Το έργο έχει καθυστερήσει λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών, ιδιαίτερα για τα σχέδια εγκατάστασης μονάδων επεξεργασίας ορυκτών σε δασική περιοχή
Η νορβηγική κυβέρνηση αναφέρει ότι στόχος της είναι να έχει έως το 2028, το αργότερο, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων εξόρυξης στο μεγαλύτερο γνωστό κοίτασμα σπανίων γαιών στην Ευρώπη.
Το σύμπλεγμα Fen, περίπου 150 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Όσλο, εκτιμάται ότι περιέχει 15,9 εκατομμύρια τόνους οξειδίων σπανίων γαιών, μεταξύ των οποίων νεοδύμιο και πρασεοδύμιο, που χρησιμοποιούνται σε ισχυρούς μαγνήτες για ηλεκτρικά οχήματα, τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας και αμυντικό εξοπλισμό.
Περιβαλλοντικές ανησυχίες καθυστερούν εδώ και χρόνια το έργο. Έρευνες στην περιοχή εντόπισαν 78 απειλούμενα είδη ζώων και φυτών, ανάμεσά τους σπάνια σκαθάρια, δέντρα, βρύα και μύκητες.
Η Rare Earths Norway (REN), η εταιρεία που έχει τα δικαιώματα εξόρυξης, έχει δηλώσει ότι το ίδιο το ορυχείο θα είναι «αόρατο», καθώς η εξόρυξη και η θραύση του μεταλλεύματος θα γίνονται υπόγεια. Ωστόσο, θα χρειαστούν και χερσαίες εγκαταστάσεις επεξεργασίας.
Νωρίτερα φέτος, η κυβέρνηση της Νορβηγίας ανέλαβε από τον δήμο τον σχεδιασμό του έργου, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης εναλλακτικών τοποθεσιών για τις εγκαταστάσεις στην επιφάνεια.
«Στόχος είναι να υπάρχει ένα σχέδιο το αργότερο μέχρι το 2028, κατά προτίμηση όμως νωρίτερα», δήλωσε η υπουργός Βιομηχανίας Σέσιλι Μίρσετ σε συνέντευξη Τύπου την Τετάρτη.
Η κυβέρνηση αναφέρει ότι το σύμπλεγμα Fen θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών και ευρύτερα δυτικών εφοδιαστικών αλυσίδων για κρίσιμα ορυκτά. Αυτή τη στιγμή δεν εξορύσσονται κοιτάσματα σπανίων γαιών στην Ευρώπη, γεγονός που αφήνει την ήπειρο σε μεγάλη εξάρτηση από την Κίνα για την προμήθειά τους.
Τα μέταλλα σπανίων γαιών είναι καίριας σημασίας για την παραγωγή προϊόντων που εκτείνονται από smartphones και ηλεκτρικά αυτοκίνητα μέχρι μαχητικά αεροσκάφη, και έχουν χαρακτηριστεί ως κρίσιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η REN δηλώνει ότι ελπίζει να ξεκινήσει την εξόρυξη στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 2030.