Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει ότι η νέα κυβέρνηση έχει αντιμετωπίσει βασικές παραβιάσεις του κράτους δικαίου. Η πρόταση ανοίγει επίσης τον δρόμο για την επιστροφή Ούγγρων φοιτητών και ερευνητών στα Erasmus+ και Horizon Europe
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέσμευσε 4,2 δισ. ευρώ από κονδύλια συνοχής που είχαν προηγουμένως παγώσει για την Ουγγαρία, κρίνοντας ότι η Βουδαπέστη έχει αντιμετωπίσει παλαιότερες παραβιάσεις του κράτους δικαίου. Η απόφαση ανοίγει επίσης τον δρόμο για την επιστροφή της Ουγγαρίας στο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+ και στο ερευνητικό πρόγραμμα Horizon Europe.
Το 2022, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αναστείλει 6,3 δισ. ευρώ από κονδύλια συνοχής προς την Ουγγαρία, στο πλαίσιο του μηχανισμού αιρεσιμότητας, επικαλούμενη αδυναμίες στο σύστημα καταπολέμησης της διαφθοράς, συγκρούσεις συμφερόντων και συστημικές παρατυπίες στις δημόσιες συμβάσεις.
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος κέρδισε με μεγάλη διαφορά τις εκλογές του Απριλίου, είχε θέσει ως βασική προεκλογική δέσμευση την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν παγώσει κατά τη διάρκεια της 16ετούς διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
«Η Ουγγαρία έχει κάνει σημαντικά βήματα για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης», ανέφερε σε δήλωσή της η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Σήμερα προτείνουμε την αποδέσμευση 4,2 δισ. ευρώ και το άνοιγμα ξανά των προγραμμάτων Erasmus+ και Horizon Europe για τους Ούγγρους φοιτητές και ερευνητές. Χαίρομαι που θα μπορούν και πάλι να επωφεληθούν πλήρως από τις ευκαιρίες που δημιουργεί η Ένωσή μας. Αυτό δείχνει ότι οι μεταρρυθμίσεις φέρνουν αποτελέσματα».
Τον Μάιο, ο Μαγιάρ και η φον ντερ Λάιεν είχαν συμφωνήσει στην αποδέσμευση 16,4 δισ. ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα εκπλήρωνε βασικά ορόσημα για το κράτος δικαίου. Συνολικά, η Ουγγαρία έπρεπε να υλοποιήσει 27 λεγόμενα «υπερ-ορόσημα» και περισσότερα από 100 ακόμη.
Στα τέλη Αυγούστου, η Ουγγαρία ανακοίνωσε ότι είχε εκπληρώσει όλες τις προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων και με την επίλυση του ζητήματος των ιδρυμάτων δημοσίου συμφέροντος, γνωστών ως KEKVA, μιας νομικής δομής που είχε χρησιμοποιήσει η προηγούμενη κυβέρνηση για να θέσει υπό τον έλεγχό της δημόσιους φορείς, όπως πανεπιστήμια.
Πέρα από τα 4,2 δισ. ευρώ που αποδεσμεύθηκαν, η Ουγγαρία επιδιώκει επίσης να αντλήσει 10 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η αξιολόγηση του σχετικού αιτήματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Άλλα 2 δισ. ευρώ από κονδύλια συνοχής παραμένουν παγωμένα λόγω ανησυχιών που αφορούν το σύστημα ασύλου, τη νομοθεσία για την προστασία των παιδιών και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Ο Μαγιάρ έχει δεσμευθεί να επιλύσει τα ζητήματα αυτά έως το τέλος του έτους.