Άρωμα πατημένου σταφυλιού πλημμυρίζει τον Ντούρο: οι ντόπιοι παραγωγοί καλούν τουρίστες να συμμετάσχουν στον τρύγο, από το κλήμα ως το ποτήρι.
Ο Σεπτέμβριος είναι, κατεξοχήν, ο μήνας του τρύγου στην Πορτογαλία. Είναι η περίοδος κατά την οποία, συνήθως, σε όλη τη χώρα η συγκομιδή των σταφυλιών ζωντανεύει και συχνά μετατρέπεται σε μια ευκαιρία αναψυχής και ανακάλυψης για όσους επιθυμούν να μάθουν περισσότερα για αυτή την πανάρχαια παράδοση.
Πρόκειται για μια δραστηριότητα που, τα τελευταία χρόνια, έχει επηρεαστεί από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με τον Φρεντέρικο Φαλκάο, πρόεδρο της ViniPortugal, της Διαεπαγγελματικής Οργάνωσης Οίνου της Πορτογαλίας, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Lusa (πηγή στα Πορτογαλικά), «η συχνότερη εμφάνιση περιόδων έντονου καύσωνα» έχει οδηγήσει στην πρόωρη έναρξη του τρύγου σε πολλές περιοχές της χώρας, λόγω της επιτάχυνσης της ωρίμανσης των σταφυλιών.
Κάτι τέτοιο συνέβη και φέτος στον Δούρο, της οποίας τα κρασιά είναι διεθνώς αναγνωρισμένα. Πρόκειται για μια περιοχή που απέσπασε μάλιστα τον τίτλο «International Wine Region of the Year» (πηγή στα Πορτογαλικά) (Διεθνής Οινοπαραγωγική Περιοχή της Χρονιάς) το 2025, στην τελευταία απονομή των Wine Star Awards, που διοργανώνει το έγκριτο περιοδικό του κλάδου «Wine Enthusiast».
Το 2026, ο τρύγος στον Δούρο ξεκίνησε μία έως δύο εβδομάδες νωρίτερα, όπως δήλωσε στο Lusa ο Φρεντέρικο Φαλκάο, ωστόσο όλα δείχνουν ότι η παραγωγή κρασιού στην περιοχή θα ξεπεράσει εκείνη της προηγούμενης εκστρατείας. Οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Αμπέλου και Οίνου (IVV) (πηγή στα Πορτογαλικά) κάνουν λόγο για αύξηση 25% σε σχέση με την περυσινή περίοδο, με την τελική παραγωγή να αναμένεται να φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια εκτόλιτρα κρασιού από αυτή τη φημισμένη περιοχή.
Υπάρχουν, επομένως, πολλοί λόγοι για να επισκεφθεί κανείς τον Δούρο, να γνωρίσει τις παραδόσεις του και να ανακαλύψει πόση σημασία έχει ο τρύγος για την περιοχή και τους κατοίκους της. Η Euronews παραθέτει σε αυτό το άρθρο ορισμένες προτάσεις για να αξιοποιήσετε στο έπακρο την εποχή του τρύγου.
Η «γιορτή του τρύγου» πάνω στις ράγες
«Για να γιορτάσει κανείς τον τρύγο, τίποτα δεν είναι καλύτερο από το να γνωρίσει ολόκληρη την παράδοση και να συμμετάσχει στη διαδικασία παραγωγής του κρασιού στην περιοχή του Δούρου». Αυτό τονίζει η CP - Comboios de Portugal (πηγή στα Πορτογαλικά), η πορτογαλική δημόσια εταιρεία σιδηροδρομικών μεταφορών, η οποία φέτος επαναφέρει μια πρωτοβουλία που είχε υλοποιηθεί και σε προηγούμενα χρόνια.
Πρόκειται για ημερήσιο πρόγραμμα με αναχώρηση και επιστροφή από τον σταθμό Καμπανιά, στην πόλη του Πόρτο, με «ειδικό τρένο με υπηρεσία μπαρ» που ξεκινά λίγο μετά τις 8.00 το πρωί. Προς το παρόν υπάρχουν δύο διαθέσιμες ημερομηνίες: 19 και 26 Σεπτεμβρίου (Σάββατα).
Η πρώτη στάση γίνεται στο Πινιάο, απ’ όπου οι συμμετέχοντες θα μεταφερθούν με λεωφορείο στο κτήμα Quinta da Avessada, οινοπαραγωγό μονάδα στο χωριό Φαβάιος, γνωστό επίσης για τις οινοτουριστικές του εμπειρίες.
Μετά τη «γεύση ορισμένων τοπικών εδεσμάτων», όπως το «παραδοσιακό ψωμί» και η πίτα με κρέας, οι επισκέπτες προσκαλούνται να συμμετάσχουν στον ίδιο τον τρύγο. Τότε «θα τους δοθούν κουβάδες, ψαλίδες και ψάθινα καπέλα και θα τους εξηγηθούν οι ποικιλίες, η ιστορία της περιοχής και ορισμένα σχετικά έθιμα» γύρω από αυτή την πρακτική.
Ακολουθεί «παραδοσιακό γεύμα», με διάφορες χαρακτηριστικές επιλογές για όσους συμμετάσχουν σε αυτό το ταξίδι, και στη συνέχεια επίσκεψη στα πατητήρια της Quinta da Avessada, όπου οι συμμετέχοντες λαμβάνουν μέρος στη διαδικασία της lagarada, δηλαδή στην παραδοσιακή πατητή των σταφυλιών. Τέλος, στον χώρο της οινοθήκης του κτήματος πραγματοποιείται «σχολιασμένη δοκιμή γλυκών κρασιών».
Η επιστροφή στην πόλη του Πόρτο με τρένο γίνεται, στο τέλος της ημέρας, από τον σταθμό Ρέγκουα. Η εμπειρία έχει διαφορετικό κόστος, ανάλογα με την ηλικιακή κατηγορία και το αν πραγματοποιείται ατομικά ή σε γκρουπ. Για έναν ενήλικα, πάντως, η βασική τιμή είναι 93 ευρώ στην 1η θέση και 86 ευρώ στη 2η θέση.
Κρουαζιέρα στην παράδοση
Οι εντυπωσιακές τοποθεσίες που πλαισιώνουν τον ποταμό Δούρο καλούν και σε άλλου τύπου εμπειρίες, στις οποίες η θέα στα αναβαθμίδια αυτής της οινοπαραγωγικής περιοχής συγκαταλέγεται στα βασικά σημεία ενδιαφέροντος.
Σχεδόν όλο τον χρόνο, πολλοί τουριστικοί φορείς οργανώνουν κρουαζιέρες που διασχίζουν μεγάλο μέρος του δεύτερου μεγαλύτερου ποταμού της Πορτογαλίας. Ορισμένοι, ωστόσο, αξιοποιούν την εποχή του τρύγου για να προσφέρουν προγράμματα ειδικά σχεδιασμένα για όσους επιθυμούν να βιώσουν από κοντά τη διαδικασία της συγκομιδής των σταφυλιών και της παραγωγής κρασιού.
Υπάρχουν, ειδικότερα, προγράμματα με διάρκεια μιας (πηγή στα Πορτογαλικά) ή δύο ημερών (πηγή στα Πορτογαλικά), τον Σεπτέμβριο, στη διάρκεια των οποίων οι συμμετέχοντες, πέρα από το ότι μπορούν να γνωρίσουν καλύτερα το Πινιάο και τα περίχωρά του μέσα από μια κρουαζιέρα, έχουν την ευκαιρία να επισκεφθούν ένα κτήμα της περιοχής, όπου μπορούν να συμμετάσχουν σε διάφορες θεματικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, δοκιμές κρασιών και συμμετοχή στη διαδικασία κοπής των σταφυλιών, της μεταφοράς τους στο πατητήρι και της πατητής, με μουσική συνοδεία παραδοσιακών τραγουδιών του Δούρου.
Στην περίπτωση του διήμερου προγράμματος, περιλαμβάνεται διαμονή σε ξενοδοχείο γοητείας, σε αυτόν τον τόπο όπου η παραγωγή του Port συγκαταλέγεται στις κεντρικές δραστηριότητες.
Για όσους επιθυμούν μια πλήρως βιωματική εμπειρία, υπάρχει μια πιο εκτεταμένη πρόταση τριών ή πέντε ημερών, με διαμονή στο πλοίο-ξενοδοχείο Douro Serenity (πηγή στα Πορτογαλικά). Πρόκειται για πρόγραμμα που προσφέρει στους συμμετέχοντες, όπως και οι προηγούμενες προτάσεις, επίσκεψη στο κτήμα Quinta da Avessada. Από την «συγκομιδή των σταφυλιών με κουβά και ψαλίδι στο χέρι» και τη λαϊκή μουσική που παίζεται ανάμεσα στα αμπέλια, μέχρι τη δοκιμή Port στην κάναβα ή το παραδοσιακό δείπνο, περιλαμβάνονται πολλές δραστηριότητες. Ορισμένες εξ αυτών είναι προαιρετικές και έχουν πρόσθετο κόστος, όπως μια επίσκεψη στις Caves da Raposeira, γνωστές για τα αφρώδη κρασιά τους, στο Κέντρο Βραχοτεχνικής Τέχνης της Πενασκόσα και στο Μουσείο της Φος ντου Κόα, καθώς και στην κωμόπολη Καστέλο Ροντρίγκο, με δοκιμή κρασιών σε τοπικό οινοποιείο.
Η βασική τιμή ανά ενήλικα κυμαίνεται από 495 έως 800 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια της διαδρομής. Αυτόν τον μήνα υπάρχουν ακόμη δύο διαθέσιμες ημερομηνίες: 10 και 11 Σεπτεμβρίου, για τα προγράμματα πέντε και τριών ημερών, αντίστοιχα.
Ποικίλες εμπειρίες για τους φίλους του κρασιού
Από τον βορρά έως τον νότο της χώρας, πολλά κτήματα και αγροτικοί παραγωγοί ανοίγουν τις πόρτες τους, τον Σεπτέμβριο, για να γιορτάσουν την εποχή του τρύγου με τους λάτρεις του κόσμου του κρασιού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, στον Δούρο, είναι το Ventozelo Hotel & Quinta, (πηγή στα Πορτογαλικά) που διαθέτει 29 δωμάτια κατανεμημένα σε επτά διαφορετικά κτίρια της ιδιοκτησίας, μία από τις μεγαλύτερες και παλαιότερες στην περιοχή. Εκεί οι επισκέπτες μπορούν να περάσουν μια νύχτα στο εσωτερικό δεξαμενής αποθήκευσης κρασιού ή σε παλιό αχυρώνα, οι οποίοι έχουν μετατραπεί σε χώρους αναψυχής και διαμονής. Οι τιμές κυμαίνονται από 180 έως 2.950 ευρώ τη βραδιά, ανάλογα με την περίοδο και τον τύπο καταλύματος.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η ιδιοκτησία με έδρα την Ερβεδόζα ντου Δούρο προσφέρει επίσης ένα σύνολο δραστηριοτήτων συνδεδεμένων με τον κόσμο του κρασιού και της αμπέλου, τόσο για όσους επιλέγουν να διανυκτερεύσουν εκεί όσο και για όσους έχουν άλλα σχέδια. Στη δεύτερη περίπτωση υπάρχει η αποκαλούμενη «Επίσκεψη στο Sítio dos Prazeres» (πηγή στα Πορτογαλικά), μια πολυαισθητηριακή εμπειρία για την κοιλάδα του Δούρου, που περιλαμβάνει ξενάγηση στον κεντρικό πυρήνα της ιδιοκτησίας, όπου παρουσιάζονται στοιχεία της ιστορίας και της λειτουργίας της, και ακολουθεί δοκιμή κρασιών που παράγονται στο κτήμα.
Επίσης, το Torel Quinta da Vacaria (πηγή στα Πορτογαλικά), πεντάστερο boutique ξενοδοχείο στο Πέζου ντα Ρέγκουα, διαθέτει ένα ευρύ φάσμα οινοτουριστικών εμπειριών, όπως δοκιμές κρασιών ή θεραπείες vinoterapia, όπου χρησιμοποιούνται κρασί και προϊόντα με βάση τα σταφύλια με στόχο την αναζωογόνηση της επιδερμίδας και του σώματος. Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα να γνωρίσει κανείς το Schistó (πηγή στα Πορτογαλικά), εστιατόριο βραβευμένο με αστέρι Michelin, που βρίσκεται στην ίδια ιδιοκτησία, της οποίας η ιστορία ανάγεται στο 1616.
Για την εποχή του τρύγου, το Torel Quinta da Vacaria έχει σχεδιάσει ένα πρόγραμμα που, με κόστος 180 ευρώ ανά άτομο, τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, δίνει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα πρόσβασης στην κάναβα της ιδιοκτησίας, ώστε να γνωρίσουν τη διαδικασία οινοποίησης και να δοκιμάσουν αρκετά από τα κρασιά που παράγονται εκεί. Ακολουθεί δείπνο, στο εστιατόριο της κάναβας, το Fumus, με μενού εμπνευσμένο από την παράδοση του τρύγου, μετά το οποίο υπάρχει ακόμη χρόνος για μια lagarada με συνοδεία παραδοσιακής μουσικής.
Και στην Quinta Nova de Nossa Senhora do Carmo (πηγή στα Πορτογαλικά), στο Κόβας ντου Δούρο, το κρασί και οι αμπελώνες καταλαμβάνουν κεντρική θέση. Στο πολυτελές ξενοδοχείο, που ανήκει στην αναγνωρισμένη ένωση τουρισμού και φιλοξενίας Relais & Châteaux (πηγή στα Πορτογαλικά), είναι δυνατό, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, να συμμετάσχει κανείς σε δραστηριότητες όπου η τέχνη του τρύγου, η δοκιμή κρασιών και η τοπική γαστρονομία συγκαταλέγονται στους βασικούς πρωταγωνιστές.
Όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες ημέρες, την Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου, η ιδιοκτησία καλεί τους επισκέπτες να συνοδεύσουν τη συγκομιδή των σταφυλιών μαζί με τη roga, την ομάδα που είναι υπεύθυνη για αυτό το έργο, και στη συνέχεια να συμμετάσχουν σε δύο δοκιμές κρασιών διαφορετικής φύσης. Η εμπειρία (πηγή στα Πορτογαλικά) ολοκληρώνεται με γεύμα στο εστιατόριο Terraçu’s, που επίσης ανήκει στην Quinta Nova, με συνολικό κόστος 290 ευρώ ανά άτομο.