Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καλεί τους πολίτες σε όλη την Ευρώπη να ψηφίσουν για τα σχέδια των μελλοντικών χαρτονομισμάτων ευρώ πριν λήξει η δημόσια διαβούλευση στις 21 Σεπτεμβρίου.
Πουλιά, ποτάμια και μορφές της ευρωπαϊκής κουλτούρας, ανάμεσά τους και συνθέτες, περιλαμβάνονται στις επιλογές σχεδίου που η ΕΚΤ ζητά από τον κόσμο να εξετάσει για τα μελλοντικά χαρτονομίσματα ευρώ. Πάνω από 9 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη ψηφίσει, αλλά η ΕΚΤ ενθαρρύνει ακόμη περισσότερους να μοιραστούν τις απόψεις τους πριν η έρευνα κλείσει την επόμενη Δευτέρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ΕΚΤ είχε στο παρελθόν ζητήσει τη γνώμη των Ευρωπαίων για τον επανασχεδιασμό, αλλά είναι η πρώτη φορά που ξεκινά μια έρευνα (πηγή στα Αγγλικά) ζητώντας τους να αξιολογήσουν τα δέκα σχέδια που έχουν προκριθεί. Τα προτεινόμενα σχέδια διαφέρουν επίσης αισθητά από εκείνα που υπάρχουν σήμερα στα χαρτονομίσματα.
Σε έναν κόσμο όπου οι πληρωμές γίνονται όλο και περισσότερο χωρίς μετρητά, η ΕΚΤ στέλνει στους Ευρωπαίους το μήνυμα ότι τα μετρητά ήρθαν για να μείνουν και ότι μπορούν οι ίδιοι να βοηθήσουν να αποφασιστεί πώς θα δείχνουν.
«Τα μετρητά δεν είναι απλώς ένα κατάλοιπο του παρελθόντος. Είναι μέρος της καθημερινής ζωής για εκατομμύρια Ευρωπαίους», δήλωσε τη Δευτέρα, σε εκδήλωση για τα χαρτονομίσματα του ευρώ στις Βρυξέλλες, ο Πιέρο Τσιπολόνι, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Η έρευνα αφορά δέκα σχέδια που έχουν προκριθεί, τα οποία εντάσσονται σε δύο πιθανά θέματα: «Ευρωπαϊκή κουλτούρα» και «Ποτάμια και πουλιά». Τα αποτελέσματα θα ενημερώσουν, αλλά δεν θα καθορίσουν, την τελική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία αναμένεται γύρω στα τέλη του 2026. Τα νέα χαρτονομίσματα θα χρειαστούν στη συνέχεια αρκετά χρόνια για να αναπτυχθούν και προβλέπεται να τεθούν σταδιακά σε κυκλοφορία από το 2029.
«Πάνω από 31 δισ. χαρτονομίσματα ευρώ, αξίας άνω των 1,6 τρισ. ευρώ, βρίσκονται σε κυκλοφορία, με ετήσια αύξηση περίπου 3%. Κυκλοφορούν επίσης περισσότερα από 150 δισ. κέρματα ευρώ», είπε ο Τσιπολόνι. Πρόσθεσε ακόμη ότι τα μετρητά εξακολουθούν να παίζουν ρόλο όταν άλλοι τρόποι πληρωμής διαταράσσονται, για παράδειγμα σε διακοπές ρεύματος ή διαδικτύου.
Ο ρόλος των μετρητών θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω από μια προτεινόμενη νομοθεσία της ΕΕ, γνωστή ως Single Currency Package. Το πακέτο, που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες, περιλαμβάνει μέτρα με στόχο την ενίσχυση της ιδιότητας των μετρητών ως νόμιμου χρήματος και της υποχρεωτικής αποδοχής τους.
«Τα μετρητά προσφέρουν κάτι που είναι δύσκολο να αντικατασταθεί: μια απτή άγκυρα σταθερότητας και εμπιστοσύνης. Τα μετρητά προωθούν επίσης τη χρηματοοικονομική συμπερίληψη. Είναι απλά και διαισθητικά. Προστατεύουν την ιδιωτικότητα. Και, ίσως το πιο σημαντικό, διασφαλίζουν την ελευθερία επιλογής», είπε ο Τσιπολόνι στην ομιλία του.
Σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ του 2024, μια ολοένα μεγαλύτερη πλειοψηφία Ευρωπαίων θεωρεί ότι η διατήρηση των μετρητών ως επιλογής πληρωμής είναι σημαντική.
«Τα μετρητά είναι η μόνη μορφή χρήματος που κάθε πολίτης μπορεί να κρατά απευθείας. Μόλις έχεις μετρητά, δεν χρειάζεσαι κανέναν μεσάζοντα ή συσκευή για να τα χρησιμοποιήσεις», είπε ο Τσιπολόνι.
Ψηφιακό και φυσικό ευρώ
Στη στρατηγική της για τις πληρωμές, η ΕΚΤ επενδύει όχι μόνο στον επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων, αλλά και στη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ, μιας ηλεκτρονικής μορφής χρήματος της κεντρικής τράπεζας που θα συμπληρώνει τα μετρητά. Η ΕΚΤ αναφέρει ότι η στήριξή της στα μετρητά συνδέεται άρρηκτα με αυτό το νέο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, το οποίο προορίζεται να επιτρέπει τόσο offline όσο και online συναλλαγές με υψηλό βαθμό προστασίας της ιδιωτικότητας.
Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να εκδοθεί για πρώτη φορά το 2029, εφόσον οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες ολοκληρωθούν έως τα τέλη του 2026.
«Επενδύουμε τόσο στα μετρητά ευρώ όσο και στο ψηφιακό ευρώ. Μαζί θα διασφαλίσουν ότι οι Ευρωπαίοι έχουν πρόσβαση σε χρήμα της κεντρικής τράπεζας, σε φυσική και ψηφιακή μορφή, για τις καθημερινές συναλλαγές τους», δήλωσε ο Τσιπολόνι.
Οι δύο μορφές χρήματος της κεντρικής τράπεζας, μαζί, θα μπορούσαν να διασφαλίσουν ότι «μια ευρωπαϊκή λύση είναι διαθέσιμη για όλα τα είδη πληρωμών, κάθε στιγμή, σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ», πρόσθεσε.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους η ΕΚΤ έχει αναπτύξει μια νέα στρατηγική πληρωμών είναι η ανάγκη για στρατηγική αυτονομία, εν μέσω σημαντικής γεωπολιτικής αβεβαιότητας και της μεγάλης εξάρτησης της ΕΕ από αμερικανικές υποδομές πληρωμών.
Οι Visa και Mastercard, και οι δύο αμερικανικές, αντιπροσωπεύουν το 61% των πληρωμών με κάρτα στη ζώνη του ευρώ και σχεδόν όλες τις διασυνοριακές συναλλαγές με κάρτα, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ για το 2025.