Η Γαλλία συνδιοργανώνει αυτή την εβδομάδα με τη Γερμανία τη διεθνή σύνοδο για το διάστημα, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται σε στρατηγικό σταυροδρόμι.
Αστροναύτες, αρχηγοί κρατών αλλά και μεγάλοι οικονομικοί παράγοντες της διαστημικής βιομηχανίας πρόκειται να συναντηθούν την Τετάρτη και την Πέμπτη στη διεθνή σύνοδο κορυφής για το Διάστημα, που συνδιοργανώνουν η Γαλλία και η Γερμανία στο Grand Palais του Παρισιού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετές αμερικανικές εταιρείες αποσύρθηκαν από την εκδήλωση, λόγω πιέσεων από την Ουάσινγκτον σχετικά με την υποστήριξη των «θέσεων πολιτικής της ΕΕ».
Παρά ταύτα, η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη περίοδο για την ευρωπαϊκή διαστημική βιομηχανία, την οποία ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν είχε περιγράψει ως ευκαιρία «να φέρουμε τους Ευρωπαίους πιο κοντά γύρω από μια κοινή φιλοδοξία» και να αναπτύξουμε «ένα κοινό όραμα για τη θέση της Ευρώπης στον χάρτη των παγκόσμιων διαστημικών δυνάμεων έως το 2035», όταν ανακοίνωσε την εκδήλωση τον Οκτώβριο του 2025.
Σύμφωνα με το Ελιζέ, η σύνοδος θα επικεντρωθεί στη διεθνή συνεργασία στο Διάστημα και στην ενίσχυση της διαστημικής ασφάλειας. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη επιδιώκει ολοένα περισσότερο να αμφισβητήσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στην παγκόσμια διαστημική αγορά, αναπτύσσοντας εγχώριους πυραύλους και αυξάνοντας τη χρηματοδότηση για το Διάστημα τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ένωσης.
Ιστορικά, η Ευρώπη επένδυε το 0,07% του ΑΕΠ σε διαστημικά προγράμματα, έναντι 0,24% στις ΗΠΑ.
Το 2025 ωστόσο αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ενέκρινε τον Νοέμβριο έναν ιστορικό προϋπολογισμό 22,3 δισ. ευρώ για την τριετή χρηματοδοτική περίοδο 2026–2028, με 35 δισ. ευρώ να κατευθύνονται στο Διάστημα για σκοπούς ασφάλειας και άμυνας.
Η εξόρυξη στη Σελήνη έχει επίσης αναδειχθεί ως πιθανή διέξοδος για την εξασφάλιση πόρων καθαρής ενέργειας και κρίσιμων πρώτων υλών, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα και τη Ρωσία.
Διαφωνίες μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας
Σχεδόν έναν χρόνο μετά την ανακοίνωση της συνόδου από τον Μακρόν, η πορεία προς την πραγματοποίησή της δεν υπήρξε χωρίς δυσκολίες. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι δεν θα παραστεί, επικαλούμενος εσωτερικές υποχρεώσεις, με τον υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους και την υπουργό Διαστήματος Ντοροτέε Μπερ να τον εκπροσωπούν.
Στο παρασκήνιο, Γαλλία και Γερμανία έχουν έρθει αντιμέτωπες με σειρά διαφωνιών για διαστημικά και αμυντικά έργα, εγκαταλείποντας τον Ιούνιο του 2026 το πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS) έπειτα από χρόνια τριβών.
Ο Εμανουέλ Μακρόν τονίζει σταθερά τη σημασία της ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, στηρίζοντας προγράμματα όπως το Ariane 6, αντί να βασίζεται σε αμερικανούς παρόχους όπως η SpaceX του Έλον Μασκ.
Η Γερμανία, αντίθετα, εμφανίζεται πιο πρόθυμη να στηριχθεί σε φθηνότερες αμερικανικές εναλλακτικές, όπως η SpaceX. Το Σάββατο, η γερμανική νεοφυής εταιρεία Isar Aerospace εκτόξευσε τον πρώτο εμπορικό πύραυλο που έφτασε σε τροχιά από την ηπειρωτική Ευρώπη, σημειώνοντας σημαντικό ορόσημο στην προσπάθεια της Ευρώπης να εξασφαλίσει ανεξάρτητη πρόσβαση στο Διάστημα. Ο Μερτς χαρακτήρισε την εκτόξευση «την αρχή μιας νέας εποχής».
Αμερικανικές εταιρείες αποσύρονται
Αρκετές αμερικανικές εταιρείες αποσύρθηκαν επίσης από την εκδήλωση, αφού, σύμφωνα με το Politico, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου τις προειδοποίησε ότι η παρουσία τους «θα μπορούσε να εκληφθεί ως σιωπηρή υποστήριξη των θέσεων πολιτικής της ΕΕ».
Εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας, που έχει την εποπτεία της εθνικής διαστημικής πολιτικής, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ότι οι SpaceX, Blue Origin, Stoke Space και Starcloud είχαν αποσύρει τη συμμετοχή τους, προσθέτοντας: «είναι δύσκολο να μην το συνδέσει κανείς με τις φήμες περί πιέσεων που κυκλοφορούν στον Τύπο».
Μιλώντας στο Euronews, ο Χέρμαν Λούντβιχ Μέλερ, διευθυντής του European Space Policy Institute, χαρακτήρισε τη Γαλλία «κινητήρια δύναμη» στον ευρωπαϊκό διαστημικό τομέα, προσφέροντας «ισχυρή πολιτική στήριξη» στη βιομηχανία και υπογραμμίζοντας ότι «η σημασία του Διαστήματος αυξάνεται συνεχώς».
«Το Διάστημα εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε πεδίο διεξαγωγής πολέμου και, ταυτόχρονα, έχει γίνει σαφές και στο ευρύ κοινό ότι οι συγκρούσεις έχουν αποκτήσει υβριδικό χαρακτήρα, για παράδειγμα μέσω επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές μεταφορών, ενέργειας, ψηφιακών δικτύων. Εκεί είναι που το Διάστημα μπορεί να προσφέρει αυξημένη ανθεκτικότητα».
Ο Μέλερ υπογράμμισε τον ρόλο των διαστημικών τεχνολογιών, όπως η δορυφορική πλοήγηση, τόσο σε πολιτικές όσο και σε στρατιωτικές χρήσεις.
«Ενώ είναι απαραίτητες για την καθημερινή ζωή, ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε παράλληλα τη στρατηγική τους σημασία στον σύγχρονο πόλεμο», είπε.
Η εξάρτηση του Κιέβου από το σύστημα Starlink του Μασκ μετά τη ρωσική πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία ανέδειξε τη στρατηγική σημασία των διαστημικών υπηρεσιών σε περίοδο πολέμου, καθώς το δορυφορικό δίκτυο προσφέρει ανθεκτική σύνδεση στο διαδίκτυο ακόμη και όταν οι υποδομές έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές ή έχουν καταστραφεί.
Αυτή η πραγματικότητα ώθησε επίσης την Ευρώπη να αναπτύξει τα δικά της ανεξάρτητα δορυφορικά δίκτυα, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την ασφαλή δορυφορική υποδομή διαδικτύου IRIS².