Διαφήμιση

Αντόνιο Κόστα: Νέα πρόταση προϋπολογισμού ΕΕ με περικοπές και φόρο ψηφιακών υπηρεσιών

Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Αντόνιο Κόστα, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Αντόνιο Κόστα, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. -  Πνευματικά Δικαιώματα  European Union
Πνευματικά Δικαιώματα European Union
Από Luca Bertuzzi
Δημοσιεύθηκε
Μοιραστείτε το Close Button

Προτείνεται μείωση 10% στον προϋπολογισμό ΕΕ 2028-2034, σχεδόν 200 δισ. €. Περικόπτονται κονδύλια συνοχής, μπαίνει τέλος 3% σε ψηφιακές υπηρεσίες και καθυστερεί η αποπληρωμή χρέους.

Νέα πρόταση για τον προϋπολογισμό της ΕΕ παρουσίασε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει ομοφωνία έως το τέλος της χρονιάς. Ήδη όμως η πρόταση συναντά έντονη αντίσταση ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τις ευαίσθητες διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 (MFF) ανέλαβε ο Κόστα, μετά την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου, η οποία τον Οκτώβριο είχε προτείνει σημαντικές περικοπές.

Το σχέδιο της Ιρλανδίας δεν κατάφερε να πείσει τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ολλανδία και η Σουηδία, ένα ισχυρό μπλοκ καθαρών συνεισφερόντων που πιέζει για μικρότερο συνολικό προϋπολογισμό.

Για να ανταποκριθεί στα αιτήματά τους, ο Κόστα περικόπτει επιπλέον 49 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Ο προϋπολογισμός θα μειωνόταν από σχεδόν 2 τρισ. ευρώ στην πρόταση της Επιτροπής σε 1,78 τρισ. ευρώ, μια μείωση 10% αξίας 204 δισ. ευρώ.

Η κίνηση του Κόστα αποτελεί προσπάθεια να ικανοποιηθεί το αίτημα των φειδωλών για περικοπή του προϋπολογισμού κατά «αρκετές εκατοντάδες δισ. ευρώ» και να εξασφαλιστεί η στήριξη όλων των κρατών μελών πριν από το τέλος της χρονιάς.

«Είμαι βέβαιος ότι αυτή η πρόταση αποτελεί καλή βάση για να προχωρήσουμε προς μια τελική συμφωνία για τρεις λόγους. Πρώτον, πρόκειται για έναν προϋπολογισμό που αντιστοιχεί στις φιλοδοξίες μας. Δεύτερον, κρατά τις εθνικές συνεισφορές σε λογικά επίπεδα. Και τρίτον, περιλαμβάνει ένα ισορροπημένο καλάθι νέων ιδίων πόρων», είπε παρουσιάζοντας την πρότασή του ο Κόστα.

Ωστόσο, η περικοπή είναι πιο περιορισμένη σε τιμές 2025, ενώ η πρόταση περιλαμβάνει και αναβολή της αποπληρωμής του κοινού χρέους της ΕΕ, κάτι που οι φειδωλές χώρες δύσκολα θα θεωρήσουν πραγματική μείωση.

Τυχόν καθυστέρηση στην επίτευξη συμφωνίας για τον προϋπολογισμό θα σήμαινε ότι αρκετά προγράμματα της ΕΕ δεν θα ήταν έτοιμα εγκαίρως για το 2028, ενώ οι διαπραγματεύσεις θα περιπλέκονταν περαιτέρω λόγω εκλογών σε αρκετές κρίσιμες χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία.

«Το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο για τον επόμενο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό είναι πολύ απογοητευτικό», ανέφερε πηγή από το Ελιζέ σε δημοσιογράφους. «Όπως έχει τώρα, αυτή η πρόταση από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν συνιστά βάση για συμφωνία».

Την ίδια ώρα, οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό έχουν ήδη γίνει πιο περίπλοκες, καθώς ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία χωρίς ομόφωνη οικονομική στήριξη προς την Ουκρανία, προκαλώντας αντιδράσεις από αρκετά κράτη μέλη.

Η πρόταση του Κόστα θα αποτελέσει τη βάση της συζήτησης των ηγετών της ΕΕ στο ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που ξεκινά την Πέμπτη στις Βρυξέλλες.

Προγράμματα δαπανών

Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο το μέγεθος του προϋπολογισμού, αλλά και το πού κατευθύνονται τα χρήματα. Οι φειδωλές χώρες προτιμούν να αποκαλούνται «εκσυγχρονιστές» και θέλουν περισσότερες δαπάνες για νέες προτεραιότητες όπως η ανταγωνιστικότητα και η άμυνα.

Στην άλλη πλευρά, 17 χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης συγκροτούν την ομάδα «Φίλοι της Συνοχής», που επιδιώκει να προστατεύσει τη χρηματοδότηση των περιοχών χαμηλού εισοδήματος μέσω της πολιτικής συνοχής.

Λόγω του μεγέθους της ομάδας, η συνοχή είχε σχεδόν μείνει ανέγγιχτη στις προηγούμενες συμβιβαστικές προτάσεις. Ο Κόστα σπάει για πρώτη φορά αυτόν τον κανόνα, προτείνοντας περικοπή 54 δισ. ευρώ στη χρηματοδότηση για γεωργία, αλιεία και συνοχή, περίπου 5% λιγότερα από την πρόταση της Επιτροπής.

Η ανταγωνιστικότητα και η άμυνα υφίστανται μεγαλύτερες μειώσεις: 95,5 δισ. ευρώ, δηλαδή 16% της αρχικής πρότασης. Η Παγκόσμια Ευρώπη πλήττεται περισσότερο, χάνοντας 45 δισ. ευρώ ή 21% σε σύγκριση με το σχέδιο της Επιτροπής.

Καλύτερα σε σχέση με το ιρλανδικό σχέδιο είναι οι διοικητικές δαπάνες, με σχεδόν 8% περικοπή σε 108 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές αντί για 9%.

Η αρχική πρόταση της Επιτροπής ήταν ήδη υψηλότερη από τον τρέχοντα προϋπολογισμό, οπότε, παρά τις περικοπές, τα περισσότερα προγράμματα χρηματοδότησης θα εξακολουθούσαν να αυξάνονται σε σύγκριση με το ισχύον MFF.

Νέος ψηφιακός φόρος

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης του Κόστα είναι ένα φιλόδοξο μείγμα νέων ή αναμορφωμένων πανευρωπαϊκών φόρων, που αναμένεται να γεμίσει τα ταμεία της Ένωσης με 64 δισ. ευρώ ετησίως σε τρέχουσες τιμές.

Η βασική καινοτομία είναι ένας φόρος στις ψηφιακές υπηρεσίες ύψους 3% επί του ετήσιου καθαρού κύκλου εργασιών από διαδικτυακή διαφήμιση, υπηρεσίες ψηφιακής διαμεσολάβησης και εμπορευματοποίηση δεδομένων χρηστών. Θα εφαρμόζεται σε εταιρείες με κύκλο εργασιών στην ΕΕ πάνω από 50 εκατ. ευρώ και παγκόσμιο κύκλο εργασιών πάνω από 750 εκατ. ευρώ.

Τον φόρο είχε προτείνει αρχικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και εφαρμόζεται ήδη στη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία. Ο Κόστα τον εισάγει ως αντικατάσταση του εταιρικού πόρου Corporate Resource for Europe, του λεγόμενου CORE, που συνάντησε ανυπέρβλητη αντίσταση από τα κράτη μέλη επειδή ερχόταν σε αντίθεση με την ατζέντα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Η αντίσταση στον ψηφιακό φόρο οφείλεται κυρίως στους φόβους για εμπορικά αντίποινα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι περισσότερες τεχνολογικές εταιρείες αυτού του μεγέθους είναι αμερικανικές. Ο υπολογισμός φαίνεται να είναι ότι μια κυβέρνηση Τραμπ, αποδυναμωμένη από την ήττα της στις ενδιάμεσες εκλογές, θα είναι λιγότερο διατεθειμένη να αντιδράσει.

«Τα μέτρα αυτά θα βοηθούσαν επίσης να δημιουργηθεί ένα ισότιμο πεδίο ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά, όπου οι αμερικανικοί ψηφιακοί κολοσσοί συχνά αντιμετωπίζουν χαμηλότερους φόρους από τις ευρωπαϊκές εταιρείες», δήλωσε στο Euronews η ευρωβουλευτής Ντανουσέ Νερούντοβα (Τσεχία/ΕΛΚ).

Το Κοινοβούλιο είχε εκτιμήσει ότι ο φόρος θα μπορούσε να αποφέρει έως και 25 δισ. ευρώ ετησίως με συντελεστή 5% και ευρύτερο φάσμα διαδικτυακών υπηρεσιών. Η εκδοχή του Κόστα κινείται πιο κοντά στην εκτίμηση της Επιτροπής για έσοδα 5 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Άλλοι φόροι της ΕΕ

Με το CORE εγκαταλελειμμένο, ο πιο αμφιλεγόμενος νέος ίδιος πόρος είναι η πρόταση να διοχετευθεί το 30% των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών ETS στον προϋπολογισμό της ΕΕ, πρόταση που εξακολουθεί να συναντά έντονη αντίσταση, κυρίως από την Πολωνία.

Η ιρλανδική προεδρία είχε ήδη προτείνει σταδιακή εισαγωγή για τα κράτη μέλη μέσω του Ταμείου Εκσυγχρονισμού. Ο Κόστα πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, με βαθμιαία έναρξη: 0% το 2028, φτάνοντας στο πλήρες ποσοστό το 2034.

Ο Κόστα διατηρεί επίσης την πρόταση για ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 15% στον καπνό και στα συναφή προϊόντα. Για να αντιμετωπιστεί η αντίδραση των πιο επηρεαζόμενων χωρών, ο συντελεστής θα εφαρμοστεί σταδιακά, αρχίζοντας από 5%, αυξάνοντας σε 10% μετά από τρία χρόνια και φτάνοντας στο 15% το 2034.

Ο συμβιβασμός αυξάνει επίσης τον συντελεστή εισφοράς στα μη ανακυκλωμένα πλαστικά απορρίμματα συσκευασίας από 0,80 σε 1,25 ευρώ ανά κιλό το 2028.

Λιγότερο αμφιλεγόμενος είναι ο φόρος που αφορά τις εισφορές των κρατών μελών με βάση την ποσότητα μη συλλεγόμενων ηλεκτρονικών αποβλήτων. Ο συμβιβασμός τον αυξάνει από 2 σε 2,25 ευρώ ανά κιλό.

Κατά τεκμήριο ο λιγότερο αμφιλεγόμενος νέος πόρος είναι ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (Carbon Border Adjustment Mechanism - CBAM), ένας δασμός στις εισαγωγές με υψηλή ένταση άνθρακα. Ο Κόστα προτείνει να αυξηθεί το ποσοστό των εσόδων που πηγαίνουν στον προϋπολογισμό της ΕΕ από 75% στην πρόταση της Επιτροπής σε 100%.

Η πρόταση δίνει επίσης εντολή να εξεταστεί ένας νέος φόρος επί των κρυπτοπεριουσιακών στοιχείων, μια ακόμη ιδέα του Κοινοβουλίου. Ο φόρος κρίθηκε ότι δεν είναι έτοιμος να αποφέρει έσοδα από το 2028 και χρειάζεται περισσότερη τεχνική και νομική επεξεργασία.

Έχει υιοθετηθεί επίσης, για συγκεκριμένες ραδιοσυχνότητες, πρόταση του προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος είναι και υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, να τροφοδοτηθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ με έσοδα από την εκχώρηση ραδιοφάσματος για δίκτυα 5G και 6G.

Κοινό χρέος της ΕΕ

Το σχέδιο Κόστα μειώνει επίσης τις αποπληρωμές του χρέους του NextGenerationEU για την περίοδο 2028-2034 κατά 10 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Πρόκειται για σημαντική μείωση δεδομένης της πρόσφατης εκτίναξης των επιτοκίων, που έχει αυξήσει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Η αποπληρωμή του κοινού χρέους της μεταπανδημικής περιόδου θα εξακολουθούσε να εκτείνεται από το 2028 έως το 2058, αλλά το «προφίλ» του έχει αλλάξει, είπε σε δημοσιογράφους ένας αξιωματούχος της ΕΕ, χωρίς να διευκρινίσει τι σημαίνει αυτό για την αναχρηματοδότηση του υφιστάμενου χρέους με νέο.

«Αλλάζουμε ελαφρώς τον τρόπο με τον οποίο καταβάλλεται το κεφάλαιο», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ. «Θα αρχίσει να καταβάλλεται από το 2028. Όχι στο ίδιο ποσό, αλλά θα αρχίσει να καταβάλλεται από το 2028».

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις