Αρκούδες επιτίθενται σε ανθρώπους σε δεκάδες ρωσικές περιοχές - Νεκροί και τραυματίες

Η γεωγραφία της σύγκρουσης ανάμεσα σε αρκούδες και ανθρώπους καλύπτει σχεδόν τη μισή χώρα. Εδώ και μήνες τρομοκρατούν και τις 11 περιοχές της Άπω Ανατολής, 9 περιοχές της Σιβηρίας, 8 στην περιοχή του Βόλγα, 5 στα Ουράλια, ενώ έχουν φτάσει και στη Βορειοδυτική ομοσπονδιακή περιφέρεια (συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Λένινγκραντ, Νόβγκοροντ και Αρχάγγελσκ).

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο απολογισμός του καλοκαιριού και των αρχών του φθινοπώρου είναι 11 νεκροί, δεκάδες τραυματίες, εκατοντάδες εξοντωμένα αρπακτικά και μόνιμη αυξημένη ετοιμότητα των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Στην Ανατολική Σιβηρία τα περιστατικά επιθέσεων αρκούδων καταγράφονται συνεχώς: για παράδειγμα, στις 15 Σεπτεμβρίου στη Μπουριάτια, ένας συνταξιούχος που έκανε περίπατο δίπλα στο ποτάμι σώθηκε κυριολεκτικά από θαύμα από μια εξαγριωμένη αρκούδα, σκαρφαλώνοντας σε ένα δέντρο. Ο άνδρας κατάφερε να κατέβει μόνο αφότου η αρκούδα εξουδετερώθηκε από ειδικούς της υπηρεσίας Burprirodnadzor.

Το περιστατικό αυτό είναι μόνο ένα μέρος μιας μεγάλης καταστροφής. Όπως ανακοίνωσε η υπηρεσία, μόνο το τελευταίο 24ωρο οι κάτοικοι της δημοκρατίας υπέβαλαν 24 αναφορές για εμφάνιση αρπακτικών σε κατοικημένες περιοχές και σχολεία. Μέσα σε μία ημέρα, οι κρατικοί θηροφύλακες σκότωσαν 9 αρκούδες σε διάφορες περιοχές της Μπουριάτιας, ενώ ο συνολικός αριθμός των ζώων που αναγκαστικά εξοντώθηκαν στην περιοχή αυτή τη σεζόν έφτασε τα 158.

Απλώς να μη βγαίνουμε έξω;

Στην περιφέρεια Κρασνογιάρσκ, μέσα σε δύο ημέρες – 9 και 10 Σεπτεμβρίου – οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης αναγκάστηκαν να εξουδετερώσουν 80 αρκούδες που προσπαθούσαν να εισβάλουν σε σχολεία και μονοκατοικίες. Λόγω της εισβολής των ζώων στη Σιβηρία και στο Αλτάι κλείνουν πρόωρα βασικά τουριστικά συγκροτήματα, ενώ τα εθνικά πάρκα διακόπτουν τη λειτουργία των οικοτουριστικών διαδρομών. Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε μετά τον θάνατο, στον Αλτάι, μιας 29χρονης τουρίστριας, την οποία η αρκούδα άρπαξε μέσα από τη σκηνή της σε χώρο τουριστικής βάσης. Η βοήθεια έφτασε πολύ αργά.

Για τους υψηλούς κινδύνους της καθημερινής συνύπαρξης (πηγή στα Ρωσικά) με τις αρκούδες μιλούν οι κάτοικοι της περιοχής. «Αρκούδες είχαμε κατά καιρούς. Αλλά τόσο απροκάλυπτα και σε τέτοιο αριθμό, πρώτη φορά», λέει σε συνέντευξή της στο Radio Svoboda η Ναταλία από τον οικισμό Ποντιόσοβο στην περιφέρεια Κρασνογιάρσκ. «Ο κόσμος φοβάται να βγει από τα σπίτια. Ακόμη και τη μέρα, όταν ετοιμάζομαι να πάω μέχρι το κοντινότερο κατάστημα, πρώτα ρίχνω μια ματιά στα τοπικά γκρουπ συνομιλιών, για να δω αν έχει δει κανείς αρκούδα στα πέριξ. Δύο καλόκαρδες, ανοιχτές γυναίκες από το χωριό μας σκοτώθηκαν στο δικό μας δάσος».

Η Ναταλία παραπονιέται ότι μετά την τραγωδία οι αρχές δεν έκαναν τίποτα: «Ούτε καν τα παιδιά δεν έβαλαν σε εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Την ίδια στιγμή, εξακολουθούμε να μην έχουμε φωτισμό στους δρόμους, ενώ η δημοτική αρχή απλώς καλεί καθημερινά τους κατοίκους, στο μέτρο του δυνατού, να μην πηγαίνουν στο δάσος και να μην μένουν έξω. Αλλά πώς γίνεται αυτό στην πράξη;»

Ιδανικές συνθήκες για επίθεση

Βιολόγοι και ειδικοί στην άγρια ζωή συμφωνούν: φέτος λειτούργησε το φαινόμενο της «τέλειας καταιγίδας», όπου οι φυσικές ανωμαλίες προστέθηκαν στα συστημικά προβλήματα διαχείρισης των δασικών πόρων.

Ειδικοί του Ινστιτούτου Προβλημάτων Οικολογίας και Εξέλιξης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών επισημαίνουν την πρωτοφανή κακή σοδειά στην τάιγκα, όπου δεν υπάρχουν καθόλου μούρα, μανιτάρια ή κουκουνάρια κέδρου. Οι αρκούδες βρίσκονται από το καλοκαίρι σε κατάσταση υπερφαγίας – πρόκειται για την περίοδο πριν από τον χειμώνα, κατά την οποία βιολογικά πρέπει να πάρουν βάρος για τη χειμερία νάρκη. Το ένστικτο επιβίωσης τις σπρώχνει εκεί όπου μυρίζει φαγητό, δηλαδή προς τον άνθρωπο.

Και όλα αυτά συμβαίνουν σε συνθήκες δημογραφικής έκρηξης του είδους: ο πληθυσμός της καφέ αρκούδας στη Ρωσία σήμερα είναι υπερβολικά πολυάριθμος και ξεπερνά τις 308 χιλιάδες. Ο βιολόγος Μαξίμ Ανταδούροφ εξηγεί στα ΜΜΕ ότι τις τελευταίες δεκαετίες το κυνήγι αρκούδας έχει πάψει να είναι δημοφιλές και οικονομικά συμφέρον, με αποτέλεσμα να μην εξαντλούνται οι ποσοστώσεις θήρευσης. Οι ισχυροί ενήλικοι αρσενικοί εκτοπίζουν τα νεαρά και πιο αδύναμα ζώα από τις περιοχές με περιορισμένη τροφή, κυριολεκτικά τα σπρώχνουν προς τα όρια των οικισμών.

Ο ζωολόγος και ειδικός στα μεγάλα αρπακτικά της Σιβηρίας Ρομάν Αλιόχιν θεωρεί (πηγή στα Ρωσικά) ότι οι αρκούδες χάνουν γρήγορα τον φόβο τους απέναντι στους ανθρώπους λόγω της αφθονίας παράνομων χωματερών και ανοιχτών κάδων απορριμμάτων κοντά σε χωριά και τουριστικές βάσεις. Αφού δοκιμάσει μία φορά ανθρώπινη τροφή, η αρκούδα γίνεται «συνανθρωπικό» ζώο: δεν επιστρέφει πια στην άγρια τάιγκα και θα υπερασπίζεται με κάθε τρόπο τη νέα της πηγή τροφής, επιτιθέμενη σε όποιον βρεθεί κοντά.

Η εξόντωση δεν είναι πανάκεια;

Στο φόντο της αυξανόμενης επιθετικότητας των αρκούδων απέναντι στους ανθρώπους, στις πληγείσες περιοχές οι θηροφύλακες και ειδικές μονάδες της αστυνομίας έχουν τεθεί σε 24ωρη επιφυλακή. Από την αρχή της σεζόν, για λόγους ασφαλείας, στη Ρωσία έχουν εξοντωθεί περισσότερες από 530 επιθετικές αρκούδες. Για να παρακινήσουν τους κυνηγούς, οι περιφερειακές αρχές θεσπίζουν χρηματικές αμοιβές για τον εντοπισμό και την εξόντωση των προβληματικών ζώων.

Παράλληλα, καθεστώς αυξημένης ετοιμότητας έχει επιβληθεί στο Πετροπαβλόφσκ-Καμτσάτσκι, σε πέντε περιφέρειες του Κουζμπάς και σε ορισμένες περιοχές του Αλτάι. Εκεί οργανώνονται οπλισμένες περιπολίες στους δρόμους, ενώ στα χωριά της περιοχής Χορίνσκι στη Μπουριάτια, όπου τα σχολεία γειτνιάζουν με το δάσος, οι τοπικές αρχές κλείνουν επειγόντως τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τα παιδιά θα κάνουν μάθημα διαδικτυακά, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να βρεθούν πρόσωπο με πρόσωπο με τις αρκούδες.

Να προσποιηθείς ότι είσαι μεγαλύτερος ή... νεκρός

Σε άλλα σχολεία περιοχών που θεωρούνται επικίνδυνες λόγω της εισβολής αρκούδων, τα παιδιά εκπαιδεύονται για το πώς πρέπει να συμπεριφερθούν σωστά σε περίπτωση που συναντήσουν το ζώο. Ο βασικός κανόνας είναι να μην τρέχουν και να μην φωνάζουν, καθώς το τρέξιμο και ο θόρυβος προκαλούν επίθεση. Επιπλέον, μια αρκούδα μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα έως 60 χιλιόμετρα την ώρα. Εκπρόσωποι του ΜЧС και ειδικοί στη θήρα συνιστούν επίσης να κάνουν ό,τι μπορούν για να φαίνονται μεγαλύτεροι από το πραγματικό τους μέγεθος, καθώς τα ζώα φοβούνται όσους είναι ψηλότεροι από αυτά. Μερικές φορές, για να τρομάξει η αρκούδα, αρκεί να σηκώσει κανείς το σακίδιο ή το μπουφάν πάνω από το κεφάλι του. Αν τα παιδιά είναι περισσότερα, καλό είναι να σταθούν πολύ κοντά το ένα με το άλλο, ώστε να φαίνονται στην αρκούδα σαν ένα ενιαίο, μεγάλο και επικίνδυνο αντικείμενο. Όταν η επαφή δεν μπορεί να αποφευχθεί, οι ειδικοί συμβουλεύουν να πέσουν μπρούμυτα, να καλύψουν σφιχτά με τα χέρια τον λαιμό και το κεφάλι, να μην κινούνται και να μην βγάζουν ήχους.

Με φόντο τη μεγαλύτερη εισβολή καφέ αρκούδων που έχει καταγραφεί ποτέ, το ρωσικό υπουργείο Φυσικών Πόρων ανακοίνωσε κατεπείγουσα συλλογή προτάσεων από τις περιφέρειες για αλλαγές στην ομοσπονδιακή νομοθεσία. Οι τοπικές αρχές ζητούν να απλοποιηθεί και να επιταχυνθεί στο έπακρο η διαδικασία χορήγησης αδειών για ρύθμιση του αριθμού των αρκούδων. Θέλουν να επιτραπεί στους θηροφύλακες να ανοίγουν πυρ με σκοπό να σκοτώσουν μόλις μια αρκούδα περάσει τα όρια ενός οικισμού, χωρίς μακρόχρονες συνεννοήσεις με τη Μόσχα.

Παράλληλα, οι βιολόγοι επισημαίνουν ότι η εξόντωση αρκούδων χωρίς αντιμετώπιση των ανθρωπογενών παραγόντων – ειδικότερα, χωρίς απομάκρυνση των χωματερών στη φύση – δεν έχει μεγάλο νόημα και συμβουλεύουν να ξεκινήσει η προσπάθεια από τον καθαρισμό των περιοχών γύρω από τους οικισμούς από τις μυρωδιές που προσελκύουν τις αρκούδες.