ΗΠΑ και Δανία κατέληξαν σε συμφωνία για τη Γροιλανδία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Δανία ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία για τη Γροιλανδία, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι η συμφωνία θα προσφέρει στην Ουάσινγκτον «μόνιμο έλεγχο» της ασφάλειας του νησιού.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχουν συνάψει Συμφωνία με το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία, η οποία δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Truth Social την Παρασκευή.

«Από εδώ και στο εξής, κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί ποτέ να έχει βάση στη Γροιλανδία, να έχει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιεί ευαίσθητες επενδύσεις στη Γροιλανδία χωρίς τη ρητή γραπτή έγκρισή μας», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει να καταλάβει το αυτόνομο δανικό έδαφος από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα «εθνικής ασφάλειας» και ότι, αν δεν κινηθεί η Ουάσινγκτον, θα το πράξουν η Κίνα ή η Ρωσία.

Η ρητορική του έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε όλη την Ευρώπη και έχει οδηγήσει σε νέες δεσμεύσεις χρηματοδότησης από τις Βρυξέλλες και σε ανανεωμένη εστίαση στην ασφάλεια της Αρκτικής.

Σε ανακοίνωσή της την Παρασκευή, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν έκανε λόγο για μια «σπουδαία συμφωνία για τη Γροιλανδία, το Βασίλειο της Δανίας και τις Ηνωμένες Πολιτείες», διαβεβαιώνοντας ότι θα αναγνωρίζει «την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».

«Μια συμφωνία που ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια στην Αρκτική και τη βόρεια περιοχή του Ατλαντικού και επομένως είναι εξαιρετική και για το ΝΑΤΟ και για την Ευρώπη», πρόσθεσε.

Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντρικ Νίλσεν, χαιρέτισε επίσης τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, λέγοντας ότι είναι «προς όφελος όλων μας» και ότι θα «διασφαλίσει και θα ενισχύσει την ασφάλεια του νησιού».

Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την επόμενη εβδομάδα.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε επισκεφθεί τη Γροιλανδία νωρίτερα μέσα στον μήνα, στο πλαίσιο των προσπαθειών της Ε.Ε. να αναχαιτίσει τις φιλοδοξίες του Τραμπ για την Αρκτική, ανακοινώνοντας κατά την επίσκεψή της μια εταιρική σχέση 200 εκατ. ευρώ με το έδαφος, η οποία προβλέπεται να επενδυθεί φέτος και τον επόμενο χρόνο.

Μιλώντας στην ετήσια σύνοδο του World Economic Forum στο Νταβός, φέτος, η φον ντερ Λάιεν είχε δηλώσει ότι η ΕΕ εργάζεται για ένα «τεράστιο κύμα ευρωπαϊκών επενδύσεων» στη Γροιλανδία, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την ασφάλεια στην Αρκτική.

Η Επιτροπή έχει προτείνει να διατεθούν 530 εκατ. ευρώ στη Γροιλανδία στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της για την περίοδο 2028–2034, κάτι που, όπως ανέφερε, αντανακλά τη «διαρκώς αυξανόμενη γεωστρατηγική σημασία της στην Αρκτική».

Υπολογίζεται ότι στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου οι ΗΠΑ διέθεταν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις και πάνω από 10.000 στρατιώτες στη Γροιλανδία. Σήμερα λειτουργούν μόνο μία βάση στο νησί, την Pituffik Space Base, τη βορειότερη εγκατάσταση του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ.

Η βάση Pituffik χρησιμοποιείται για αποστολές έγκαιρης προειδοποίησης και άμυνας έναντι πυραύλων, καθώς και για διαστημική επιτήρηση, σύμφωνα με την US Space Force.