Διαφήμιση

Σύνοδος ΕΕ-Βρετανίας: Τέλος στην εποχή του Brexit - Ανοιχτό το μέλλον της Βρετανίας

Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρνχαμ γίνεται δεκτός από τον πρόεδρο του Ευρ. Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στη Σύνοδο ΕΕ-ΗΒ στις Βρυξέλλες, 20 Νοεμ. 2026.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρνχαμ γίνεται δεκτός από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στη Σύνοδο ΕΕ-ΗΒ στις Βρυξέλλες, 20/11/2026. -  Πνευματικά Δικαιώματα  AP Photo/ Virginia Mayo
Πνευματικά Δικαιώματα AP Photo/ Virginia Mayo
Από Luca Bertuzzi
Δημοσιεύθηκε
Μοιραστείτε το Close Button

Ιστορικές συμφωνίες στις Βρυξέλλες - Η σύνοδος ΕΕ - Βρετανίας ωστόσο ανέδειξε τα όρια της διαπραγμάτευσης - Οι Βρυξέλλες δείχνουν διάθεση για στενότερους δεσμούς και ο Άντι Μπέρναμ αντιμετωπίζει ένα θεμελιώδες ερώτημα: πόσο μακριά θέλει να φτάσει η Βρετανία;

Τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα αναβάθμιση στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση στην μετά-Brexit εποχή εξασφάλισε ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ. Ωστόσο, μετά την ιστορική σύνοδο κορυφής της Παρασκευής στις Βρυξέλλες, παραμένει αναπάντητο ένα πιο θεμελιώδες ερώτημα: τι είδους σχέση επιθυμεί τελικά η Βρετανία με την ΕΕ;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η δεύτερη σύνοδος κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου μετά το Brexit κατέληξε σε μια σειρά συμφωνιών που καλύπτουν τα πρότυπα τροφίμων και γεωργικών προϊόντων, τις αγορές άνθρακα και τη νεολαία. Πέρα από τις διπλωματικές αβρότητες ωστόσο, ανέδειξε και τα όρια της προσπάθειας να ξαναχτιστούν οι γέφυρες, με μία συμφωνία τη φορά.

«Σήμερα βάζουμε μια γραμμή σε μια δεκαετία αδράνειας και διχασμού, ξανασυνδεόμενοι με παλιούς φίλους, οικοδομώντας μια πολύ πιο εποικοδομητική σχέση με τους πιο κοντινούς μας γείτονες και τη μεγαλύτερη αγορά για εμάς», είπε στους δημοσιογράφους ο Μπέρναμ. «Είναι μια καλή μέρα για τη Βρετανία, και είναι μια καλή μέρα για την Ευρώπη», πρόσθεσε.

Εχθρός του καλού όμως είναι το καλύτερο.Τα επιχειρήματα υπέρ μιας στενότερης συνεργασίας είναι εξαιρετικά ισχυρά. Η απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η ολοένα πιο επιθετική εμπορική ατζέντα της Κίνας δίνουν στη Βρετανία και την ΕΕ ισχυρά κίνητρα να συνεργαστούν.

Το Λονδίνο έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στη Συμμαχία των Προθύμων, η οποία προετοιμάζει εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία σε περίπτωση συμφωνίας ειρήνης με τη Ρωσία. Η Βρετανία συμμετέχει επίσης στην ευρωπαϊκή διαπραγματευτική ομάδα που εγκρίθηκε από τους ηγέτες της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα, ώστε να εκπροσωπούνται τα ευρωπαϊκά συμφέροντα στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Μόσχα.

Στα ζητήματα ασφάλειας, οι δύο πλευρές δρουν ολοένα περισσότερο ως εταίροι. Στο εμπόριο και στις οικονομικές σχέσεις όμως, τα «φαντάσματα» του Brexit αποδεικνύονται πολύ πιο δύσκολο να ξεπεραστούν.

Το κόστος της στενότερης σχέσης

Τα κράτη μέλη της ΕΕ παραμένουν αποφασισμένα να μην απολαμβάνει η Βρετανία τα οφέλη της συμμετοχής χωρίς να αποδέχεται τις αντίστοιχες υποχρεώσεις. Αυτή η αρχή έχει διαμορφώσει το σκηνικό σε όλα τα στάδια των διαπραγματεύσεων, παρότι και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν την ανάγκη για στενότερους δεσμούς.

«Οι δύσκολες γεωπολιτικές συνθήκες επιβάλλουν να κρατάμε κοντά τις ομοϊδεάτισσες χώρες», είπε στο Euronews ένας διπλωμάτης της ΕΕ. «Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα ξεχάσουμε τα συμφέροντά μας».

Για αρχή ακόμα και οι συμφωνίες της Παρασκευής ενδέχεται στην πορεία να συναντήσουν εμπόδια, λόγω της άλυτης διαμάχης για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα. Οι Βρυξέλλες θέλουν οι Ευρωπαίοι φοιτητές να πληρώνουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς στα βρετανικά πανεπιστήμια, ενώ το Λονδίνο προσφέρει περιορισμένη έκπτωση.

Η βρετανική συμμετοχή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ έχει επίσης παραπεμφθεί σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις, με αρκετά κράτη μέλη να ζητούν συνεισφορά του Ηνωμένου Βασιλείου στα ταμεία συνοχής του μπλοκ, που στηρίζουν τις πιο φτωχές περιοχές.

Δεν πιστεύουν όμως όλοι στην Ευρώπη ότι η σκληρή γραμμή είναι χρήσιμη. «Πρέπει να βγούμε από τη νοοτροπία ότι η Βρετανία πρέπει να τιμωρηθεί. Ας μην επικεντρωνόμαστε στο παρελθόν ούτε να ξανανοίγουμε παλιές συζητήσεις. Ας επικεντρωθούμε στο μέλλον», είπε ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ στο Φόρουμ Διεύρυνσης της ΕΕ τη Δευτέρα.

Οι διαφωνίες αναδεικνύουν ένα ευρύτερο πρόβλημα: η διαπραγμάτευση μεμονωμένων συμφωνιών μπορεί να φέρει πρακτικές βελτιώσεις, αλλά κάθε νέα συμφωνία υπάρχει κίνδυνος να ξανανοίξει τις συζητήσεις για τα χρήματα, την κυριαρχία και τη στάθμιση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.

Πέρα από τις αποσπασματικές λύσεις

Από τότε που μετακινήθηκε στη Ντάουνινγκ Στριτ, εγκαταλείποντας το δημαρχιακό γραφείο του στο Μάντσεστερ τον Ιούλιο, ο Άντι Μπέρναμ ήταν ασυνήθιστα ειλικρινής για τα αρνητικά σημεία του Brexit.

Έχει υποστηρίξει ότι η αποχώρηση από την ΕΕ δεν απέδωσε τα προσδοκώμενα οφέλη, έχει δηλώσει ότι η υφιστάμενη σχέση είναι ανεπαρκής και έχει ακόμη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο η Βρετανία να επανενταχθεί κάποια στιγμή στο μπλοκ.

Την ίδια στιγμή, αν και ο Μπέρναμ είναι σαφής ως προς το τι θέλει να αφήσει πίσω, είναι πολύ λιγότερο συγκεκριμένος για το με τι επιθυμεί να το αντικαταστήσει.

Η σύνοδος της Παρασκευής φάνηκε να σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής. Ο ίδιος ο Βρετανός πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι η προσέγγιση βήμα - βήμα πλησιάζει στα όριά της και τόνισε ότι η Βρετανία θα αρχίσει να εξετάζει πιο φιλόδοξες επιλογές για τη διαμόρφωση της μακροπρόθεσμης σχέσης της με την ΕΕ.

Η βρετανική κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα δεκαετές σχέδιο, που αναμένεται να δημοσιευθεί τον επόμενο μήνα, καθορίζοντας φιλοδοξίες για οικονομική ανάπτυξη, επανεκβιομηχάνιση και περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους. Ο Μπέρναμ θεωρεί ότι αυτοί οι στόχοι δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από τη σχέση της χώρας με την Ευρώπη.

Πρότεινε επίσης μια άτυπη διαδικασία ανταλλαγής ιδεών με τους ηγέτες της ΕΕ μέσα στο επόμενο έτος, πριν από την επόμενη σύνοδο κορυφής, ώστε να εξεταστεί πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί μια πιο συνολική διευθέτηση.

«Αυτό που ανακοινώνουμε σήμερα είναι πιθανότατα το όριο όσων μπορούμε να πετύχουμε σε αυτήν τη Βουλή, δεδομένου του τι πρέπει να γίνει για να εφαρμοστεί», είπε. «Αλλά θέλουμε να ενημερώσουμε τη Βουλή μετά από αυτήν, ώστε να μπορούν να ληφθούν αποφάσεις για εκείνη τη μακροπρόθεσμη σχέση».

Καθοριστικό είναι ότι ο Μπέρναμ απέφυγε να δεσμευθεί σε οποιονδήποτε συγκεκριμένο προορισμό. Επιμένει ότι ο βρετανικός λαός θα έχει τον τελικό λόγο για το πόσο μακριά πρέπει να φτάσει η χώρα.

Μια ανοιχτή πόρτα, αλλά με τους όρους των Βρυξελλών

Η αντίδραση της ΕΕ ήταν επιφυλακτικά ενθαρρυντική.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ξεκαθάρισε ότι οι Βρυξέλλες θα σεβαστούν όποια πορεία επιλέξει η Βρετανία, όπως είχαν σεβαστεί και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2016.

«Θα σεβαστούμε εξίσου όποια απόφαση λάβει το Ηνωμένο Βασίλειο για το μέλλον της μακροπρόθεσμης σχέσης του με την Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε. «Φυσικά, παρακολουθούμε με μεγάλο ενδιαφέρον τη συζήτηση που έχετε ξανανοίξει για το κοινό μας μέλλον».

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ήταν εξίσου δεκτική, χαιρετίζοντας τη διάθεση του Μπέρναμ να εξετάσει τη μεγάλη εικόνα και δηλώνοντας ότι οι Βρυξέλλες είναι ανοιχτές σε αυτή την ανταλλαγή ιδεών.

Καμία από τις δύο πλευρές ωστόσο δεν άφησε να εννοηθεί ότι η ΕΕ θα χαλαρώσει τις θεμελιώδεις αρχές της, ιδίως την αδιαίρετη φύση των τεσσάρων ελευθεριών της ενιαίας αγοράς και τη στάθμιση ανάμεσα σε δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Η αντίθεση με τη μεταχείριση που επιφυλάχθηκε στον Καναδά είναι εντυπωσιακή. Η πρόταση της Οτάβας να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» του μπλοκ έγινε δεκτή με επευφημίες και χειροκροτήματα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο. Παρά τις επιφυλάξεις της Γερμανίας για την ορολογία, οι Βρυξέλλες κινήθηκαν γρήγορα, προσφέροντας στον Καναδά στενότερες διαβουλεύσεις σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο.

Η Βρετανία, αντίθετα, χρειάστηκε να δώσει μάχη για μια πολύ πιο περιορισμένη παραχώρηση: μια λεγόμενη ρύθμιση «decision-shaping», που επιτρέπει σε Βρετανούς αξιωματούχους να συμμετέχουν σε ορισμένες τεχνικές συζητήσεις της ΕΕ όπου το Ηνωμένο Βασίλειο είναι στενά ενταγμένο στους ευρωπαϊκούς κανόνες, χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Ο Μπέρναμ υπερασπίστηκε τη ρύθμιση την Παρασκευή, υποστηρίζοντας ότι το να ξαναβρεθούν οι Βρετανοί ειδικοί μέσα στην ίδια αίθουσα συνιστά σημαντικό βήμα μπροστά.

Το Λονδίνο χαιρέτισε επίσης τη διατύπωση στη διακήρυξη της συνόδου για αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει τους Βρετανούς βιομηχάνους να αποφύγουν τον αποκλεισμό από τις προτεινόμενες προτιμήσεις «Made in Europe» στις δημόσιες προμήθειες.

Το γεγονός ότι η σύνοδος της Παρασκευής πραγματοποιήθηκε θεωρείται διπλωματική επιτυχία. Οι προοπτικές της ήταν αβέβαιες, μετά την αντικατάσταση του Κιρ Στάρμερ από τον Άντι Μπέρναμ τον Ιούλιο.

«Η σημερινή σύνοδος αποτελεί συνέχεια της περσινής συνόδου και της δουλειάς που κάνουμε τον τελευταίο χρόνο», ανέφερε ένας αξιωματούχος της ΕΕ. «Η ιδέα σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό να έχουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα για τη σχέση και, φυσικά, για τους πολίτες μας».

Η επόμενη μεγάλη απόφαση

Άμεση προτεραιότητα για τις δύο πλευρές θα είναι η εφαρμογή των συμφωνιών της Παρασκευής και η επίλυση των εκκρεμοτήτων για τα δίδακτρα και την πρόσβαση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Η πιο σημαντική όμως συζήτηση θα εξελιχθεί μέσα στον επόμενο χρόνο, καθώς ο Μπέρναμ θα παρουσιάζει τις επιλογές για το πιο μακροπρόθεσμο μέλλον της Βρετανίας στην Ευρώπη.

Για τις Βρυξέλλες, το ζητούμενο είναι αν το Λονδίνο είναι επιτέλους έτοιμο να ορίσει τη σχέση που θέλει, αντί να συνεχίσει να διαπραγματεύεται τα επιμέρους συστατικά της.

Για τον Μπέρναμ, η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη: να μετατρέψει την αυξανόμενη δημόσια δυσαρέσκεια με το Brexit σε μια συνεκτική πολιτική πρόταση, χωρίς να ξανανοίξει όλες τις διαιρέσεις της περασμένης δεκαετίας.

Η σύνοδος της Παρασκευής μπορεί να έβαλε τέλος στην οξύτητα του Brexit. Άφησε όμως το μεγαλύτερο ερώτημα απ’ όλα για μια άλλη μέρα: πόσο κοντά θέλει πραγματικά να φτάσει η Βρετανία;

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις