Η Γαλλία πέτυχε να διαγράψει τον Αλίσερ Ουσμάνοφ από τη λίστα κυρώσεων της ΕΕ, στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων με το Αζερμπαϊτζάν. Διαγράφηκε και ο Μιχαήλ Φρίντμαν
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε να αφαιρέσει τον ουζμπεκορώσο ολιγάρχη Αλίσερ Ουσμάνοφ από τη λίστα κυρώσεών της, ύστερα από επίπονες διαπραγματεύσεις κατά τις οποίες η Γαλλία συνέδεσε τη διαγραφή του με αποφυλάκιση κρατουμένων στο Αζερμπαϊτζάν, προκαλώντας αναστάτωση στις Βρυξέλλες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ένας δεύτερος ρώσος ολιγάρχης, ο Μιχαήλ Φρίντμαν, διαγράφηκε επίσης, αφότου η Σλοβακία άσκησε βέτο στη διατήρηση του ονόματός του στη λίστα, όπως δήλωσαν αρκετοί διπλωμάτες στο Euronews.
Το Λουξεμβούργο είχε υποστηρίξει ότι, αν αφαιρεθεί ο Ουσμάνοφ, θα πρέπει να αφαιρεθεί και ο Φρίντμαν. Ο Φρίντμαν έχει καταθέσει αγωγή ύψους 16 δισ. δολαρίων κατά του Λουξεμβούργου για τα δεσμευμένα περιουσιακά του στοιχεία.
Οι πρεσβευτές έκλεισαν τη συμφωνία την Τρίτη, ύστερα από δύο εβδομάδες παρατεταμένων συνομιλιών που έφεραν το καθεστώς κυρώσεων της Ένωσης στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Η Λετονία μπλόκαρε τη διαδικασίατη Δευτέρα, προειδοποιώντας ότι δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή για χαλάρωση της πίεσης στη Μόσχα. Η βαλτική χώρα υποχώρησε το απόγευμα της Τρίτης και επέλεξε μια εποικοδομητική αποχή, επιτρέποντας την απαιτούμενη ομοφωνία.
Ως αντιστάθμισμα για την αφαίρεση των δύο προβεβλημένων επιχειρηματιών από τη λίστα, η ΕΕ θα παρατείνει τις ατομικές της κυρώσεις κατά της Ρωσίας για μια πρωτοφανή περίοδο 36 μηνών.
Μέχρι τώρα τα μέτρα ανανεώνονταν κάθε έξι μήνες, προσφέροντας στα κράτη μέλη τακτικές ευκαιρίες να ζητούν παραχωρήσεις.
Η λίστα κυρώσεων περιλαμβάνει σήμερα πάνω από 2.600 άτομα, οργανισμούς και φορείς που κατηγορούνται ότι στηρίζουν τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.
Αν και ο συμβιβασμός διατηρεί τις κυρώσεις σε ισχύ για πολύ μεγαλύτερο διάστημα και τις θωρακίζει από αιφνιδιαστικά βέτο στο μέλλον, η απομάκρυνση δύο προβεβλημένων ρωσικών προσώπων έχει εξοργίσει το Κίεβο, το οποίο αντιτάχθηκε ανοιχτά στην κίνηση.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις πλησίαζαν στο τελικό στάδιο, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κάλεσε δημόσια την Ένωση να κρατήσει τον Ουσμάνοφ και τον Φρίντμαν στη μαύρη λίστα.
Στο μήνυμά του εξέφραζε ευχαριστίες προς τη Λετονία για την αντίθεσή της.
«Ο κόσμος δεν χρειάζεται μια πολιτική διαγραφή από τη λίστα, αλλά έγκαιρη και χωρίς όρους ανανέωση των ατομικών κυρώσεων, έως ότου η Μόσχα εμπλακεί σε σοβαρές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και κάνει συγκεκριμένα βήματα για να τερματίσει τον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας», δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Αυτός είναι ο συντομότερος δρόμος προς την ειρήνη για την οποία όλοι αγωνιζόμαστε. Κάθε ουκρανική οικογένεια βασίζεται στην ενότητα και την αλληλεγγύη της ΕΕ».
Οι εκκλήσεις, ωστόσο, δεν κατάφεραν να ανατρέψουν τις ισορροπίες στην αίθουσα. Τα κράτη μέλη συνειδητοποίησαν σταδιακά ότι η Γαλλία είχε επενδύσει υπερβολικό πολιτικό κεφάλαιο και θα αρνιόταν να εγκαταλείψει το αίτημά της για τον Ουσμάνοφ, ανεξάρτητα από τη διαμάχη.
«Κανείς δεν είναι ευχαριστημένος με αυτό», είπε ένας διπλωμάτης. «Αλλά η συναίνεση στην αίθουσα ήταν ότι είναι καλύτερο να διατηρηθούν οι υπόλοιπες εγγραφές στο καθεστώς κυρώσεων και να βεβαιωθούμε πως δεν θα χρειαστεί να ξανακάνουμε αυτό το τσίρκο στο εγγύς μέλλον».
Ουζμπεκο-γαλλική συμφωνία
Η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις στον Ουσμάνοφ στις πρώτες ημέρες της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, επικαλούμενη τις "στενές σχέσεις" του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και τα συμφέροντά του σε "βασικούς τομείς" της ρωσικής οικονομίας που αποφέρουν "σημαντικά" έσοδα στο κράτος.
Ο 73χρονος επιχειρηματίας, του οποίου η περιουσία εκτιμάται σε 16,6 δισ. δολάρια, έχει αρνηθεί τις κατηγορίες και έχει προσφύγει κατά των κυρώσεων, που συνεπάγονται απαγόρευση ταξιδιών και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων.
Το Ουζμπεκιστάν, μαζί με άλλα τουρκόφωνα κράτη, άσκησε πιέσεις επί δύο χρόνια στα θεσμικά όργανα της ΕΕ και σε αρκετά κράτη μέλη για να αφαιρεθεί ο Ουσμάνοφ από τη λίστα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Euronews, οι ουζμπεκικές και οι γαλλικές αρχές κατέληξαν σε μια παρασκηνιακή συμφωνία, βάσει της οποίας το Αζερμπαϊτζάν θα απελευθέρωνε δύο Γάλλους υπηκόους από τη φυλακή με αντάλλαγμα τη διαγραφή του Ουσμάνοφ από τη λίστα κυρώσεων.
Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ, θα χορηγούσε χάρη στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Η Γαλλία δεν έχει επιβεβαιώσει τη διευθέτηση. Γάλλοι αξιωματούχοι έχουν επικαλεστεί μόνο ένα ζήτημα "εθνικής ασφάλειας" και έχουν αρνηθεί να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες, αυξάνοντας την αβεβαιότητα γύρω από τις διαπραγματεύσεις.
Από τον Σεπτέμβριο του 2024, το Παρίσι προειδοποιεί τους πολίτες να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Αζερμπαϊτζάν λόγω του "κινδύνου σύλληψης, αυθαίρετης κράτησης και άδικης δίκης".
«Σε περίπτωση σύλληψης ή κράτησης, ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν είναι εγγυημένος», αναφέρει το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών σε ταξιδιωτική οδηγία που παραμένει σε ισχύ.
Πέρσι, δικαστήριο του Αζερμπαϊτζάν καταδίκασε σε 12 χρόνια κάθειρξης τον Γάλλο στέλεχος εταιρείας διαχείρισης υδάτων Anass Derraz για αποδοχή δωροδοκίας το 2018 από αζερο-ρώσο επιχειρηματία, σε σχέση με προσπάθειες αποδέσμευσης κατασχεμένου γιοτ.
Νωρίτερα φέτος, ο Γάλλος υπήκοος Martin Ryan καταδικάστηκε στο Αζερμπαϊτζάν σε 10 χρόνια φυλάκισης για κατασκοπεία κατά του στρατού και συλλογή απόρρητων πληροφοριών για λογαριασμό της γαλλικής κυβέρνησης. Ο Ryan και το Παρίσι αμφισβήτησαν έντονα τις κατηγορίες.
Η Γαλλία επικαιροποίησε την ταξιδιωτική της οδηγία τον Απρίλιο, μετά την καταδίκη του Ryan.