Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακατανέμει πόρους για να συμβαδίσει με τις μεταρρυθμίσεις της Μολδαβίας, ενώ η ένταξη παραμένει δεμένη με την ουκρανική, που μπλοκάρει η Ουγγαρία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακατευθύνει εσωτερικούς πόρους προς τη διαδικασία διεύρυνσης της Μολδαβίας, καθώς ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων στο Κισινάου ξεπέρασε την ικανότητα της υπηρεσίας να τον παρακολουθεί, δήλωσαν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στο Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κυβέρνηση της Μολδαβίας έχει προωθήσει τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις με τόσο γρήγορο ρυθμό, ώστε η Επιτροπή προσπαθεί πλέον να καλύψει το κενό, ανακατανέμοντας υφιστάμενους πόρους για να παρακολουθεί την πρόοδο.
«Το εντυπωσιακό ιστορικό μεταρρυθμίσεων της Μολδαβίας στον δρόμο προς την ΕΕ αποδίδει καρπούς. Είχα μια καλή συνομιλία με τον νέο πρωθυπουργό Βασίλι Τοφάν, κατά την οποία συζητήσαμε τα επόμενα βήματα στην πορεία ένταξης της Μολδαβίας στην ΕΕ», έγραψε την Τρίτη στην πλατφόρμα Χ η επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος.
Η υπηρεσία διεύρυνσης της Επιτροπής, ήδη επιβαρυμένη λόγω της ταυτόχρονης προόδου σε αρκετές υποψήφιες χώρες, αναγκάστηκε να μεταφέρει πόρους προς εκείνες με τις καλύτερες επιδόσεις.
Προχωρώντας μπροστά
Το Κισινάου έχει επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις που ζητά η ΕΕ από τότε που η Μάγια Σάντου έγινε πρόεδρος, το 2020, εγκαθιστώντας μια φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση με άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
«Οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιούμε τα τελευταία πέντε χρόνια είναι πραγματικά άνευ προηγουμένου», δήλωσε η Κριστίνα Γκερασίμοφ, αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Μολδαβίας αρμόδια για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, μιλώντας στον Τύπο στο περιθώριο μιας υπουργικής συνάντησης την Παρασκευή.
«Η συνταγή μας για να είναι επιτυχείς αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι η πολιτική βούληση και η αποφασιστικότητα του λαού μας να εργαστεί με όλες του τις δυνάμεις υπέρ της τρέχουσας ευκαιρίας που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση», πρόσθεσε.
Η Επιτροπή, με τη σειρά της, οφείλει να διασφαλίσει ότι οι υποψήφιες χώρες εφαρμόζουν σωστά τις μεταρρυθμίσεις, γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει να προσαρμόζει την τεχνογνωσία της στον ρυθμό που μπορεί ρεαλιστικά να αντέξει καθεμία από αυτές.
Και το Κίεβο προωθεί την ατζέντα μεταρρυθμίσεων, η οποία απέκτησε νέα δυναμική όταν ο πρωθυπουργός Σερχίι Κορέτσκι ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούλιο. Ωστόσο, η πολεμική προσπάθεια και η δημοσιονομική πίεση εξακολουθούν να βαραίνουν την υποψηφιότητά του για ένταξη.
Την Τρίτη, το ΔΝΤ δημοσίευσε μια έκθεση (πηγή στα Αγγλικά) που αναλύει τα πιθανά οικονομικά οφέλη από την ένταξη στην ΕΕ για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και τη Μολδαβία, εξαιρώντας την Ουκρανία λόγω του «πολύ μεγαλύτερου μεγέθους της και της συνεχιζόμενης στρατιωτικής σύγκρουσης».
Αυτή η ταχεία τεχνική πρόοδος έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική πραγματικότητα στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου οι πορείες ένταξης της Ουκρανίας και της Μολδαβίας παραμένουν συνδεδεμένες.
Πολιτική σύνδεση
Ο όρος «coupling» περιγράφει την άτυπη πρακτική σύνδεσης των διαδικασιών ένταξης δύο χωρών.
Η ομαδοποίηση χωρών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη φάση της κύρωσης, καθώς επιτρέπει στα κράτη μέλη να κυρώνουν μία μόνο συνθήκη προσχώρησης, όπως συνέβη όταν η Ρουμανία και η Βουλγαρία προσχώρησαν στην Ένωση το 2007.
Η Ουκρανία και η Μολδαβία ξεκίνησαν μαζί τη διαδικασία ένταξής τους το 2022, λίγες μόλις ημέρες αφότου η Ρωσία εξαπέλυσε τη γενικευμένη εισβολή της στην Ουκρανία. Τον Δεκέμβριο του 2023, οι ηγέτες της ΕΕ άνοιξαν ταυτόχρονα τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τις δύο χώρες.
Η διαδικασία της Ουκρανίας μπλοκαρίστηκε στη συνέχεια για δύο χρόνια από το βέτο της Ουγγαρίας του Βίκτορ Όρμπαν, το οποίο είχε ως αφετηρία διμερείς διαφορές για τη μεταχείριση της ουγγρικής μειονότητας στην ανατολική περιοχή της Υπερκαρπαθίας.
Η δυναμική επανήλθε όταν το κόμμα Tisza του Πέτερ Μάγκιαρ εκτόπισε τον Όρμπαν από την εξουσία τον Απρίλιο, ωθώντας τη Βουδαπέστη και το Κίεβο να ανοίξουν διαπραγματεύσεις για την επίλυση των διμερών διαφορών. Τον Ιούνιο, η Ουγγαρία ήρε το βέτο της για την πρώτη δέσμη διαπραγματεύσεων.
Η δεύτερη από τις έξι θεματικές δέσμες άνοιξε τον Ιούλιο. Έκτοτε, ωστόσο, η Ουγγαρία έχει επιβραδύνει και πάλι τη διαδικασία, καθώς η αντιουκρανική ρητορική άνω της δεκαετίας επί Όρμπαν καθιστά δύσκολη για πολλούς Ούγγρους την αποδοχή μιας ταχείας προόδου.
Παρότι η τριβή αυτή είναι καθαρά διμερές ζήτημα μεταξύ Ουκρανίας και Ουγγαρίας, η σύνδεση των διαδικασιών σημαίνει ότι η Μολδαβία παρασύρεται από τις παρενέργειες.
Αναμενόμενος διαχωρισμός
Η σύνδεση αυτή υπαγορεύτηκε από σοβαρούς γεωπολιτικούς υπολογισμούς. Η Μολδαβία φιλοξενεί εδώ και χρόνια ρωσική στρατιωτική παρουσία στην Υπερδνειστερία, πράγμα που σημαίνει ότι, όταν ξέσπασε ο πόλεμος το 2022, η χώρα βρέθηκε πίσω από την πρώτη γραμμή, με ρωσικά στρατεύματα στο έδαφός της.
Η σύνδεση έχει μεγάλη σημασία και για το Κίεβο, το οποίο θεωρεί την προοπτική μελλοντικής ένταξης στην ΕΕ ως σανίδα σωτηρίας που αγκυροβολεί τη χώρα εκτός της ρωσικής σφαίρας επιρροής.
Από τη στιγμή που η Μολδαβία μπήκε στη διαδικασία διεύρυνσης μαζί με την Ουκρανία, το σκεπτικό είναι ότι αν το Κισινάου προχωρούσε μόνο του ενώ το Κίεβο παρέμενε παγιδευμένο σε διμερείς διαφορές, θα έστελνε λάθος πολιτικό μήνυμα.
Γι’ αυτό οι βασικοί υποστηρικτές της διεύρυνσης υπέρ της Ουκρανίας, ιδίως τα κράτη της Βαλτικής, πίεσαν να διατηρηθεί η σύνδεση σε όλη τη φάση ανοίγματος των θεματικών δεσμών.
Ωστόσο, η τεχνική πλευρά της ένταξης, δηλαδή οι ίδιες οι μεταρρυθμίσεις, δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι να προχωρήσει και η πολιτική διάσταση.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναμένουν ότι η σύνδεση των δύο ανατολικοευρωπαϊκών χωρών θα διατηρηθεί μέχρι να ανοίξουν όλες οι υπόλοιπες θεματικές δέσμες. Από εκεί και πέρα, η κατάσταση εκτιμάται ότι θα αλλάξει γρήγορα, εφόσον η Μολδαβία διατηρήσει τη δυναμική των μεταρρυθμίσεών της.
«Έχουμε έναν φιλόδοξο στόχο να είμαστε έτοιμοι να κλείσουμε τις διαπραγματεύσεις στις αρχές του 2028», είπε η Γκερασίμοφ.