Οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι ο Nord Stream θα μείνει κλειστός και μετά τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία, απορρίπτοντας την κοινή πίεση ΗΠΑ και Ρωσίας για επανεκκίνηση του αγωγού
Ο αγωγός Nord Stream δεν πρόκειται να ξαναφέρει ρωσικό αέριο στην Ευρώπη μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία, όπως ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απορρίπτοντας την κοινή προσπάθεια Ουάσινγκτον και Μόσχας να αναζωογονήσουν το αμφιλεγόμενο σχέδιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο υποθαλάσσιος αγωγός, που συνδέει τη Γερμανία με τη Ρωσία σε μήκος άνω των 1.200 χιλιομέτρων, τελεί υπό κυρώσεις της ΕΕ. Ο Nord Stream 1 έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από την έκρηξη στα μέσα του 2022, ενώ ο Nord Stream 2 δεν έλαβε ποτέ πιστοποίηση από τη γερμανική κυβέρνηση.
«Γνωρίζουμε πολύ καλά το κρυφό κόστος της εξάρτησης από τη Ρωσία για την αγορά ορυκτών καυσίμων», δήλωσε την Τετάρτη η Πάουλα Πίνιο, επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής, απαντώντας σε ερώτηση του Euronews. «Έχουν μετατραπεί σε όπλο και εμείς πληρώνουμε το τίμημα, οπότε δεν το ξεχνάμε», πρόσθεσε.
Η Πίνιο παρέπεμψε σε ομιλία της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία την περασμένη εβδομάδα είπε στους ευρωβουλευτές ότι οι κυρώσεις στη ρωσική ενέργεια θα παραμείνουν «μέχρι η Ρωσία να σταματήσει τον πόλεμο».
Την ίδια θέση εξέφρασε η φον ντερ Λάιεν νωρίτερα μέσα στον μήνα, στη σύνοδο των ηγετών της ΕΕ στην οποία συμμετείχε και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Οι δηλώσεις της θεωρήθηκαν επίπληξη για τη συμφωνία προμήθειας ντίζελ που έκλεισαν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία εξόργισε τους Ευρωπαίους.
Όταν ρωτήθηκε αν η ίδια λογική θα ισχύει και για τη μεταπολεμική περίοδο, η Επιτροπή παρέπεμψε στη νομοθεσία που ενέκριναν τα κράτη μέλη για την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού αερίου έως τα τέλη του 2027.
Τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια LNG έχουν ήδη καταργηθεί, ενώ τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG θα λήξουν τον Ιανουάριο του 2027. Το τελευταίο βήμα αφορά τα συμβόλαια για αέριο μέσω αγωγών, όπως αυτά που συνδέονταν παλαιότερα με τον Nord Stream, τα οποία θα καταργηθούν έως τον Σεπτέμβριο του 2027.
«Η ισχύουσα νομοθεσία δεν συνδέεται με κυρώσεις ούτε με οποιαδήποτε γεωπολιτικά γεγονότα», δήλωσε η Άννα-Καΐσα Ίτκονεν, εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα ενέργειας. «Άρα, ό,τι κι αν συμβεί, αποσύρουμε σταδιακά το ρωσικό αέριο και το LNG από την ευρωπαϊκή αγορά. Οι τελευταίες παραδόσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του επόμενου έτους».
Η Πίνιο πρόσθεσε: «Είναι μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε ποιος διέκοψε τις προμήθειες εξαρχής. Ήταν η Ρωσία, σε περίπτωση που αυτό έχει ξεχαστεί στο μεταξύ».
Σκοτεινή κληρονομιά
Ο Nord Stream έχει εξελιχθεί σε σύμβολο της μακρόχρονης εξάρτησης της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια, μια εξάρτηση που αποδείχθηκε οδυνηρή όταν η πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία προκάλεσε έκρηξη στις τιμές της ενέργειας, εκτοξεύοντας τους λογαριασμούς σε ιστορικά υψηλά.
Σε απάντηση, η Ένωση υιοθέτησε μια στρατηγική σταδιακής απεξάρτησης, που μείωσε το μερίδιο του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών από περίπου 40% το 2021 σε περίπου 6% το 2025. Η στροφή αυτή είχε βαρύ οικονομικό κόστος, καθώς οι χώρες στράφηκαν μαζικά στο ακριβότερο αμερικανικό LNG.
Τώρα, καθώς οι ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου εντείνονται, οι ΗΠΑ και η Ρωσία φέρονται να έχουν ρίξει στο τραπέζι σχέδιο επανεκκίνησης των ροών αερίου προς την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης του Nord Stream με αμερικανό επενδυτή.
Οι δύο πλευρές λέγεται ότι συζητούν και άλλες συμφωνίες, που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil, την πυρηνική τεχνολογία και το Arctic LNG. Αυτό συνάδει με τη στρατηγική της Ουάσινγκτον να προσφέρει οικονομικά οφέλη ως δέλεαρ, ώστε να παρακινήσει τη Ρωσία σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν ότι η προσέγγιση αυτή είναι εσφαλμένη εκ θεμελίων, επειδή αγνοεί την εμμονή του Πούτιν με την εδαφική κατάκτηση, τον βασικό λόγο για τον οποίο εξαπέλυσε την εισβολή. Κανένα συμφωνημένο πακέτο, όσο προσοδοφόρο κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει στην αντίληψή του την εξαφάνιση της Ουκρανίας, λένε.
Μέχρι στιγμής, η Μόσχα δεν έχει προσφέρει ούτε μία παραχώρηση σε αντάλλαγμα.
Ωστόσο, η επίμαχη αυτή στρατηγική έχει και ευρωπαίους υποστηρικτές.
Η Άλις Βάιντελ, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), έχει δεσμευθεί ότι, αν ποτέ αναλάβει την εξουσία, θα άρει τις κυρώσεις και θα επανεκκινήσει τον Nord Stream, υποστηρίζοντας ότι το φθηνό ρωσικό αέριο ήταν το «μυστικό» της προηγούμενης οικονομικής επιτυχίας της Γερμανίας.
«Θέλουμε φυσικό αέριο και αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία για να ανακουφίσουμε τους Γερμανούς καταναλωτές και τις γερμανικές επιχειρήσεις», δήλωσε πρόσφατα στο γερμανικό κοινοβούλιο.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει κατηγορήσει τη Βάιντελ ότι παίρνει το μέρος της Ρωσίας και επιμένει πως η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μπορεί να διασφαλιστεί μόνο με τις ανανεώσιμες πηγές.
Η κατάργηση ή τροποποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο θα απαιτούσε νέα πρόταση από την Επιτροπή και ειδική πλειοψηφία των κρατών μελών.
Η πλειονότητα των χωρών εξακολουθεί να θεωρεί ότι η αγορά ενέργειας από τη Μόσχα συνεπάγεται απαράδεκτο κόστος για τη συλλογική ασφάλεια.