Η Επιτροπή αναμένεται να εγκρίνει επισήμως την προθεσμία ένταξης της Αλβανίας το 2027 σε νέο οδικό χάρτη, που θα περιλαμβάνει κατάλογο βασικών δεσμεύσεων των Τιράνων ώστε η διαδικασία να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του επόμενου έτους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται με στόχο να ολοκληρώσει τη διαδικασία ένταξης της Αλβανίας έως τον Δεκέμβριο του 2027, ένα χρονοδιάγραμμα που τα Τίρανα προβάλλουν εδώ και καιρό, και που αναμένεται τώρα να λάβει επίσημη αναγνώριση στους προσεχείς οδικούς χάρτες διεύρυνσης της ΕΕ, όπως ανέφεραν αξιωματούχοι της ΕΕ στο Euronews.
Η Κομισόν καταρτίζει έναν οδικό χάρτη που θα επιβεβαιώνει τον δηλωμένο στόχο της Αλβανίας να κλείσει όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια μέχρι το τέλος του επόμενου έτους και θα προσδιορίζει τις βασικές προτεραιότητες, ώστε να καλυφθούν τα εναπομείναντα κενά για την ένταξη.
Η Αλβανία έχει θέσει ως στόχο την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων έως το τέλος του 2027, ένα χρονοδιάγραμμα που ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη έχουν επανειλημμένα παρουσιάσει ως συμφωνημένο σχέδιο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παρότι οι υπηρεσίες της Κομισιόν έχουν στηρίξει αυτή τη φιλοδοξία, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ συνήθως δεν θέτει προθεσμίες για την ένταξη, καθώς η διεύρυνση είναι μια διαδικασία που βασίζεται στην επίδοση.
"Όπως γνωρίζετε, η διεύρυνση δεν λειτουργεί με ημερομηνίες. Αλλά όσο περισσότερο μια χώρα πλησιάζει στο τέλος του τεχνικού μέρους της ένταξης, τόσο περισσότερα μπορούμε να πούμε γι' αυτό ή τόσο περισσότερο μπορούμε να χρησιμοποιούμε τις προθεσμίες", δήλωσε τον Ιούλιο η επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος.
Αυτό όμως αναμένεται να αλλάξει σύντομα. Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε μια σειρά "οδικών χαρτών" για τις υποψήφιες χώρες.
"Σύντομα θα προτείνουμε οδικούς χάρτες για τις υποψήφιες χώρες που έχουν σημειώσει τη μεγαλύτερη πρόοδο", είπε η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στην Ουκρανία, τη Μολδαβία και τα κράτη από τα Δυτικά Βαλκάνια ως χώρες των οποίων το μέλλον βρίσκεται στην ΕΕ.
Οι οδικοί χάρτες αναμένεται να καθορίζουν ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα, ώστε να δώσουν στις υποψήφιες χώρες πιο σαφή προσανατολισμό, σε συνέχεια της στρατηγικής διεύρυνσης του 2002 που άνοιξε τον δρόμο για το αποκαλούμενο "Big Bang" με την ένταξη δέκα νέων μελών.
Οι οδικοί χάρτες θα ενταχθούν στο πακέτο διεύρυνσης της Επιτροπής, τον ετήσιο "έλεγχο υγείας" της ενταξιακής διαδικασίας, που αναμένεται στα τέλη Οκτωβρίου και περιλαμβάνει επίσης αξιολογήσεις ανά χώρα και συστάσεις για τα επόμενα βήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή καταρτίζει μια έκθεση αξιολόγησης των κριτηρίων ολοκλήρωσης, η οποία εξετάζει κατά πόσο μια υποψήφια χώρα έχει εκπληρώσει τα ορόσημα που της έχουν τεθεί, ώστε να θεωρηθεί ότι καλύπτει τις απαιτήσεις ένταξης, ιδίως στους τομείς της δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου, τα λεγόμενα "θεμελιώδη" ενταξιακά κεφάλαια.
Στην περίπτωση της Αλβανίας, το σχέδιο είναι να συμπεριληφθεί ένας κατάλογος βασικών προτεραιοτήτων που θα περιγράφουν τις μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα που απαιτούνται για να κλείσουν τα υπόλοιπα κενά σε σχέση με τα ορόσημα.
Έτσι έγινε ήδη με το Μαυροβούνιο, όπου η Επιτροπή αξιοποίησε τη διαδικασία των τελικών οροσήμων για να προσδιορίσει τις συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και τα αποτελέσματα που έπρεπε να επιτευχθούν.
Ο κατάλογος με τα ορόσημα έχει στόχο να στείλει στις υποψήφιες χώρες ένα σαφές μήνυμα ως προς το πού βρίσκονται οι προτεραιότητες, πιέζοντάς τες να ολοκληρώσουν τα εναπομείναντα βήματα.
"Ουσιαστικά, η Επιτροπή είδε ότι αυτή η προσέγγιση λειτούργησε καλά με το Μαυροβούνιο και θέλει να την επαναλάβει", δήλωσε στο Euronews ένας αξιωματούχος της ΕΕ, ο οποίος ζήτησε να μην αποκαλυφθεί το όνομά του λόγω του ευαίσθητου περιεχομένου της πληροφορίας.