Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο μαζί με Ιταλία, Πολωνία και τους επικεφαλής των θεσμών της ΕΕ θα εκπροσωπήσουν την Ευρώπη στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία - Παρά την αυξανόμενη πίεση, οι ηγέτες της ΕΕ αρνήθηκαν να ορίσουν έναν κοινό απεσταλμένο, εκτός η Κάγια Κάλας
Πέντε ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, θα εκπροσωπήσουν την Ευρώπη στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Πολωνία, η Ιταλία και αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα συμπληρώσουν την ομάδα, που εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των 27 κρατών μελών της ΕΕ στην άτυπη σύνοδο κορυφής στο Δουβλίνο.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι μέλος της ΕΕ, ανήκει όμως στην ομάδα Ε3 (European Three, άτυπο διπλωματικό και αμυντικό σχήμα συνεργασίας ανάμεσα στις τρεις ισχυρότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο)
Στην άτυπη σύνοδο στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας κυριάρχησε η συζήτηση για το ενδεχόμενο διορισμού ειδικού απεσταλμένου. Η Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ακόμη και η Ρωσία είχαν ζητήσει από την ΕΕ να ορίσει έναν ενιαίο εκπρόσωπο.
Πριν από τη συνεδρίαση, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι είχε επικρίνει την «έλλειψη συντονισμού» των Ευρωπαίων στη διαδικασία ειρήνευσης και είχε ζητήσει κοινό Ευρωπαίο απεσταλμένο.
Αντί γι’ αυτό, οι ηγέτες της ΕΕ επέλεξαν να διευρύνουν την υπάρχουσα διαπραγματευτική ομάδα, προσθέτοντας την Ιταλία και την Πολωνία. Η Βαρσοβία είχε προειδοποιήσει με νόημα ότι δεν ΄δεχεται να λαμβάνουν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης αποφάσεις εκ μέρους της Ανατολικής.
«Είμαστε πλήρως αφοσιωμένοι στην υποστήριξη της τρέχουσας διαδικασίας και ελπίζουμε ότι θα αποδώσει απτά αποτελέσματα», είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι η ευρωπαϊκή μας ομάδα για τις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη στην Ουκρανία είναι τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Ε5 της συμμαχίας των προθύμων», σημείωσε.
Η απόφαση αφήνει την επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας χωρίς τον ρόλο της ειδικής απεσταλμένης που είχε ζητήσει δημόσια, τη στιγμή που η διπλωματική διαδικασία την παραμερίζει όλο και περισσότερο.
Το πρωί της Παρασκευής η Κάγια Κάλας παρουσίασε με ιδιαίτερη έμφαση το σκεπτικό της για την ανάληψη του ρόλου, υποστηρίζοντας ότι η εκπροσώπηση της Ένωσης στην εξωτερική πολιτική είναι μέρος των καθηκόντων της.
«Τον Ιούνιο του 2024 υπήρξε απόφαση των ηγετών για το ποιος εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση όταν πρόκειται για την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική. Και τότε συζητήθηκε ότι μέσα σε αυτά τα πέντε χρόνια θα υπάρξει διαπραγμάτευση με τους Ρώσους», είπε.
«Αν οι ηγέτες θέλουν να αλλάξουν εκείνη τη συμφωνία, βεβαίως μπορούν, επειδή είναι δική τους απόφαση, αλλά νομίζω ότι θα έπρεπε να επικεντρώσουμε την ενέργειά μας στην ουσία», πρόσθεσε.
Η Κάγια Κάλας επισήμανε με νόημα ότι «οι Ρώσοι δεν με θέλουν» λόγω των ‘‘ισχυρών’ απόψεών μου".
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις της, ο Αντόνιο Κόστα φάνηκε να απορρίπτει τον ισχυρισμό της, παραπέμποντας στις συνθήκες της ΕΕ.
«Οι συνθήκες είναι πολύ σαφείς. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και εκπροσωπεί την Ένωση όταν πρόκειται για την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων», είπε.
«Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκπροσωπεί την Επιτροπή και η Επιτροπή εκπροσωπεί στο εξωτερικό την Ένωση σε κοινοτικά ζητήματα», συμπλήρωσε.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη φτάσει στο επίπεδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, καθώς μέχρι στιγμής διεξάγονται μεταξύ συμβούλων εθνικής ασφάλειας και ανώτερων αξιωματούχων.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επίσης αρνήθηκε να στηρίξει την Κάγια Κάλας, παρότι η τελευταία είναι αντιπρόεδρος της Επιτροπής.
«Εμείς αποφασίζουμε ποιος μας εκπροσωπεί, και αυτό κάναμε σήμερα, και πώς εκπροσωπούμαστε απέναντι σε 27 κυρίαρχες χώρες συν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ», είπε. «Έχουμε λάβει την απόφασή μας», κατέληξε.
Η συμφωνία της Παρασκευής σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνει το διαπραγματευτικό σχήμα υπό τις ΗΠΑ, οι οποίες μεσολαβούν στις συνομιλίες. Η ομάδα Ε3, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και το ΝΑΤΟ εκπροσωπήθηκαν στους πρόσφατους γύρους διαπραγματεύσεων για την ειρήνη στο Μαϊάμι, το Όσλο, τις Βρυξέλλες και το Άμπου Ντάμπι.
Η Ιταλία συμμετείχε στη συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι. Η Πολωνία αναμένεται να λάβει μέρος στον επόμενο γύρο.
«Το σχήμα Ε3 έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικό. Παρεμπιπτόντως, συμπεριλαμβάνουμε πάντα την Ιταλία και την Πολωνία», είπε στο Δουβλίνο ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, δίνοντας το μήνυμα ότι το Βερολίνο δεν είναι διατεθειμένο να παραχωρήσει τη θέση του σε έναν ενιαίο απεσταλμένο.
«Από αυτή την άποψη, δεν βλέπω καμία ανάγκη να έχουμε αυτή τη στιγμή μια θεσμική συζήτηση», πρόσθεσε.
Το βασικό ερώτημα τώρα είναι αν η Ρωσία θα συμφωνήσει να διαπραγματευθεί απευθείας με τους Ευρωπαίους εκπροσώπους, αφού επανειλημμένα έχει αρνηθεί να καθίσει στο ίδιο τραπέζι μαζί τους.
Οι Αμερικανοί ειδικοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ταξίδεψαν την Πέμπτη στη Μόσχα για να πείσουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τους Ευρωπαίους. Μετά τη συνάντηση, και οι δύο είπαν ότι η Μόσχα μοιάζει διατεθειμένη να πραγματοποιήσει κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τους Ευρωπαίους.
Ωστόσο, το Κρεμλίνο «ψαλίδισε» τις προσδοκίες, δημιουργώντας αβεβαιότητα για το αν μια τέτοια συνάντηση θα πραγματοποιηθεί.