Το Λονδίνο ανέστειλε την ετήσια πληρωμή μισθώματος 139 εκατ. ευρώ για τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία, καθώς η Βρετανια επιδιώκει νέα συμφωνία αποδεκτή από την Ουάσιγκτον, ενώ οι Συντηρητικοί ζητούν την πλήρη κατάργησή της
Η Βρετανία θα επανεξετάσει τη συμφωνία για την επιστροφή των νησιών Τσάγκος στο Μαυρίκιο, δήλωσε την Τετάρτη ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας, Γουές Στρίτινγκ, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατήγγειλε τη συμφωνία κατά την πρώτη του συνάντηση με τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν την Τρίτη στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Με τον Μπέρναμ να κάθεται δίπλα του, ο Τραμπ είπε ότι περίμενε από τον Βρετανό ηγέτη να επανεξετάσει την «επαχθή συμφωνία». Ο Μπέρναμ έγνεψε καταφατικά και απάντησε «ναι».
Ο Μπέρναμ, ο οποίος διαδέχθηκε τον Κιρ Στάρμερ τον Ιούλιο, δήλωσε αργότερα σε τηλεοπτικά δίκτυα ότι η Βρετανία θα «δουλέψει σκληρά» για να επιλυθεί το ζήτημα και ότι είναι «βέβαιος πως μπορούμε να βρούμε λύση συνεργαζόμενοι με τους αμερικανούς εταίρους μας».
Μιλώντας στο BBC, ο Στρίτινγκ είπε ότι οι ενστάσεις Τραμπ «δεν είναι είδηση για εμάς». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι τα τελευταία σχόλια του προέδρου «προσφέρουν απόλυτη σαφήνεια ότι η θέση του απέναντι σε αυτή τη συμφωνία για τα Τσάγκος, όπως είναι σήμερα διατυπωμένη, δεν αλλάζει».
«Άρα πρέπει να δουλέψουμε περισσότερο με τους Αμερικανούς συμμάχους μας, με τον πρόεδρο Τραμπ και την κυβέρνησή του, ώστε να φέρουμε τη συμφωνία σε ένα σημείο στο οποίο να μπορούμε να τη στηρίξουμε», είπε.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι η Βρετανία δεν θα καταβάλει «σε αυτό το στάδιο» τις ετήσιες πληρωμές τουλάχιστον 120 εκατ. λιρών (139 εκατ. ευρώ) που είχε συμφωνήσει να δίνει στο Μαυρίκιο για να μισθώνει εκ νέου τη στρατιωτική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία.
Οι αμερικανικές ενστάσεις
Η συμφωνία, που επετεύχθη πέρυσι μεταξύ του Κιρ Στάρμερ και της κυβέρνησης του Μαυρικίου, θα επέστρεφε το αρχιπέλαγος του Ινδικού Ωκεανού στην πρώην βρετανική αποικία. Στη συνέχεια η Βρετανία θα μίσθωνε τη στρατηγικής σημασίας βάση ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου στο Ντιέγκο Γκαρσία για 99 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης. Τον Απρίλιο, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι τα σχέδια ανεστάλησαν.
Ο Τραμπ αρχικά στήριξε το σύμφωνο αλλά στη συνέχεια τάχθηκε εναντίον του, χαρακτηρίζοντάς το «μια πράξη μεγάλης βλακείας», και η υπόθεση έχει προκαλέσει τριβές με την κυβέρνησή του επί μήνες.
Ο Κιρ Στάρμερ υπερασπίστηκε τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι διεθνείς νομικές αποφάσεις έχουν αμφισβητήσει την αξίωση της Βρετανίας επί των νησιών και ότι μόνο μια συμφωνία με το Μαυρίκιο θα μπορούσε να διασφαλίσει τη συνεχιζόμενη χρήση της βάσης από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Βρετανία διατήρησε τον έλεγχο των νησιών Τσάγκος όταν ο Μαυρίκιος απέκτησε ανεξαρτησία τη δεκαετία του 1960. Απομάκρυνε χιλιάδες νησιώτες, οι οποίοι έκτοτε έχουν καταθέσει σειρά αγωγών αποζημίωσης στα βρετανικά δικαστήρια. Το 2019, το Διεθνές Δικαστήριο έκρινε ότι η Βρετανία διαχώρισε παράνομα τα Τσάγκος από το Μαυρίκιο όταν έβαζε τέλος στην αποικιακή κυριαρχία.
«Στρουθοκαμηλισμός»
Ο James Cartlidge, εκπρόσωπος Άμυνας της αντιπολίτευσης των Συντηρητικών, δήλωσε ότι η συμφωνία «πρέπει να πεταχτεί εντελώς στα σκουπίδια».
Ο Στρίτινγκ απέρριψε αυτή την προσέγγιση. Μιλώντας στο Times Radio, είπε: «Η στρατηγική της στρουθοκαμήλου, να βάζουμε το κεφάλι στην άμμο και να ελπίζουμε ότι (το) πρόβλημα θα εξαφανιστεί ... δεν είναι σοφή στρατηγική όταν αφορά ένα από τα πιο ευαίσθητα περιουσιακά στοιχεία εθνικής ασφάλειας που διαθέτουμε οπουδήποτε στον κόσμο».
Ο Jack Pannell, ανώτερος ερευνητής στο think-tank British Foreign Policy Group, δήλωσε στο AFP ότι η προτεραιότητα του Μπέρναμ στη σχέση του με τον Τραμπ θα είναι «τα μεγάλα διεθνή ζητήματα», όπως η ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή.
«Επιτυχία για τον Μπέρναμ σημαίνει να αποφύγει αυτό το ζήτημα να εξελιχθεί σε βαρίδι στον λαιμό του, την ώρα που προωθεί τις υπόλοιπες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής του και επικεντρώνεται στην εσωτερική του ατζέντα», είπε ο Pannell. «Οι πιθανότητες για μια πρόοδο σε αυτό το θέμα είναι μικρές, και αυτό μπορεί να βολεύει τον πρωθυπουργό μια χαρά».
Την ίδια ημέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε συμφωνία ασφάλειας με τους ηγέτες της Γροιλανδίας και της Δανίας, η οποία θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να κατασκευάσουν δύο στρατιωτικές βάσεις στη νότια και στην ανατολική Γροιλανδία.