Η ιρλανδική προεδρία εισηγείται μείωση 8% έναντι της πρότασης της Επιτροπής για την περίοδο 2028–2034, με μεγαλύτερες περικοπές στην ανταγωνιστικότητα και τη διεθνή συνεργασία
Η Ιρλανδία, που ασκεί αυτή την περίοδο την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, έχει προτείνει τη μείωση του επόμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ένωσης κατά 141 δισ. ευρώ, σε μια προσπάθεια να κερδίσει τις χώρες του «φειδωλού» μπλοκ με επικεφαλής τη Γερμανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το λεγόμενο «negotiating box» θα αποτελέσει σημείο αναφοράς στις ευαίσθητες συνομιλίες για τον προϋπολογισμό, όταν οι ηγέτες της ΕΕ συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα. Συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των περικοπών στα προγράμματα για την οικονομική ανταγωνιστικότητα και τη διεθνή συνεργασία.
«Το negotiating box λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις πολλές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Μας φέρνει πιο κοντά στην επίλυση του αποκαλούμενου δημοσιονομικού τριλήμματος», δήλωσε ο Τόμας Μπερν, υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιρλανδίας, που χειρίζεται τον φάκελο.
Ο Μπερν είπε ότι η πρόταση επιδιώκει μια εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη χρηματοδότηση νέων προτεραιοτήτων, όπως η ανταγωνιστικότητα και η άμυνα, την προστασία βασικών πολιτικών, όπως η γεωργία και η συνοχή, και την αποτύπωση των δημοσιονομικών πραγματικοτήτων που αντιμετωπίζει κάθε κράτος μέλος.
Διαπραγματευτικό πλαίσιο
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ μπαίνουν στην κρίσιμη τελική φάση για την οριστικοποίηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (MFF) για την περίοδο 2028-2034.
Το Δουβλίνο προτείνει τη μείωση του συνολικού ύψους στα 1,622 τρισ. ευρώ σε τιμές 2025, δηλαδή 8% κάτω από την πρόταση της Επιτροπής και πάντως 30% πάνω από το ισχύον MFF. Σε τρέχουσες τιμές, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 1,825 τρισ. ευρώ.
Η χρηματοδότηση για τη συνοχή, τη γεωργία και την αλιεία, που αποτελεί με διαφορά το μεγαλύτερο κονδύλι δαπανών, δέχεται τη μικρότερη περικοπή: 3%, στα 914 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα για την οικονομική ανταγωνιστικότητα, την έρευνα και την άμυνα μειώνεται κατά 13%, στα 456 δισ. ευρώ.
Όπως αναμενόταν, η διοίκηση της ΕΕ υφίσταται επίσης σημαντική μείωση, κατά 8,8%, στα 95 δισ. ευρώ. Τα κράτη μέλη είχαν ζητήσει αυτές τις περικοπές, καθώς πολλές πρωτεύουσες αντιμετωπίζουν περιορισμούς και στις δικές τους δημόσιες διοικήσεις.
Το σκέλος Global Europe, που χρηματοδοτεί προγράμματα συνεργασίας σε τρίτες χώρες, μειώνεται κατά 17%, στα 157 δισ. ευρώ. Αυτό είναι απίθανο να πλήξει το δίκτυο των 145 αντιπροσωπειών της ΕΕ παγκοσμίως, που δίνει σε πολλά μικρά κράτη μέλη παγκόσμια παρουσία.
«Είμαι πεπεισμένος ότι αυτή η αναθεώρηση του συνολικού ύψους και η επανασταθμισμένη ιεράρχηση των προτεραιοτήτων ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις των κρατών μελών και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε ο Μπερν.
Ίδιοι πόροι
Το κείμενο συμβιβασμού της ιρλανδικής προεδρίας περιλαμβάνει επίσης ένα νέο πακέτο ιδίων πόρων, πανευρωπαϊκών επιβαρύνσεων που θα καταλήγουν απευθείας στα ταμεία των Βρυξελλών, με εκτιμώμενα έσοδα 55 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής είναι ότι το Δουβλίνο θέλει να αυξήσει τον συντελεστή είσπραξης για τον μηχανισμό Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), έναν δασμό στις εισαγωγές με υψηλό ανθρακικό αποτύπωμα, από 75% σε 90%.
Το κείμενο επιτρέπει επίσης τη σταδιακή εφαρμογή του ίδιου πόρου από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) για τα κράτη μέλη που στηρίζονται από το Modernisation Fund, μετά τη σφοδρή αντίδραση για τα έσοδα που θα έπρεπε να εκχωρήσουν οι πρωτεύουσες.
Οι προτάσεις της Επιτροπής για ειδικό φόρο κατανάλωσης καπνού (TEDOR), για έναν εταιρικό πόρο για την Ευρώπη (CORE) και για τέλος στα ηλεκτρονικά απόβλητα διατηρούνται, όπως και το σχέδιο η ΕΕ να κρατά το 90% των τελωνειακών δασμών.
Το πλαίσιο δεν περιλαμβάνει τους τρεις ίδιους πόρους που πρότεινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίοι θα φορολογούσαν τις ψηφιακές υπηρεσίες, τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και τα κρυπτοστοιχεία, παρότι πρόσφατες εκτιμήσεις ανεβάζουν τα έσοδά τους έως και στα 32 δισ. ευρώ τον χρόνο.
«Είχαμε τρία κριτήρια για τους νέους ίδιους πόρους. Πρώτον, να μπορούν να εγκριθούν ομόφωνα. Δεύτερον, να μπορούν να αποφέρουν ουσιαστικά ποσά. Και τρίτον, να είναι έτοιμοι έως την 1η Ιανουαρίου 2028», συνέχισε ο Μπερν.
«Δεν ήταν σαφές για εμάς, ούτε ως προς το ζήτημα των εσόδων ούτε ως προς το αν θα μπορούσαν να είναι έτοιμοι έως την 1η Ιανουαρίου 2028».
Πολιτικό πλαίσιο
Στόχος είναι να υπάρξει πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους, προτού αρκετές καίριες χώρες προσέλθουν στις κάλπες το 2027. Στη Γαλλία, ένας ευρωσκεπτικιστής υποψήφιος θεωρείται σήμερα το φαβορί για την Προεδρία της Δημοκρατίας.
Οι εκλογές ήδη περιπλέκουν την εικόνα. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει προκηρύξει πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, εν μέσω των διαπραγματεύσεων. Οι περιφερειακές νίκες της ακροδεξιάς Alternative for Germany αναμένεται να σκληρύνουν τη στάση του Βερολίνου.
Η Γερμανία ηγείται μιας συμμαχίας έξι «φειδωλών» χωρών που θέλουν η πρόταση της Επιτροπής να περικοπεί κατά «μερικές εκατοντάδες δισ.» και οι δαπάνες να επικεντρωθούν σε αναδυόμενες προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η οικονομική ανταγωνιστικότητα.
Αντίθετα, η Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία ηγείται (πηγή στα Αγγλικά) ενός μετώπου 17 χωρών του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης, των «Φίλων της Συνοχής», που θέτουν ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της χρηματοδότησης για τους αγρότες και τις φτωχότερες περιφέρειες.
Τον Ιούνιο, η τότε κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ είχε προτείνει μια περικοπή 32,8 δισ. ευρώ, εστιάζοντας τις μεγαλύτερες μειώσεις στις δαπάνες για την ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, κάτι που προκάλεσε την οργή του φειδωλού μπλοκ.
Ο ιρλανδικός συμβιβασμός επιχειρεί να βρει τη χρυσή τομή, με συνολική μείωση 8% έναντι 2% της κυπριακής πρότασης. Ωστόσο, ορισμένες φειδωλές χώρες έχουν ήδη εκφράσει την απογοήτευσή τους για την πρόταση.
«Το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο για το MFF είναι παράλογο. Ο συνολικός όγκος πρέπει να μειωθεί σημαντικά. Οι αριθμοί που έχουν τεθεί στο τραπέζι εξακολουθούν να συνιστούν μια εντελώς μη ρεαλιστική αύξηση και, συνεπώς, απέχουμε πολύ από μια συμφωνία», έγραψε στην πλατφόρμα Χ η Τζέσικα Ρόζενκραντς, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας.
Οι πρέσβεις της ΕΕ θα συζητήσουν την ιρλανδική πρόταση την Κυριακή, πριν αυτή φτάσει στους υπουργούς στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις 13 Οκτωβρίου και στους ηγέτες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15-16 Οκτωβρίου.