Η Πολωνία προειδοποίησε ότι τα συμφέροντα ασφάλειας της Ανατολικής Ευρώπης δεν πρέπει να παραμεριστούν στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία
Η Πολωνία προειδοποίησε τους Ευρωπαίους συμμάχους της να μην διαπραγματευτούν το τέλος του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία χωρίς να λάβουν υπόψη τα συμφέροντα ασφάλειας της Ανατολικής Ευρώπης, ως της περιοχής που εκτίθεται πιο άμεσα στις παρενέργειες της σύγκρουσης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι η Δυτική Ευρώπη να συναλλάσσεται με τη Ρωσία πάνω από τα κεφάλια των Ανατολικοευρωπαίων», δήλωσε την Πέμπτη ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Ράντοσλαβ Σικόρσκι, κατά τη διάρκεια συζήτησης με δημοσιογράφους στη Βαρσοβία, στην οποία παρευρέθηκε το Euronews.
«Δεν μπορείτε να αφήσετε την Ανατολική Ευρώπη και τη Σκανδιναβία έξω από τη συζήτηση. Είμαστε περίπου 120 εκατομμύρια άνθρωποι. Η Φινλανδία συνορεύει με τη Ρωσία, η Νορβηγία συνορεύει με τη Ρωσία, οι Βαλτικές χώρες συνορεύουν με τη Ρωσία και η Πολωνία συνορεύει με τη Ρωσία και την Ουκρανία».
Τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης πέρασαν χρόνια προτρέποντας τους δυτικούς εταίρους τους να αντιμετωπίζουν τη Ρωσία πρωτίστως ως απειλή για την ασφάλεια. Οι προειδοποιήσεις τους αγνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό ακόμη και μετά την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από την Ουκρανία το 2014 και δεν αναγνωρίστηκαν ευρέως παρά μόνο μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.
Μιλώντας στην ίδια ομάδα, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του να είναι «πολύ προσεκτικοί» απέναντι στις «πραγματικές προθέσεις» του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και «ρεαλιστές» σχετικά με τη διπλωματική διαδικασία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
«Τον χειμώνα, ο Πούτιν μπορεί να έχει λιγότερα κίνητρα για να κλείσει μια συμφωνία», είπε ο Τουσκ.
Η Ρωσία έχει εξαπολύσει μια διαρκή εκστρατεία αεροπορικών επιθέσεων κατά της ενεργειακής υποδομής της Ουκρανίας, επιδιώκοντας να προκαλέσει εκτεταμένα δεινά κατά τους πιο κρύους μήνες.
Την ίδια ώρα, η Μόσχα έχει εντείνει τις υβριδικές επιθέσεις εναντίον ορισμένων από τους πιο αφοσιωμένους υποστηρικτές της Ουκρανίας. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η Πολωνία ξεκίνησε μια ευρείας κλίμακας επιχείρηση στα σύνορά της με τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ, για να αποτρέψει πιθανά σαμποτάζ.
«Σύμφωνα με τις δικές μας πηγές και εκείνες των συμμάχων, η απειλή από τη Ρωσία θα συνεχίσει να αυξάνεται και μπορούμε να αναμένουμε μια κλιμάκωση. Βεβαίως, οι πρώτοι στόχοι είναι οι Βαλτικές χώρες και η Πολωνία», είπε ο Τουσκ, σημειώνοντας ότι η χώρα του είναι «καλά προετοιμασμένη» για όλα τα σενάρια.
«Είναι πολύ δύσκολο να διαχωρίσει κανείς τον υβριδικό πόλεμο, τον κυβερνοπόλεμο και αυτή την πρόκληση κοντά στη Ρωσία και το Καλίνινγκραντ. Μπορούμε να τα βλέπουμε όλα αυτά να συμβαίνουν ταυτόχρονα».
Οι αρμόδιοι στη Βαρσοβία εκτιμούν ότι δύσκολα θα υπάρξουν ουσιαστικά αποτελέσματα από τις διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, εκτός αν ο Πούτιν δείξει γνήσια προθυμία να τερματίσει τον πόλεμο.
Η προσέγγιση της Ουάσινγκτον να προσφέρει στη Μόσχα οικονομικές συμφωνίες ως διπλωματικά κίνητρα για συμβιβασμό έχει προκαλέσει αναταραχή στους Ευρωπαίους συμμάχους. Σχέδιο για επανεκκίνηση των ρωσικών ροών προς την Ευρώπη, που φέρεται να έριξαν στο τραπέζι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές, έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο.
Ο υπουργός Ενέργειας της Πολωνίας Μιλός Μοτίκα χαρακτήρισε την ιδέα «παράλογη» και είπε ότι μια επιστροφή στο ρωσικό φυσικό αέριο θα έκανε και πάλι την Ευρώπη ευάλωτη στον εκβιασμό του Πούτιν, θα πήγαινε κόντρα στα οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ και θα ζημίωνε περαιτέρω τις διατλαντικές σχέσεις.
«Αν κάποιος τρέφει αυταπάτες πιστεύοντας ότι μπορεί να κερδίσει χρόνο αγοράζοντας ρωσικό φυσικό αέριο, πρόκειται για ένα πολύ κοντόφθαλμο και πολύ ακριβό παιχνίδι», είπε, απαντώντας στα δεξιά κόμματα στην Ευρώπη που ζητούν επιστροφή στα ρωσικά καύσιμα.
«Θα παραμείνουμε σταθεροί στις θέσεις μας. Δεν πρόκειται να τις αλλάξουμε, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην εξουσία».
Η Πολωνία στηρίζει τη Μελόνι
Η προειδοποίηση της Βαρσοβίας έρχεται λίγο πριν από την επανέναρξη τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ σε τεχνικό επίπεδο, την επόμενη εβδομάδα στο Αμπού Ντάμπι.
Οι συνομιλίες αυτές προηγήθηκαν μιας τηλεφωνικής επικοινωνίας διάρκειας 90 λεπτών μεταξύ του προέδρου της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, του πρωθυπουργού της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε και του Πούτιν.
Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η λεγόμενη E3, μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΝΑΤΟ, είναι έτοιμες να συμμετάσχουνσε πολυμερείς συνομιλίες μετά το Αμπού Ντάμπι. Η ίδια σύνθεση συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα με Αμερικανούς εκπροσώπους για να προωθήσει το έργο πάνω στις εγγυήσεις ασφάλειας και την ανάκαμψη της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο.
Οι εξελίξεις αποτελούν τα ισχυρότερα μέχρι σήμερα μηνύματα ότι η Ευρώπη είναι πρόθυμη να μιλήσει απευθείας με τη Ρωσία, ώστε να βρεθεί μια σταθερή λύση σε έναν πόλεμο που αναμένεται να αναδιαμορφώσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου για τις επόμενες γενιές.
Ωστόσο αυτή η προσέγγιση έχει εξοργίσει την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζιόρτζια Μελόνι, η οποία έστειλε μια σκληρή επιστολή στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, διαμαρτυρόμενη για την «αναστάτωση» στα σχήματα και ζητώντας τον διορισμό ενός ενωτικού απεσταλμένου.
«Δεν κάνουμε τίποτε άλλο παρά να εξυπηρετούμε τα συμφέροντα εκείνων που θέλουν αυτός ο πόλεμος να συνεχιστεί. Και θεωρώ ότι είναι απαράδεκτο, δεδομένου ότι διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές και το μέλλον της ασφάλειάς μας», έγραψε η Μελόνι στην επιστολή.
«Δεν είμαστε διατεθειμένοι να δεχτούμε ό,τι δεσμεύσεις θα διαπραγματεύονται, χωρίς εντολή, τις οποίες στη συνέχεια θα κληθεί να αναλάβει το έθνος μας».
Στην απάντησή του, ο Κόστα συμφώνησε να θέσει το ζήτημα στο τραπέζι της άτυπης συνόδου κορυφής στο Δουβλίνο, στην Ιρλανδία, την επόμενη εβδομάδα, η οποία θα πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τη συνάντηση στο Αμπού Ντάμπι.
Ερωτηθείς για την επιστολή της Μελόνι, ο Σικόρσκι εξέφρασε τη συμφωνία του.
«Χρειαζόμαστε μια νόμιμη εκπροσώπηση της Ευρώπης στη διαδικασία, επειδή πληρώνουμε για αυτόν τον πόλεμο. Έχουμε πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα στον πόλεμο, γιατί πρόκειται για τη δική μας ασφάλεια, ιδίως όταν οι Ρώσοι επιστρέφουν στα τελεσίγραφα του 2021», είπε, αναφερόμενος στα αιτήματα που έστειλε η Μόσχα στο ΝΑΤΟ πριν από τον πόλεμο.
«Το ερώτημα είναι ποιο όργανο ή ποιο σχήμα είναι το κατάλληλο».
Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών, όπως και ο Κόστα στην απάντησή του, παρέπεμψε στο πλαίσιο που έχει οριστεί από τη Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία προβλέπει ότι η κοινή εξωτερική πολιτική πρέπει να καθοδηγείται είτε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (τον Κόστα) είτε από την ύπατη εκπρόσωπο (Κάγια Κάλας).
«Η Συνθήκη της Λισαβόνας λέει ότι έχουμε ενιαία εξωτερική πολιτική· μόλις βγεις έξω από τη συνθήκη, τα πράγματα γίνονται πολύ περίπλοκα», είπε ο Σικόρσκι. «Η προτίμησή μου θα ήταν να μείνουμε στη συνθήκη και ίσως να συμπεριλάβουμε τους Βρετανούς. Αλλά συμμετέχουμε στη διαδικασία».
Οι ΗΠΑ, που οργανώνουν τις συνομιλίες, φαίνεται πάντως να έχουν προτίμηση για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία εποπτεύει τη χρηματοδότηση προς την Ουκρανία και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Ο Μπγιορν Ζάιμπερτ, ισχυρός διευθυντής του γραφείου της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει αναδειχθεί σε ενεργό συνομιλητή με τους ειδικούς απεσταλμένους των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Τη νύχτα, ο Κούσνερ δημοσίευσε μια μακροσκελή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για το μέλλον της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και την ανάγκη να ξεπεραστούν «δεκαετίες δυσπιστίας».