Ρωσικά πολεμικά πλοία επιστρέφουν στη Μεσόγειο - Το ΝΑΤΟ σε επιφυλακή για το Syrian Express

Το ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό επέστρεψε στη Μεσόγειο μετά από απουσία δύο μηνών, τερματίζοντας μια πραγματικότητα, που στρατιωτικές πηγές περιγράφουν ως την πρώτη διακοπή της παρουσίας του στη Μεσόγειο από το 2013.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ρωσικά πλοία εντοπίστηκαν, σύμφωνα με αναφορές, να απενεργοποιούν τους πομποδέκτες τους πριν διαπλεύσουν τα Στενά του Γιβραλτάρ.

Μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανώτερη ευρωπαϊκή στρατιωτική πηγή ανέφερε ότι πλοία του «Syrian Express» κατέπλευσαν τη Δευτέρα στο συριακό λιμάνι της Ταρτούς.

Η ανεπίσημη ονομασία «Syrian Express» αναφέρεται στο δίκτυο μεταγωγικών και πολεμικών πλοίων που χρησιμοποιεί η Μόσχα για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού, όπλων, πυρομαχικών, καυσίμων και στρατευμάτων προς τη Συρία.

Το δίκτυο αυτό λειτουργεί διακεκομμένα από τη ρωσική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία το 2015, συχνά με τη συμμετοχή πλοίων που τελούν υπό κυρώσεις και τα οποία συνδέονται επίσης με τον ευρύτερο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, τον οποίο η Μόσχα χρησιμοποιεί για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις.

Στο πιο πρόσφατο ρωσικό κομβόι συμμετείχαν το φορτηγό πλοίο Sparta και το δεξαμενόπλοιο General Skobelev, που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων, καθώς και το πλοίο ανεφοδιασμού Akademik Pashin, όλα υπό τη συνοδεία του αντιτορπιλικού Admiral Levchenko.

Στενή ευρωπαϊκή επιτήρηση

Παρά την επιστροφή του στη Μεσόγειο, το ρωσικό ναυτικό παραμένει υπό στενή ευρωπαϊκή παρακολούθηση.

Τα επίμαχα πλοία παρακολουθήθηκαν στενά από τη φρεγάτα Carabinieri του ιταλικού ναυτικού κατά τη διέλευσή τους από την κεντρική Μεσόγειο, αφότου εντοπίστηκαν στο Γιβραλτάρ.

Το Euronews εξασφάλισε αποκλειστικές φωτογραφίες της ιταλικής φρεγάτας δίπλα στα ρωσικά πλοία.

Δεδομένα παρακολούθησης από την εξειδικευμένη ιστοσελίδα MarineTraffic δείχνουν ότι τα πλοία απενεργοποίησαν τους πομποδέκτες του συστήματος αυτόματης αναγνώρισης (AIS), οι οποίοι μεταδίδουν την ταυτότητα, τη θέση, την ταχύτητα και την πορεία των πλοίων, πριν διαπλεύσουν τα Στενά του Γιβραλτάρ.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέπτυξε τρία πλοία, τα HMS Duncan, HMS St Albans και HMS Severn, για να παρακολουθήσουν το κομβόι κατά τη διέλευσή του από τη Μάγχη.

Η στρατιωτική πηγή δήλωσε στο Euronews ότι τους τελευταίους μήνες τα πλοία του «Syrian Express» έχουν αρχίσει να απενεργοποιούν τους πομποδέκτες AIS ακόμη «συχνότερα» από ό,τι στο παρελθόν, με αυτή την πρακτική να γίνεται σχεδόν «συστηματική».

Η Ρωσία διατηρεί παρουσία στη Συρία μετά την εποχή Άσαντ

Η Ταρτούς είναι η μοναδική ναυτική βάση της Ρωσίας εκτός της επικράτειας της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και το μόνο σημείο ανεφοδιασμού και συντήρησης που διαθέτει στη Μεσόγειο.

Η Σοβιετική Ένωση δημιούργησε την εγκατάσταση το 1971, στο πλαίσιο συμφωνίας μίσθωσης με τη Δαμασκό, και τη χρησιμοποιούσε για την υποστήριξη του στόλου της στη Μεσόγειο κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Η Ρωσία παρενέβη στρατιωτικά στη Συρία τον Σεπτέμβριο του 2015, εισερχόμενη στον εμφύλιο πόλεμο της χώρας στο πλευρό του Μπασάρ αλ-Άσαντ σε μια περίοδο που οι δυνάμεις του έχαναν έδαφος έναντι αντικαθεστωτικών ομάδων.

Η Μόσχα υποστήριζε αρχικά ότι τα πλήγματα στόχευαν την τρομοκρατική οργάνωση που αυτοαποκαλείται Ισλαμικό Κράτος, όμως διεθνείς οργανισμοί κατέγραψαν ότι η πλειονότητα των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών έπληξε περιοχές με αμάχους υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης, με την οργάνωση παρακολούθησης Airwars να εκτιμά ότι οι επιδρομές αυτές προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 14.000 Σύρων αμάχων.

Η εννιάχρονη εκστρατεία στη Συρία αποτέλεσε τη σημαντικότερη στρατιωτική εμπλοκή του Κρεμλίνου σε πόλεμο εκτός επικράτειας της πρώην Σοβιετικής Ένωσης πριν από τη γενικευμένη εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Όταν το καθεστώς Άσαντ κατέρρευσε τελικά τον Δεκέμβριο του 2024, τα ρωσικά πολεμικά πλοία αποχώρησαν από την Ταρτούς μέσα σε λίγες ημέρες, ως προληπτικό μέτρο ώστε να μην κατασχεθούν ή τους απαγορευθεί ο απόπλους.

Τον Αύγουστο, η Δαμασκός ανακοίνωσε ότι είχε καταλήξει σε συμφωνία με τη Μόσχα για τη διατήρηση της μελλοντικής ρωσικής παρουσίας στις δύο στρατιωτικές βάσεις που διαθέτει στη χώρα.

Στις 9 Αυγούστου, το συριακό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SANA μετέδωσε, επικαλούμενο το υπουργείο Εξωτερικών, ότι η αεροπορική βάση Χμεϊμίμ και η ναυτική βάση της Ταρτούς θα μετατραπούν σε «κέντρα κοινής εκπαίδευσης και ανάπτυξης δυνατοτήτων», στο πλαίσιο νέων ρυθμίσεων που αποσκοπούν στη διατήρηση των «αμοιβαίων συμφερόντων».

Η ανώτερη ευρωπαϊκή στρατιωτική πηγή ανέφερε μια σειρά παραγόντων που δυσχεραίνουν την ικανότητα της Μόσχας να διατηρεί την παρουσία της στη Μεσόγειο, μεταξύ των οποίων το γηρασμένο ρωσικό ναυτικό, οι ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά του σκιώδους στόλου της, καθώς και τα ουκρανικά ναυτικά και εναέρια drones που πλήττουν τον στόλο της στη Μαύρη Θάλασσα.

Η ευρωπαϊκή και η ουκρανική πίεση στον σκιώδη στόλο ωθεί επίσης τη Ρωσία να διαθέτει στρατιωτική συνοδεία στα δεξαμενόπλοιά της.