελευθέρωσή τους. Την επόμενη ημέρα είπε ότι είχαν λάβει χάρη.
Μια έρευνα του Euronews Persian, με βάση δύο ανεξάρτητες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διαπίστωσε ότι μόνο μία από τις οκτώ γυναίκες, η Μπέιτα Χεμματί, είχε στην πραγματικότητα καταδικαστεί σε θάνατο.
Τον περασμένο μήνα ο Τραμπ αναδημοσίευσε υλικό για τις εκτελέσεις διαδηλωτών και, αντιδρώντας στη δολοφονία του Γολ-Μοχαμάντ Μοχαμάντι, ενός 23χρονου διαδηλωτή, χαρακτήρισε την Ισλαμική Δημοκρατία «βάρβαρη».
Ο αυξανόμενος ρυθμός εκτελέσεων στο Ιράν
Οι διεθνείς ανησυχίες για τη χρήση της θανατικής ποινής από την Τεχεράνη εναντίον διαδηλωτών έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Στις 12 Αυγούστου, 32 χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, εξέδωσαν κοινή δήλωση με την οποία καταδικάζουν τη χρήση της θανατικής ποινής από την Ισλαμική Δημοκρατία για τη «σίγαση της διαφωνίας» και ζητούν άμεση παύση των εκτελέσεων και την απελευθέρωση όσων κρατούνται αυθαίρετα.
Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τιουρκ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τις εκτελέσεις για να «σπείρει τον φόβο».
«Από τις 19 Μαρτίου 2026 τουλάχιστον 56 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί με κατηγορίες που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων 27 σε υποθέσεις που συνδέονται με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου», ανέφερε ο Τιουρκ σε δήλωσή του αυτόν τον μήνα, προσθέτοντας ότι περισσότεροι από 100 άλλοι διατρέχουν κίνδυνο εκτέλεσης.
Το Κέντρο Αμπντοραχμάν Μπορουμάντ, μια ιρανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα την Ουάσινγκτον, κατέγραψε τουλάχιστον 901 εκτελέσεις στο Ιράν τους πρώτους επτά μήνες του 2026, εκ των οποίων 56 για πολιτικές ή για κατηγορίες σχετικές με την εθνική ασφάλεια. Από αυτούς, τουλάχιστον 29 εκτελέστηκαν σε σχέση με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου.
Οι διαδηλώσεις του Ιανουαρίου 2026 ξέσπασαν μετά την κατάρρευση του ιρανικού ριάλ τον προηγούμενο μήνα και εξαπλώθηκαν γρήγορα σε περισσότερες από 180 πόλεις.
Οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν χιλιάδες ανθρώπους κατά την καταστολή στις 8 και 9 Ιανουαρίου.
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν αναγνώρισε ότι οι νεκροί ξεπερνούν τους 3.000. Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για το Ιράν εκτίμησε τον αριθμό σε τουλάχιστον 5.000, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πηγές στο εσωτερικό της χώρας θεωρούν ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών μπορεί να έχει ξεπεράσει τις 32.000.
Τουλάχιστον 1.639 άνθρωποι εκτελέστηκαν στο Ιράν το 2025, ο υψηλότερος ετήσιος αριθμός από το 1989, σύμφωνα με τις οργανώσεις Iran Human Rights και Together Against the Death Penalty.