Διαφήμιση

Άσκηση και διαλειμματική νηστεία: Τι δείχνει η επιστήμη για την υγεία του εγκεφάλου

Οι ερευνητές εξετάζουν πώς οι επιλογές τρόπου ζωής επηρεάζουν τον γηράσκοντα εγκέφαλο.
Οι ερευνητές εξετάζουν πώς οι επιλογές τρόπου ζωής επηρεάζουν τον γηράσκοντα εγκέφαλο. -  Πνευματικά Δικαιώματα  Cleared/Canva
Πνευματικά Δικαιώματα Cleared/Canva
Από Marta Iraola Iribarren
Δημοσιεύθηκε
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Μοιραστείτε το Close Button

Οι ερευνητές εξετάζουν πώς οι επιλογές τρόπου ζωής επηρεάζουν τον γηράσκοντα εγκέφαλο και τη μακροχρόνια γνωστική και ψυχική υγεία μας

Καθώς οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, οι συμβουλές για το πώς να κρατήσουν το μυαλό τους σε εγρήγορση όσο μεγαλώνουν εμφανίζονται παντού. Όμως δεν στηρίζονται όλες στον ίδιο βαθμό από επιστημονικά δεδομένα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Στο ετήσιο συνέδριο της Εταιρείας για τη Νευροεπιστήμη, ειδικοί ανέδειξαν πώς οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία του εγκεφάλου από την ηλικιακή φθορά, αλλά και σε ποια σημεία η επιστήμη δεν έχει ακόμη καταλήξει.

Παρότι η σύσταση να τρώμε σωστά και να γυμναζόμαστε υπάρχει εδώ και δεκαετίες, η Χέδερ Σνάιντερ, ανώτερη αντιπρόεδρος ιατρικών και επιστημονικών σχέσεων στην Εταιρεία Αλτσχάιμερ, επισήμανε ότι η επιστημονική κατανόηση του πώς αυτές οι συμπεριφορές επηρεάζουν τον εγκέφαλο και στηρίζουν την υγεία του εξακολουθεί να εξελίσσεται.

«Κατανοώντας την επιστήμη, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να τεκμηριώσουμε καλύτερα τις συστάσεις μας, ιδίως για τα άτομα που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο», είπε.

Πώς ωφελεί η άσκηση τον εγκέφαλο;

Η σωματική άσκηση συνδέεται εδώ και χρόνια με καλύτερη υγεία, με οφέλη που κυμαίνονται από τη μείωση των καρδιαγγειακών κινδύνων έως τη βελτίωση της ψυχικής υγείας.

Μπορεί όμως η σωματική δραστηριότητα να προάγει και την υγιή γήρανση του εγκεφάλου, και ποιοι βιολογικοί μηχανισμοί εξηγούν τις επιδράσεις της στον εγκέφαλο;

«Η άσκηση είναι μια ισχυρή μη φαρμακευτική παρέμβαση που ενισχύει και προάγει την υγεία του εγκεφάλου», δήλωσε η Φερνάντα ντε Φέλιτσε, καθηγήτρια στο Κέντρο Μελετών Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου Κουίνς στον Καναδά.

Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση του όγκου του εγκεφάλου όσο μεγαλώνουμε, να βελτιώσει τη ροή αίματος και να επηρεάσει τις φλεγμονώδεις διεργασίες στον εγκέφαλο, πρόσθεσε η ντε Φέλιτσε.

«Όταν σκεφτόμαστε το σώμα και τη σωματική άσκηση, σκεφτόμαστε τους μύες μας που γυμνάζονται. Και αυτό έχει νόημα, έτσι; Όλοι οι ιστοί και τα συστήματα βρίσκονται εδώ, κοντά στους μύες μας. Πώς γίνεται όμως η άσκηση να είναι πραγματικά καλή και για τον εγκέφαλο;»

Η απάντηση, εξήγησε η ντε Φέλιτσε, βρίσκεται στην επικοινωνία ανάμεσα στους μύες και τον εγκέφαλο.

«Το σώμα μπορεί να επικοινωνεί με τον εγκέφαλο», είπε. «Κάθε φορά που το σώμα δεν είναι πλήρως υγιές, ο εγκέφαλος το αντιλαμβάνεται. Αν όμως διεγείρουμε την περιφέρεια για να έρθει σε καλή φυσική κατάσταση, ο εγκέφαλος επίσης αισθάνεται την επίδραση».

Τι είδους άσκηση είναι καλύτερη για την υγεία του εγκεφάλου;

Παρότι τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας είναι καλά τεκμηριωμένα, διαφορετικά είδη άσκησης μπορούν να έχουν διαφορετικές επιδράσεις στο σώμα και στον εγκέφαλο.

Σύμφωνα με τη ντε Φέλιτσε, το πιο σημαντικό είναι η συνέπεια και η μετατροπή της σωματικής δραστηριότητας σε καθημερινή συνήθεια. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (πηγή στα Αγγλικά) συνιστά τουλάχιστον 150 λεπτά σωματικής δραστηριότητας μέτριας έντασης την εβδομάδα για τους ενήλικες.

Η αερόβια άσκηση έχει αποδειχθεί ότι έχει θετική επίδραση τόσο στη σωματική όσο και στην εγκεφαλική υγεία. «Διεγείρει τη ροή του αίματος, ανοίγει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και επιτρέπει σε αυτά τα ωφέλιμα μόρια να φτάσουν στον εγκέφαλο», είπε η ντε Φέλιτσε.

Η προπόνηση με αντιστάσεις και η προπόνηση υψηλής έντασης με διαλείμματα (HIIT) μπορούν επίσης να βελτιώσουν τη λειτουργία των μυών και να αυξήσουν τη μυϊκή μάζα, διεγείροντας την παραγωγή μορίων με νευροπροστατευτική δράση, είπε.

«Ακόμη και το περπάτημα, μια απλή βόλτα μέτριας έντασης, έχει αποδειχθεί σημαντικό», σημείωσε η ντε Φέλιτσε.

Παρότι ο στόχος των 10.000 βημάτων την ημέρα αναφέρεται συχνά, είπε ότι οι άνθρωποι μπορούν να δουν οφέλη για την υγεία σε χαμηλότερα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας, γεγονός που καθιστά σημαντικό να παραμένουν ενεργοί ανεξάρτητα από το πόσα βήματα καταφέρνουν να κάνουν.

«Θα έλεγα ότι οποιοδήποτε είδος άσκησης, σε οποιοδήποτε επίπεδο, οτιδήποτε μπορείτε να κάνετε για να παραμένετε δραστήριοι, είναι σημαντικό. Και πιο σημαντική από τον αριθμό των βημάτων, θα έλεγα ότι είναι η συνέπεια», πρόσθεσε.

Μπορεί η διαλειμματική νηστεία να προστατεύσει τον εγκέφαλο;

Η σωματική δραστηριότητα δεν είναι ο μόνος παράγοντας τρόπου ζωής που μπορεί να επηρεάσει την υγεία του εγκεφάλου. Η διατροφή παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, με τους ερευνητές να εξετάζουν πώς τα πρότυπα κατανάλωσης τροφής επηρεάζουν την ικανότητα του εγκεφάλου να γερνά υγιώς.

Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η διαλειμματική νηστεία μπορεί να έχει οφέλη για την υγεία του εγκεφάλου, πιθανόν μειώνοντας τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των στοιχείων προέρχεται από μελέτες σε ζώα, και παρότι τα πρώιμα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, η νηστεία δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει τη γνωστική έκπτωση ή προστατεύει από τη νόσο Αλτσχάιμερ στους ανθρώπους.

Οι ερευνητές εξακολουθούν να εξετάζουν αν οι επιδράσεις που παρατηρούνται σε πειραματικές μελέτες μεταφράζονται σε ουσιαστικά μακροπρόθεσμα οφέλη για τους ανθρώπους.

«Η έλλειψη τροφής υπήρξε σημαντικός κινητήριος παράγοντας για τη λειτουργία του εγκεφάλου», δήλωσε ο Μαρκ Μάτσον, επίκουρος καθηγητής νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, προσθέτοντας ότι η εξέλιξη έχει εφοδιάσει τον εγκέφαλο και το σώμα με την ικανότητα να λειτουργούν καλά σε περιόδους νηστείας.

Η διαλειμματική νηστεία περιγράφει πρότυπα διατροφής που εναλλάσσουν περιόδους πρόσληψης τροφής με περιόδους νηστείας. Μια συνηθισμένη προσέγγιση περιλαμβάνει νηστεία για 16 ώρες και περιορισμό της λήψης τροφής σε ένα παράθυρο οκτώ ωρών.

Κατά τη διάρκεια παρατεταμένης νηστείας, ο οργανισμός εξαντλεί τα αποθέματα γλυκογόνου και αρχίζει να διασπά το λίπος, το οποίο το ήπαρ μετατρέπει σε μόρια που ονομάζονται κετονικές ενώσεις. Αυτές προσφέρουν μια εναλλακτική πηγή ενέργειας για τον εγκέφαλο και μπορεί επίσης να βοηθούν στην προστασία των εγκεφαλικών κυττάρων μειώνοντας τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, σημείωσε ο Μάτσον.

Τα πιθανά οφέλη της διαλειμματικής νηστείας μπορεί επίσης να σχετίζονται με τον τρόπο που τα κύτταρα ανταποκρίνονται στο μεταβολικό στρες, ένας μηχανισμός που παρουσιάζει ομοιότητες με τις επιδράσεις της άσκησης.

Ο Μάτσον σημείωσε ότι η άσκηση και η διαλειμματική νηστεία λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο, και οι δύο θέτουν τα κύτταρα σε δοκιμασία, προκαλώντας προστατευτικές αντιδράσεις. Εν τω μεταξύ, οι περίοδοι ανάπαυσης και αποκατάστασης τους επιτρέπουν να επιδιορθώνονται, να αναπτύσσονται και να προσαρμόζονται.

«Σε βάθος εβδομάδων, μηνών και ετών, αυτές οι διαλείπουσες εκθέσεις σε ήπιο μεταβολικό στρες ή προκλήσεις βελτιώνουν τη γενική υγεία, τη λειτουργία και αντισταθμίζουν τη γήρανση και την ασθένεια», πρόσθεσε.

Σε κυτταρικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι σε περιόδους πρόκλησης, όπως η νηστεία ή η άσκηση, τα κύτταρα περνούν σε μια κατάσταση στην οποία εξοικονομούν πόρους και γίνονται πιο ανθεκτικά στο στρες, είπε ο Μάτσον. Κατά την αποκατάσταση, συμπεριλαμβανομένου του ύπνου και της ανάπαυσης, περνούν σε μια κατάσταση που ευνοεί την ανάπτυξη και την πλαστικότητα.

Ο Μάτσον σημείωσε επίσης ότι τα οφέλη της διαλειμματικής νηστείας δεν φαίνεται να μειώνονται, ακόμη και όταν η πρακτική διατηρείται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, εβδομάδων, μηνών ή ετών.

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις

Σπάνιες επιπλοκές από τατουάζ: 36χρονος Πολωνός υποβλήθηκε σε 8 επεμβάσεις

Γονιδίωμα της Ευρώπης: 100.000 DNA για την ιατρική του μέλλοντος – Ο ρόλος της Κύπρου

Ιλαρά στην Ευρώπη: Περίπου 2.000 κρούσματα στην ΕΕ και γειτονικές χώρες το 2026