Οι ηγέτες Φινλανδίας και Νορβηγίας επικοινώνησαν τηλεφωνικά με τον Ρώσο πρόεδρο και συζήτησαν για την επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας, ενώ οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν απευθείας επαφές με τη ρωσική πλευρά για την Ουκρανία
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε είχαν την Τετάρτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, μια εξέλιξη που αναδεικνύει την αποφασιστικότητα της Ευρώπης να συνομιλήσει απευθείας με τη Μόσχα με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι δύο ηγέτες κάλεσαν τον Ρώσο πρόεδρο να βάλει τέλος στην εισβολή και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μια σταθερή, ειρηνική διευθέτηση.
«Η συζήτηση ήταν ειλικρινής και ουσιαστική. Είμαστε γειτονικές χώρες με τη Ρωσία. Η έκβαση αυτού του πολέμου θα επηρεάσει άμεσα τη δική μας ασφάλεια και τη ευρύτερη ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο τερματισμός του πολέμου απαιτεί άμεσο διάλογο», ανέφερε ο Στουμπ σε σχετικό ενημερωτικό σημείωμα.
«Ο πόλεμος έχει τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος. Η οδύνη και η καταστροφή θα αφήσουν το αποτύπωμά τους για γενιές. Στην κλήση, υπογραμμίσαμε τη σημασία της αποκλιμάκωσης», τόνισε από την πλευρά του ο Γιόνας Γκαρ Στέρε.
Νορβηγία και Φινλανδία συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους δωρητές στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, στήριξη που, όπως είπαν οι δύο ηγέτες στον Πούτιν, θα συνεχιστεί αμείωτη.
Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα ασφάλειας στην περιοχή της Βαλτικής και της Αρκτικής.
Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, ο Βλαντίμιρ Πούτιν απάντησε στους δύο Ευρωπαίους ηγέτες ότι «η επίτευξη μιας δίκαιης, μακροπρόθεσμης ειρήνης είναι δυνατή μόνο με πλήρη και άνευ όρων συνεκτίμηση των νόμιμων συμφερόντων της Ρωσικής Ομοσπονδίας», διατύπωση που παραπέμπει σε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις.
Η κλήση έγινε με πρωτοβουλία των δύο Ευρωπαίων ηγετών. Στη συνέχεια είχαν επικοινωνία με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
«Ο Αλεξ και ο Γιόνας ξεκαθάρισαν στον Ρώσο ηγέτη ότι χρειάζονται πραγματικά βήματα αποκλιμάκωσης όσον αφορά την ενέργεια και τις υποδομές μας», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, ευχαριστώντας τους για τη «ενεργή» διπλωματική στήριξή τους.
«Η Ρωσία πρέπει να σταματήσει να παρατείνει τον πόλεμο».
Η συνομιλία παρουσιάστηκε ως «συνέχεια» του τελευταίου γύρου ειρηνευτικών διαβουλεύσεων στο Όσλο, τις οποίες οργάνωσαν από κοινού ο Στουμπ και ο Στέρε. Στη συνάντηση συμμετείχαν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ουκρανίας, των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του NATO.
Η Ρωσία δεν είχε προσκληθεί, αλλά ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ ταξίδεψε στην Αγία Πετρούπολη για να ενημερώσει τον Πούτιν για τα αποτελέσματα των συζητήσεων.
Ένας νέος γύρος συνομιλιών αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις αρχές του επόμενου μήνα στο Αμπού Ντάμπι, σε μορφή αντίστοιχη με αυτή του Όσλο, αλλά με τη συμμετοχή ρωσικής αντιπροσωπείας.
Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη εκφράσει ετοιμότητα να φέρουν Ευρωπαίους και Ρώσους αξιωματούχους στο ίδιο τραπέζι, κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ μέχρι σήμερα στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εργάζονται για τη δημιουργία μιας κοινής ομάδας που θα εκπροσωπεί τη θέση της ΕΕ. Εκτιμάται ότι οι δύο θεσμοί είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων για την κλήση Στουμπ-Στέρε με τον Πούτιν.
Οι δύο ηγέτες τόνισαν ότι δεν ενεργούσαν ως ειδικοί Ευρωπαίοι απεσταλμένοι, ζήτημα που έχει διχάσει τις χώρες της ΕΕ εδώ και πάνω από έναν χρόνο.
«Ο Στουμπ και ο Στέρε έκαναν την κλήση ως ηγέτες των αντίστοιχων χωρών τους και δεν μίλησαν εξ ονόματος της Ευρώπης στο σύνολό της», αναφερόταν στο ενημερωτικό σημείωμα.
Σε μια σπάνια ένδειξη ρήγματος μεταξύ των βόρειων χωρών, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν έσπευσε να ασκήσει κριτική στην πρωτοβουλία Στουμπ-Στέρε.
«Στην πραγματικότητα δεν ξέρω τι πιστεύουν ότι μπορούν να πετύχουν με αυτό», είπε. «Έχουμε και στο παρελθόν τονίσει με σαφήνεια στην υπόλοιπη Ευρώπη, όταν άλλοι έχουν ενεργήσει μόνοι τους και έχουν ταξιδέψει στη Μόσχα, ότι είναι σημαντικό εμείς οι Ευρωπαίοι να στεκόμαστε ενωμένοι».