Καταιγισμός βίντεο διαδηλώσεων στην Ευρώπη, φτιαγμένων με τεχνητή νοημοσύνη, εμφανίστηκε στο TikTok· ειδικοί λένε ότι στόχος είναι η «ενίσχυση της κοινωνικής πόλωσης»
Μια σειρά από βίντεο που έχουν παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη και δείχνουν χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώνουν σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις κατά της μετανάστευσης, της κατάστασης της χώρας, της εκάστοτε κυβέρνησης ή υπέρ εθνικιστικών αξιών, κυκλοφορούν στο TikTok.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τα βίντεο που αναλύθηκαν δημοσιεύτηκαν τους τελευταίους τέσσερις μήνες, με ορισμένα να συγκεντρώνουν πάνω από 300.000 προβολές.
Η ομάδα ελέγχου γεγονότων του Euronews, The Cube, έχει εντοπίσει αυτό το είδος περιεχομένου, που στοχεύει χρήστες στην Πορτογαλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με πολλούς να φαίνεται ότι πιστεύουν πως όσα δείχνουν τα βίντεο είναι αληθινά.
Ωστόσο, καμία από τις διαδηλώσεις που απεικονίζονται σε αυτά τα συγκεκριμένα βίντεο δεν είναι πραγματική, παρόλα αυτά χρησιμοποιούνται τακτικές που επιχειρούν να ξεγελάσουν τους χρήστες ώστε να νομίσουν το αντίθετο.
Κατ’ αρχάς, πολλά από τα βίντεο παρουσιάζονται ως ρεπορτάζ από έγκυρα ειδησεογραφικά μέσα.
Για παράδειγμα, ένα από τα βίντεο φαίνεται να δείχνει μια Πορτογαλίδα δημοσιογράφο που εργάζεται για το δημόσιο μέσο RTP, όπως προκύπτει από το λογότυπο στο μικρόφωνό της, ενώ τα γραφικά που έχουν ενσωματωθεί στο ίδιο το βίντεο θυμίζουν εκείνα του ιδιωτικού πορτογαλικού καναλιού SIC Notícias.
Λανθασμένη είναι και η τοποθεσία: στην πραγματικότητα, στο σημείο όπου στο βίντεο εμφανίζεται το κτήριο μπροστά στο οποίο στέκεται, κυλά ο ποταμός Τάγος.
Το The Cube επικοινώνησε επίσης με το RTP, το οποίο μας είπε ότι η δημοσιογράφος στο βίντεο που έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη δεν εργάζεται για τον οργανισμό και ότι δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το εν λόγω βίντεο που διακινείται στο TikTok.
Παρά τους αόριστους λόγους πίσω από αυτές τις υποτιθέμενες διαδηλώσεις, όπως όσες εκφράζουν οργή για «την κατάσταση της χώρας», ορισμένα μηνύματα στα βίντεο έχουν συνδέσεις με ακροδεξιά κόμματα. Αυτό συμβαίνει σε κάποια γερμανικά βίντεο που εντόπισε η ομάδα του The Cube, τα οποία περιλαμβάνουν λεζάντες υπέρ του κόμματος Alternative für Deutschland (AfD).
Κάποια περιλαμβάνουν επίσης σχόλια χρηστών του TikTok που αναφέρονται σε αυτά τα κόμματα, καλώντας τα να αναλάβουν δράση και να λύσουν ζητήματα όπως η μετανάστευση. Μεταξύ των προσώπων που καλούνται να παρέμβουν είναι ο André Ventura, από το πορτογαλικό ακροδεξιό κόμμα Chega, το γαλλικό National Rally και η Γερμανίδα Alice Weidel, από την AfD.
Τα περισσότερα βίντεο κλείνουν ζητώντας από το κοινό να αλληλεπιδράσει με το περιεχόμενο, γράφοντας τη γνώμη του για τις διαδηλώσεις ή το όνομα της πόλης από την οποία παρακολουθεί.
Ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο κύριος σκοπός της μαζικής παραγωγής αυτού του είδους βίντεο είναι να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη και να ενισχύσει τον κοινωνικό διχασμό σε όλη την Ευρώπη, δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους για τον δημοκρατικό διάλογο.
«Το κοινό αλληλεπιδρά με αυτά τα βίντεο κυρίως επειδή οι συνθετικές εικόνες πατούν απευθείας πάνω σε προϋπάρχουσες πολιτικές ανησυχίες και πολιτισμικές αγανάκτησεις», δήλωσε στο The Cube η Bruna Martins dos Santos από την WITNESS, μια παγκόσμια οργάνωση που εξετάζει τον αντίκτυπο των αναδυόμενων τεχνολογιών, ιδίως της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης και των deepfakes.
Γνωστές τακτικές παραπληροφόρησης
Όλα αυτά τα βίντεο χρησιμοποιούν τρεις συνηθισμένες τεχνικές παραπληροφόρησης: συναισθηματικά φορτισμένη γλώσσα, περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και πόλωση.
Οι περισσότερες από αυτές τις τακτικές λειτουργούν ως δέλεαρ για αλληλεπίδραση, σύμφωνα με τη Martins dos Santos.
«Θέματα όπως η μετανάστευση, ο εθνικισμός και η κοινωνική παρακμή προκαλούν ισχυρές συναισθηματικές αντιδράσεις», είπε. «Αυτό το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα έντονο σε πλατφόρμες βίντεο μικρής διάρκειας, όπου η οπτική εντύπωση και η συναισθηματική απήχηση προηγούνται του πλαισίου, με αποτέλεσμα οι θεατές να επεξεργάζονται πρώτα το θέαμα – το μέγεθος του πλήθους, τις σημαίες και τα συνθήματα – και πολύ αργότερα να αμφισβητούν την αυθεντικότητα.»
Επιπλέον, οι αλγόριθμοι προτάσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν αυτή τη δυναμική, προωθώντας προκλητικό οπτικό περιεχόμενο στους χρήστες που είναι πιο πιθανό να ταυτιστούν με αυτό.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την παραγωγή αυτού του περιεχομένου κάνει την παραγωγή φθηνή και επεκτάσιμη, αυξάνοντας ουσιαστικά τις προβολές, τους ακόλουθους και τα στοιχεία αλληλεπίδρασης, ανέφερε η Martins dos Santos.
Γιατί επιτρέπεται αυτό το είδος περιεχομένου;
Τα βίντεο φέρουν την ένδειξη ότι έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη από το ίδιο το TikTok. Η πλατφόρμα υποστηρίζει ότι απαγορεύει περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και είναι «παραπλανητικό σε ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος» ή παραβιάζει τις οδηγίες της για την παραπληροφόρηση. (πηγή στα Αγγλικά)
Μάλιστα, προχωρά ακόμη παραπέρα: «Περιεχόμενο χωρίς σχετική σήμανση μπορεί να αφαιρεθεί, να περιοριστεί ή να επισημανθεί από την ομάδα μας, ανάλογα με τη βλάβη που θα μπορούσε να προκαλέσει.»
Κάποια βίντεο, ωστόσο, φαίνεται να ξεφεύγουν.
«Το γεγονός ότι αυτά τα βίντεο παραμένουν online μπορεί να σημαίνει παραβίαση της ίδιας της πολιτικής του TikTok, αλλά και να αναδεικνύει ανεπάρκειες στις δυνατότητες των εργαλείων εντοπισμού της πλατφόρμας», δήλωσε η Martins dos Santos.
Επιπλέον, βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act), (πηγή στα Αγγλικά) η πλατφόρμα οφείλει επίσης να λάβει αποτελεσματικά μέτρα κατά περιεχομένου που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά «τον δημόσιο διάλογο και τις εκλογικές διαδικασίες».
«Αν και η συνεχιζόμενη παρουσία αυτών των βίντεο δεν συνιστά αυτομάτως παραβίαση πολιτικής, εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών εντοπισμού, των προτύπων σήμανσης και των αλγορίθμων προτάσεων του TikTok», ανέφερε η Santos.
Το TikTok δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
Πραγματικές διαδηλώσεις συγκλονίζουν την Ευρώπη τις τελευταίες εβδομάδες
Ενώ τα βίντεο που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη δείχνουν κατασκευασμένες διαδηλώσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, την ίδια στιγμή σε όλη την Ευρώπη έχουν σημειωθεί πραγματικές, μαζικές κινητοποιήσεις για μια σειρά από θέματα.
Ίσως οι πιο προβεβλημένες είναι οι διαδηλώσεις στην Ισπανία σε απάντηση στην κρίση στη Θέουτα, κατά την οποία εκτιμάται ότι περίπου 80.000 άνθρωποι πέρασαν τα σύνορα ανάμεσα στο Μαρόκο και το βορειοαφρικανικό ισπανικό έδαφος.
Η πλειονότητα των μεταναστών έχει από τότε επιστρέψει, αλλά εκτιμήσεις αναφέρουν ότι έως και 13.000 από αυτούς ενδέχεται να εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα, γεγονός που έχει προκαλέσει διαδηλώσεις ως αντίδραση στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε η κυβέρνηση την κρίση.
Στη Γερμανία, στο μεταξύ, ξέσπασαν διαδηλώσεις εναντίον του AfD αφού το κόμμα πέτυχε σαρωτική νίκη σε περιφερειακές εκλογές στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Στην Ελβετία, αντίθετα, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν πρόσφατα στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την απραξία της κυβέρνησης απέναντι στην υπερθέρμανση του πλανήτη.