Ερευνητές εντόπισαν 47 κανάλια στο YouTube που χρησιμοποιούν ΑΙ παρουσιαστές για να σχολιάζουν συγκρούσεις, γεωπολιτικά θέματα και την γερμανική πολιτική, με βίντεο που ξεπερνούν τα 7,5 εκατ. προβολές.
Με την πρώτη ματιά, η γυναίκα που μιλά σε ένα βίντεο το οποίο έχει διαδοθεί ευρέως στο διαδίκτυο φαίνεται να είναι Γερμανίδα πολιτική αναλύτρια που καταθέτει την άποψή της για τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ένας άλλος παρουσιαστής μιλά για τον πόλεμο στο Ιράν και τον ρόλο της Κίνας στη σύρραξη, ενώ ένας υποτιθέμενος ειδικός σε διαφορετικό κανάλι εξηγεί τις αλλαγές στην παγκόσμια τάξη.
Ωστόσο, οι παρουσιαστές αυτοί δεν είναι πραγματικοί, αλλά έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Εμφανίζονται σε μια σειρά γερμανόφωνων καναλιών στο YouTube, τα οποία διερεύνησε η μη κερδοσκοπική οργάνωση Centre for Monitoring, Analysis and Strategy (CeMAS).
Η οργάνωση εντόπισε 47 κανάλια (πηγή στα Αγγλικά) που χρησιμοποιούν παρουσιαστές παραγόμενους από ΑΙ για να σχολιάζουν πολιτικά και γεωπολιτικά ζητήματα. Οι ερευνητές κατάφεραν να αναλύσουν τα 38 από αυτά, καταγράφοντας 1.876 συναφή βίντεο που δημοσιεύθηκαν μεταξύ Δεκεμβρίου 2025 και Αυγούστου 2026.
Συνολικά, τα κανάλια συγκέντρωσαν πάνω από 66.000 συνδρομητές, ενώ τα βίντεο τους κατέγραψαν περίπου 7,55 εκατομμύρια προβολές και σχεδόν 30.000 σχόλια, παρότι πρόκειται για ψεύτικο περιεχόμενο.
Σε ορισμένες συζητήσεις στα σχόλια των βίντεο φαινόταν ότι πραγματικοί χρήστες αλληλεπιδρούσαν με το περιεχόμενο, με κάποιους μάλιστα να πιστεύουν ότι είναι αληθινό.
"Συνεχώς εμφανίζονται άνθρωποι που λένε: 'Α, αυτό είναι ΑΙ, παιδιά, δεν το βλέπετε;'", είπε στη ομάδα επαλήθευσης γεγονότων του Euronews, Cube, η Lea Frühwirth, ανώτερη ερευνήτρια για την παραπληροφόρηση στο CeMAS. "Και μετά υπάρχουν άλλοι που απαντούν: 'Δεν με νοιάζει'."
Ένα συντονισμένο δίκτυο;
Πολλά στοιχεία δείχνουν ότι οι λογαριασμοί αποτελούσαν μέρος συντονισμένης εκστρατείας, σύμφωνα με το CeMAS.
"Βλέπουμε πολλαπλές ενδείξεις συντονισμού σε αυτή τη δραστηριότητα", δήλωσε η Frühwirth. "Έχουμε ομοιότητες σε αυτά για τα οποία μιλούν, στον τρόπο που τα παρουσιάζουν, στις ημερομηνίες εγγραφής, στο χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιείται το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας, σε επίπεδο μηνών."
"Έχουμε λογαριασμούς που αλλάζουν avatar με την πάροδο του χρόνου", πρόσθεσε. "Έχουμε λογαριασμούς που κρατούν το ίδιο avatar αλλά αλλάζουν τη φωνή, και έχουμε avatar που εμφανίζονται σε πολλαπλά κανάλια."
Η εσωτερική πολιτική σκηνή της Γερμανίας εμφανιζόταν σε 795 από τα βίντεο που αναλύθηκαν. Σύμφωνα με το CeMAS, τα βίντεο αυτά παρουσίαζαν τη Γερμανία ως χώρα που βιώνει βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση και ασκούσαν κριτική στην κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς.
Αυτό συνέπεσε με τις ιδιαίτερα αναμενόμενες κρατιδιακές και τοπικές εκλογές στη Γερμανία, όπου η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στις εκλογές στο ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ και εκτιμάται ότι θα επικρατήσει οριακά και στο κρατίδιο της Μεκλεμβούργου-Πομερανίας.
Αντίθετα, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του Μερτς αναμένεται να μείνει λίγο κάτω από το όριο του 5% που απαιτείται για να διατηρήσει έδρα στο περιφερειακό κοινοβούλιο στο δεύτερο κρατίδιο. Η Αριστερά, την ίδια στιγμή, αναδείχθηκε ως η ισχυρότερη δύναμη στο Βερολίνο.
Παρά τη χρονική σύμπτωση, "δεν θα περίμενα να πρόκειται για εκστρατεία που στοχεύει ειδικά στις εκλογές", είπε η Frühwirth. Παρ’ όλα αυτά, πρόσθεσε ότι τα αφηγήματα που επιτίθενται στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση εξακολουθούν να είναι σημαντικά για τη γενικότερη δημόσια συζήτηση γύρω από την ψηφοφορία.
Μια ξεχωριστή έρευνα από την εταιρεία ανάλυσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης Graphika εντόπισε παρόμοιο μοτίβο, με τεχνητούς παρουσιαστές να σχολιάζουν διεθνείς εξελίξεις στα αγγλικά, γαλλικά, κορεατικά, πορτογαλικά και ισπανικά. (πηγή στα Αγγλικά)
Η Graphika δεν κατάφερε να εντοπίσει τους χειριστές ούτε να επιβεβαιώσει ότι όλοι οι λογαριασμοί ανήκαν σε ένα ενιαίο δίκτυο. Ωστόσο, βρήκε ενδείξεις ότι πιθανότατα μοιράζονταν τα ίδια μέσα δημιουργίας περιεχομένου και τους ίδιους τρόπους διάδοσής του.
Το CeMAS θεωρεί ότι τα γερμανόφωνα κανάλια μπορεί να αποτελούν μέρος του ίδιου ευρύτερου μοτίβου, αν και άμεση σύνδεση δεν έχει αποδειχθεί οριστικά.
Όλο και πιο δύσκολο να εντοπιστούν
Πολλά από τα βίντεο στο YouTube περιλαμβάνουν μια ένδειξη που αναφέρει ότι το περιεχόμενο έχει τροποποιηθεί ή δημιουργηθεί συνθετικά.
Σύμφωνα με τη Frühwirth, αυτή η ετικέτα είναι μικρή και δεν διευκρινίζει άμεσα αν έχει χρησιμοποιηθεί ΑΙ για ένα μόνο στοιχείο του βίντεο ή για τη δημιουργία ολόκληρου του παρουσιαστή.
"Δεν είναι σχεδιασμένη με τρόπο που να διασφαλίζει ότι όποιος βλέπει αυτό το βίντεο ενημερώνεται πως πρόκειται εξ ολοκλήρου για προϊόν δημιουργίας με ΑΙ", είπε.
Με πιο προσεκτική ματιά, τα ίδια τα βίντεο παρουσιάζουν ενδείξεις ότι έχουν παραχθεί από ΑΙ. Οι ερευνητές εντόπισαν λάθη στη μετάφραση, μεταβαλλόμενες φωνές και μικρογραφίες με διαφορετικό avatar από εκείνο που εμφανίζεται στο βίντεο.
Ωστόσο, αυτά τα σημάδια γίνονται ολοένα πιο δύσκολο να εντοπιστούν.
"Το θέμα με το περιεχόμενο που δημιουργείται από ΑΙ είναι ότι βελτιώνεται λεπτό με το λεπτό", είπε. "Αν μιλούσαμε ξανά σε τρεις μήνες, θα είχαμε μπροστά μας ένα εντελώς νέο επίπεδο ποιότητας."
Το YouTube δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.