Ο Άντρις Κούλμπεργκς μίλησε αποκλειστικά στο Euronews για την αιφνίδια μεταστροφή στην υπόθεση κυρώσεων που απασχολεί τις Βρυξέλλες
Ο πρωθυπουργός της Λετονίας Άντρις Κούλμπεργκς παραδέχθηκε ότι η Ρίγα «άντεξε μέχρι τέλους» στη μοναχική της αντίρρηση για την απομάκρυνση δύο εύπορων Ρώσων επιχειρηματιών από την εκτεταμένη λίστα κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο προειδοποίησε ότι η συγκεκριμένη εξαίρεση πρέπει να μείνει μεμονωμένο περιστατικό και να μη γίνει κανόνας στις μελλοντικές συζητήσεις για τις κυρώσεις της ΕΕ.
«Είτε πρόκειται για αθλητισμό, όπως έχουμε δει, είτε για πολιτισμό, και τώρα για επιλεκτική εξαίρεση προσώπων από τις κυρώσεις ένα ένα, αυτός δεν είναι ο σωστός δρόμος», είπε.
«Αυτό σημαίνει ότι κανονικοποιούμε τη Ρωσία».
Μετά από δύο εβδομάδες παρατεταμένων διαπραγματεύσεων μεταξύ των πρεσβευτών της ΕΕ, η Γαλλία πέτυχε την Τρίτη τον στόχο της να αφαιρεθεί ο Αλίσερ Ουσμάνοφ από τη λίστα κυρώσεων, στο πλαίσιο απελευθέρωσης κρατουμένων με το Αζερμπαϊτζάν που διαμεσολάβησε το Ουζμπεκιστάν, η πατρίδα του Ουσμάνοφ.
Ένας δεύτερος επιχειρηματίας με μεγάλη δημόσια προβολή, ο Μιχαήλ Φρίντμαν, αφαιρέθηκε επίσης, έπειτα από αίτημα της Σλοβακίας για τη διαγραφή του από τη λίστα.
Το Λουξεμβούργο, από την πλευρά του, είχε υποστηρίξει ότι αν ο Ουσμάνοφ έβγαινε από τη λίστα, θα έπρεπε να συμβεί το ίδιο και με τον Φρίντμαν. Ο Φρίντμαν έχει καταθέσει αγωγή ύψους 16 δισ. δολαρίων κατά του Λουξεμβούργου για τα παγωμένα περιουσιακά του στοιχεία.
Η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και η απαγόρευση ταξιδιών, που ισχύουν από το 2022, θα αρθούν ως αποτέλεσμα της απόφασης.
Ο Κούλμπεργκς ήταν ο βασικός αντιτιθέμενος σε μια προτεινόμενη συμβιβαστική λύση. Αφού το σχέδιο κατατέθηκε τη Δευτέρα, προσέφυγε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να παρουσιάσει τις κόκκινες γραμμές του, ξεκαθαρίζοντας ότι, ενώ η Λετονία στήριζε την παράταση της μαύρης λίστας για 36 μήνες, δεν συμφωνούσε να αφαιρεθούν τα δύο ονόματα στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Μέχρι σήμερα, το μπλοκ ανανέωνε τις κυρώσεις κάθε έξι μήνες, δίνοντας διαρκώς στα κράτη μέλη ευκαιρίες να ασκήσουν βέτο και να αποσπάσουν παραχωρήσεις. Η τριετής παράταση αποσκοπεί να αντισταθμίσει το πολιτικό κόστος της διαγραφής των δύο επιχειρηματιών με υψηλό προφίλ.
Η λίστα κυρώσεων περιλαμβάνει σήμερα σχεδόν 3.000 πρόσωπα, οργανισμούς και οντότητες που κατηγορούνται ότι στηρίζουν τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Κούλμπεργκς δήλωσε στο Euronews ότι απέσυρε την αντίθεσή του επειδή «όλοι καταλάβαμε ότι δεν αξίζει να διακινδυνεύσουμε» ολόκληρο το πακέτο κυρώσεων της ΕΕ.
Σε ερώτηση τι κληρονομιά αφήνει το επεισόδιο για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις γύρω από την πολιτική κυρώσεων της ΕΕ, ο Κούλμπεργκς είπε στο Euronews ότι αυτή δεν είναι καλή, αν και χαιρέτισε το χρονοδιάγραμμα των 36 μηνών.
«Με ανησυχεί το σχέδιο δράσης που αφήνει πίσω του», είπε.
«Δεν νομίζω ότι είναι πολύ καλό παράδειγμα, γιατί στέλνει το μήνυμα: “Α, συλλαμβάνουμε μερικούς πολιτικούς κάπου και μετά μπορούμε να ζητήσουμε πακέτο κυρώσεων”. Αυτό δεν είναι καλό σχέδιο δράσης, και ακριβώς γι’ αυτό το παγώσαμε για 36 μήνες. Τελεία. Καμία συζήτηση.»
Η Λετονία, μαζί με τις άλλες χώρες της Βαλτικής, τη Λιθουανία και την Εσθονία, υποστηρίζει εδώ και καιρό μια στρατηγική μέγιστης πίεσης στη Ρωσία. Η χώρα οδεύει προς βουλευτικές εκλογές τον επόμενο μήνα.
Πριν αποσύρει την ένσταση της Λετονίας, ο Κούλμπεργκς μίλησε με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, της χώρας που ηγήθηκε της προσπάθειας να αφαιρεθεί ο Ουσμάνοφ από τις κυρώσεις.
Το Παρίσι δεν έχει ακόμη αναγνωρίσει τη συμφωνία για απελευθέρωση κρατουμένων με το Αζερμπαϊτζάν και αντ’ αυτού επικαλέστηκε λόγους «εθνικής ασφάλειας» για να δικαιολογήσει το αμφιλεγόμενο αίτημά του.
Ο Κούλμπεργκς είπε: «Δεν μπορώ να επικοινωνήσω και δεν μπορώ να γνωρίζω τους λόγους πίσω από τις πτυχές εθνικής ασφάλειας της θέσης καθεμιάς από αυτές τις χώρες.»
Πρόσθεσε, πάντως, ότι η ευαλωτότητα της ανατολικής πτέρυγας της Ευρώπης, στην οποία περιλαμβάνεται η Λετονία, τη φέρνει σε καλή θέση ώστε ενδεχομένως να συμμετάσχει στο πρόγραμμα πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας.
«Είναι σημαντικό για την ανατολική πτέρυγα, για εμάς, να έχουμε την κάλυψη της ασφάλειάς τους», είπε.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Πολωνία, η Σουηδία, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Δανία και η Νορβηγία έχουν ήδη προσχωρήσει στην πρωτοβουλία της Γαλλίας, που έχει στόχο να εμβαθύνει τη συνεργασία στον πυρηνικό τομέα στην Ευρώπη μέσω κοινών ασκήσεων.
Στο πλαίσιο αυτού του σχήματος, οι συμμετέχουσες χώρες θα μπορούσαν επίσης ενδεχομένως να φιλοξενήσουν γαλλικά αεροσκάφη με δυνατότητα πυρηνικού πλήγματος σε προσωρινή βάση.
Το Παρίσι θα διατηρούσε, ωστόσο, τον αποκλειστικό έλεγχο του πυρηνικού του οπλοστασίου, με την τελική απόφαση για τη χρήση του να ανήκει στον Γάλλο πρόεδρο.
Μετά τη συμφωνία της Τρίτης, η λετονική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι θα επιβάλει κυρώσεις στον Ουσμάνοφ και τον Φρίντμαν σε εθνικό επίπεδο. Το Κίεβο έχει καλέσει και άλλα κράτη μέλη να ακολουθήσουν το παράδειγμά της.