Διαφήμιση

Charlotte de Witte: Η συνεργασία με AI τραγουδίστρια που διχάζει τους φαν της τέκνο

Charlotte de Witte και NAVA
Charlotte de Witte και NAVA -  Πνευματικά Δικαιώματα  Charlotte de Witte official website & KNTXT Youtube official page
Πνευματικά Δικαιώματα Charlotte de Witte official website & KNTXT Youtube official page
Από Cinzia Rizzi
Δημοσιεύθηκε •ανανεώθηκε πριν
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Μοιραστείτε το Close Button

Η διεθνής DJ κυκλοφόρησε το EP Azadi, δημιουργημένο με τη NAVA – μια εικονική τραγουδίστρια ανεπτυγμένη με ΤΝ – για να εκπροσωπήσει τις Ιρανές στις οποίες απαγορεύεται να εμφανίζονται δημόσια. Η επιλογή όμως δεν άρεσε σε όλους

Κι αν η αδιαμφισβήτητη «βασίλισσα» της παγκόσμιας τέκνο περνούσε στη «σκοτεινή πλευρά»; Αυτό σκέφτηκαν πολλοί όταν την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου (και νωρίτερα, στην πραγματικότητα) κυκλοφόρησε το νέο EP της Charlotte de Witte, 34χρονης Βελγίδας dj και παραγωγού, με έξι εκατομμύρια και μισό followers στο Instagram. Το Azadi (στα περσικά «ελευθερία», μια λέξη που μάθαμε στις διαδηλώσεις στο Ιράν το 2022), που κυκλοφορεί από τη δική της δισκογραφική εταιρεία KNTXT, περιλαμβάνει τρία κομμάτια (Azadi, Omid, που σημαίνει «ελπίδα», και Tales of the Desert) με acid techno ήχο που τη χαρακτηρίζει από πάντα, όπως και τα 140 BPM, αλλά με μια «ιδιαίτερη» τραγουδίστρια.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η ντε Βιτέ, που για έβδομη συνεχόμενη χρονιά αναδείχθηκε νούμερο 1 techno DJ στον κόσμο στην κατάταξη DJ Mag Top 100 DJs 2026, χρησιμοποίησε για πρώτη φορά μια τραγουδίστρια ΤΝ. Πρόκειται για τη NAVA, που έχει αναπτυχθεί από τον Βρετανοϊρανό καλλιτέχνη Φαρμπόντ Μέχρ.

Με επίσημη ανακοίνωση, η καλλιτέχνιδα έκανε γνωστό ότι «η NAVA εκπροσωπεί τις Ιρανές γυναίκες στις οποίες απαγορεύεται να εμφανίζονται δημόσια» και ότι το EP έχει σχεδιαστεί ως «μια μικρή πράξη αντίστασης», με όλα τα έσοδα να διατίθενται στην ΜΚΟ FEMENA, οργάνωση που στηρίζει ακτιβίστριες για τα δικαιώματα των γυναικών και φεμινιστικά κινήματα στην περιοχή SWANA και στην Ασία.

Η NAVA εκπροσωπεί τις Ιρανές γυναίκες που έχουν αποκλειστεί από τις δημόσιες εμφανίσεις. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες, η NAVA δεν μπορεί να συλληφθεί επειδή χρησιμοποιεί τη φωνή της. Αυτά τα κομμάτια είναι, με τον δικό τους τρόπο, μια μικρή πράξη αντίστασης
Charlotte de Witte

Το EP δεν είναι λοιπόν ένας δίσκος που έχει δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου από Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά μια μουσική συνεργασία στην οποία μόνο η πρωταγωνιστική φωνή ανήκει σε μια εικονική τραγουδίστρια.

Ποια είναι η NAVA;

Η NAVA είναι ένα πρότζεκτ που δημιουργήθηκε το 2025 από τον Φαρμπόντ Μέχρ, Βρετανό ψηφιακό καλλιτέχνη ιρανικής καταγωγής. Η εικονική τραγουδίστρια έχει αναπτυχθεί χρησιμοποιώντας Τεχνητή Νοημοσύνη και η οπτική της ταυτότητα εμπνέεται από την περσική τέχνη και πολιτιστική παράδοση.

Ο Μέχρ έχει δηλώσει ότι στόχος του είναι να εκπροσωπήσει συμβολικά τις Ιρανές γυναίκες, που δεν μπορούν να εμφανίζονται ελεύθερα ως σόλο τραγουδίστριες μπροστά σε μικτό κοινό. Αρκεί να σκεφτεί κανείς την υπόθεση της Παραστού Αχμαντί, που τον Ιούνιο καταδικάστηκε από δικαστήριο στο Κομ σε 74 μαστιγώσεις, 2 χρόνια απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα και 2 χρόνια παύσης της καλλιτεχνικής της δραστηριότητας. Η «ενοχή» της; Ότι είχε δημοσιεύσει τον Δεκέμβριο του 2024 μια συναυλία σε streaming στο YouTube, όπου εμφανιζόταν χωρίς μαντίλα και με φόρεμα χωρίς μανίκια.

Οι αντιδράσεις των φαν και των ειδικών

Καλή η πρόθεση σίγουρα, αλλά δεν έγινε δεκτή θετικά από όλους, όπως ίσως περίμενε η ντε Βιτέ. Πολλές ήταν οι επικρίσεις από την κοινότητα των φαν της. Η επιλογή να χρησιμοποιηθεί μια τεχνητή φωνή για να εκπροσωπήσει γυναίκες που έχουν στερηθεί τη δυνατότητα να εκφραστούν μέσω της μουσικής, έχει προκαλέσει πολλές αντιρρήσεις στους λάτρεις της ηλεκτρονικής μουσικής.

Πολλοί αναρωτιούνται γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε η φωνή μιας πραγματικής γυναίκας. Για παράδειγμα, στο Reddit ένας φαν λέει: «Η μουσική της έχει πάψει εντελώς να μου αρέσει. Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να δοθεί φωνή στις Ιρανές γυναίκες, χωρίς να καταφεύγουμε σε “μια καλλιτέχνιδα” που έχει δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη». Για έναν άλλο φαν η πρωτοβουλία είναι άξια επαίνου, αλλά θεωρεί ότι θα μπορούσε να είχε ακολουθηθεί διαφορετικός δρόμος: «Φαίνεται πως η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να εκπροσωπεί τις Ιρανές γυναίκες που ζουν υπό καταπίεση· αλλά είναι δυνατόν να μην υπήρχαν Ιρανές καλλιτέχνιδες, πραγματικές γυναίκες, για να τραγουδήσουν στο κομμάτι;».

Ορισμένοι χρήστες φοβούνται επίσης ότι η κανονικοποίηση των φωνών που παράγονται από ΤΝ μπορεί να μειώσει τις επαγγελματικές ευκαιρίες για τραγουδιστές, χορωδούς και μουσικούς, αντικαθιστώντας τις ανθρώπινες καλλιτεχνικές ερμηνείες με τεχνητά εργαλεία.

Οι επικρίσεις ήρθαν και από το εσωτερικό της ιρανικής techno σκηνής. Ο AliPink, DJ και παραγωγός, πρωτοπόρος της underground σκηνής στη χώρα και ιδρυτής της εταιρείας Techno Tehran Records, αμφισβήτησε την επιλογή να χρησιμοποιηθεί μια τεχνητή τραγουδίστρια για να εκπροσωπήσει τις Ιρανές γυναίκες.

Σε σχόλιο που δημοσίευσε στο Instagram και στη συνέχεια αναδημοσίευσε η πλατφόρμα Tehran Herald, ο AliPink χαρακτήρισε «βαθιά προβληματική» την ιδέα ότι χρειάζεται μια τεχνητή φωνή για να εκπροσωπήσει αυτές τις γυναίκες, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν ήδη Ιρανές καλλιτέχνιδες, πραγματικές γυναίκες, με ταλέντο και ιστορίες να διηγηθούν.

Ως Ιρανός που δραστηριοποιούμαι στην ιρανική underground techno σκηνή για πάνω από 20 χρόνια, που έχω συλληφθεί και φυλακιστεί πολλές φορές για την παραγωγή μουσικής και τη διοργάνωση μυστικών πάρτι, με τις συσκευές μου να έχουν κατασχεθεί, μπορώ να το πω με απόλυτη βεβαιότητα: κανένα πρόσωπο που έχει δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έχει ποτέ εκπροσωπήσει, ούτε θα εκπροσωπήσει ποτέ, τις Ιρανές γυναίκες στη δική μας σκηνή ηλεκτρονικής μουσικής.
AliPink

Ο AliPink αμφισβήτησε την αξία της ίδιας της κίνησης, προσθέτοντας: «Υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στο να ευαισθητοποιείς την κοινή γνώμη για τις δυσκολίες των Ιρανών γυναικών και στο να χρησιμοποιείς τους αγώνες τους ως concept για να προωθήσεις μουσική που έχει δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη».

Υπάρχουν όμως και όσοι υπερασπίζονται το πρότζεκτ, επισημαίνοντας ότι αν η ντε Βιτέ είχε χρησιμοποιήσει μια πραγματική Ιρανή καλλιτέχνιδα, θα την εξέθετε σε κίνδυνο τραγουδώντας αυτά τα κομμάτια. Μια χρήστρια του Instagram σχολίασε μάλιστα κάτω από το ποστ όπου η ντε Βιτέ είχε παρουσιάσει ένα preview του EP πριν από την επίσημη κυκλοφορία: «Ουάου, ως Περσίδα γυναίκα και καλλιτέχνιδα, αυτό με αγγίζει βαθιά. Ο κόσμος δεν συνειδητοποιεί πόσο πολύ οι Ιρανές γυναίκες πρέπει να παλέψουν, πολύ πιο σκληρά, μόνο και μόνο για να κάνουν ό,τι οι καλλιτέχνες άλλων χωρών μπορούν να κάνουν ελεύθερα κάθε μέρα». Ένας άλλος χρήστης του Instagram σχολίασε: «Το περίμενα να βγει· ευχαριστώ, Σαρλότ, που έδωσες προβολή στις φωνές των Ιρανών γυναικών, που καταπιέζονται από την κυβέρνησή τους και στις οποίες αρνείται τη δυνατότητα να εκφραστούν δημιουργικά».

Η αντιπαράθεση είναι επομένως πιο σύνθετη από μια απλή σύγκρουση ανάμεσα σε υποστηρικτές και επικριτές της ΤΝ: για κάποιους, η NAVA είναι μια χαμένη ευκαιρία να εμπλακούν άμεσα καλλιτέχνες από σάρκα και οστά, ενώ για άλλους αποτελεί ένα εργαλείο έκφρασης και αλληλεγγύης όταν δεν υπάρχουν εναλλακτικές.

Το λεπτό όριο ανάμεσα στην τεχνολογία και τη δημιουργικότητα

Η υπόθεση εντάσσεται σε έναν ολοένα και ευρύτερο δημόσιο διάλογο για τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στη μουσική βιομηχανία. Τα τελευταία χρόνια, γεννητικά εργαλεία έχουν αποκτήσει τη δυνατότητα να δημιουργούν φωνές, μελωδίες και ολόκληρες συνθέσεις, αμφισβητώντας τη σχέση ανάμεσα στην ανθρώπινη δημιουργικότητα, την τεχνολογία και την πνευματική ιδιοκτησία.

Μέχρι σήμερα η μουσική βιομηχανία έχει κινηθεί κυρίως σε επίπεδο αυτοπεριορισμού: για παράδειγμα, η Spotify προβλέπει ότι κάθε χρήση μη εξουσιοδοτημένων κλωνοποιήσεων φωνής πρέπει να επισημαίνεται ρητά και απαγορεύεται, ενώ η Bandcamp (πλατφόρμα άμεσης πώλησης για παραγωγούς και δισκογραφικές εταιρείες) απαγορεύει κατηγορηματικά μουσική που έχει δημιουργηθεί «εξ ολοκλήρου ή σε μεγάλο βαθμό» από ΤΝ. Από το 2026, επιπλέον, η Beatport απορρίπτει κομμάτια που ανεβαίνουν στην πλατφόρμα όταν θεωρούνται πλήρως προϊόν ΤΝ.

Η επιλογή της Σαρλότ ντε Βιτέ να χρησιμοποιήσει μια φωνή ΤΝ ανοίγει ξανά ένα ερώτημα που αναμένεται να γίνει ολοένα και πιο κεντρικό στη μουσική βιομηχανία: αν και ποιο χώρο πρέπει να έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην καλλιτεχνική δημιουργία. Και, κυρίως, πού τελειώνει η τεχνολογική πειραματική αναζήτηση και πού αρχίζει η αντικατάσταση της ανθρώπινης εργασίας;

Με το Azadi η Βελγίδα DJ έχει μεταφέρει αυτόν τον διάλογο σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο πεδίο, εκείνο της ελευθερίας έκφρασης και των δικαιωμάτων των γυναικών. Πέρα από τις προθέσεις και το μήνυμα αλληλεγγύης του πρότζεκτ, μένει ένα ερώτημα: όταν χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη για να δώσουμε φωνή σε όσους δεν μπορούν να μιλήσουν ελεύθερα, τους επιστρέφουμε πραγματικά μια φωνή ή απλώς μιλάμε εμείς στη θέση τους;

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις

Ουγγαρία: Έκθεση φωτογραφιών της εξέγερσης του 1956 από τον Σουηδό Άντερς Ένγκμαν

Η RAYE σπάει ρεκόρ με 11 υποψηφιότητες στα Grammy 2027, μπροστά από τη Rosalía

Το σπάνιο κινηματογραφικό υλικό από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου (vid)