Το Καζακστάν επιτρέπει σε εξορύκτες κρυπτονομισμάτων να χρησιμοποιούν πλεονάζον συναφές αέριο από κοιτάσματα πετρελαίου για να παράγουν ρεύμα, μειώνοντας τις καύσεις, αυξάνοντας την παραγωγή πετρελαίου και προσελκύοντας ξανά miners στη χώρα
Παρότι η απόκτηση κρυπτονομισμάτων ονομάζεται «εξόρυξη», η διαδικασία έχει ελάχιστη σχέση με την άντληση φυσικών πόρων. Η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία εξειδικευμένων υπολογιστών, οι οποίοι λύνουν πολύπλοκες μαθηματικές εξισώσεις με αντάλλαγμα ψηφιακά νομίσματα.
Η κυβέρνηση του Καζακστάν επιχειρεί να συνδέσει τα δύο, μέσω ενός νέου σχεδίου στο οποίο οι εξορύκτες κρυπτονομισμάτων θα μπορούν να χρησιμοποιούν πλεονάζον συνοδευτικό αέριο από κοιτάσματα πετρελαίου για να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια σε δικούς τους σταθμούς.
Το 2021, το Καζακστάν βίωσε μια μεγάλη άνθηση της εξόρυξης κρυπτονομισμάτων, που ανέδειξε τις αδυναμίες του γηρασμένου ηλεκτρικού του δικτύου, μεγάλο μέρος του οποίου έχει κατασκευαστεί στη σοβιετική εποχή.
Η εισροή εξορυκτών κρυπτονομισμάτων αύξησε την πίεση στο σύστημα, συμβάλλοντας σε ελλείψεις ρεύματος και διακοπές ηλεκτροδότησης σε ορισμένες περιοχές.
Ως αντίδραση, η κυβέρνηση άρχισε να περιορίζει την πρόσβαση των miners στην ηλεκτρική ενέργεια και στη συνέχεια εισήγαγε ένα σύστημα δημοπρασιών, στο πλαίσιο του οποίου οι εταιρείες εξόρυξης μπορούσαν να αγοράζουν μόνο πλεονάζουσα ηλεκτρική ισχύ μέσω ειδικής πλατφόρμας. Στην πράξη, συχνά υπήρχε ελάχιστο ή και καθόλου πλεόνασμα.
Σε συνδυασμό με φορολογικούς, αδειοδοτικούς και άλλους περιορισμούς, τα μέτρα αυτά οδήγησαν πολλούς miners είτε εκτός Καζακστάν είτε στη γκρίζα αγορά.
Πέρυσι, η στάση της κυβέρνησης άρχισε να αλλάζει, με τις αρχές να εισάγουν κίνητρα και προγράμματα με στόχο να επαναφέρουν τη νόμιμη εξόρυξη κρυπτονομισμάτων στη χώρα.
Μετατροπή του συνοδευτικού αερίου σε ηλεκτρική ενέργεια
Μία από τις πιο πρόσφατες πρωτοβουλίες της κυβέρνησης συνδέει τους miners με κοιτάσματα πετρελαίου όπου καίγεται συνοδευτικό αέριο.
Το συνοδευτικό πετρελαϊκό αέριο απελευθερώνεται κατά την εξόρυξη πετρελαίου. Περιέχει μεθάνιο, κάτι που το καθιστά ιδιαίτερα εύφλεκτο και επιβλαβές για το περιβάλλον.
Όταν ένα κοίτασμα πετρελαίου βρίσκεται μακριά από υφιστάμενες υποδομές, η μεταφορά του αερίου ή η αποθήκευσή του σε συμπιεσμένη μορφή μπορεί να είναι οικονομικά ασύμφορη.
Έτσι, συνηθίζεται να καίγεται σε πυρσούς, ώστε το μεθάνιο να μετατρέπεται σε διοξείδιο του άνθρακα. Αν και το διοξείδιο του άνθρακα εξακολουθεί να συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, το μεθάνιο έχει πολύ υψηλότερο δυναμικό θέρμανσης. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι παραγωγοί πετρελαίου καίνε το αέριο και πληρώνουν περιβαλλοντικά πρόστιμα.
Το νέο μοντέλο ωφελεί τόσο τους miners όσο και τους χρήστες του υπεδάφους. Οι εξορύκτες θα αποκτήσουν μια πιο σταθερή και φθηνή πηγή ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να επιβαρύνουν επιπλέον το εθνικό δίκτυο.
«Η εξόρυξη κρυπτονομισμάτων είναι μια μεγάλη βιομηχανία από μόνη της, που χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα και μεγάλο κόστος εισόδου. Γι’ αυτό η πρόσβαση σε φθηνή ηλεκτρική ενέργεια είναι απολύτως κρίσιμη», δήλωσε ο Batyr Bauyrzhan, Technical Director της WES LLP, τεχνολογικού εταίρου που παρέχει ολοκληρωμένη λύση η οποία περιλαμβάνει κατεργασία αερίου, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και φάρμα εξόρυξης/κέντρο δεδομένων.
Όπως σημείωσε, με τον δικό τους σταθμό παραγωγής οι miners μπορούν να «κλειδώσουν» το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για χρόνια και να μην εξαρτώνται από τα τιμολόγια του δικτύου ή από περιορισμούς ισχύος. Για την εξόρυξη, αυτό είναι ο «καθοριστικός παράγοντας για την περίοδο αποπληρωμής».
Η σταθερότητα της τροφοδοσίας ρεύματος είναι επίσης κρίσιμη, καθώς ο εξοπλισμός εξόρυξης κρυπτονομισμάτων λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο και κάθε ώρα εκτός λειτουργίας μεταφράζεται σε άμεσες απώλειες.
Τα κοιτάσματα πετρελαίου, από την πλευρά τους, θα αποκομίζουν κέρδος από την πώληση του αερίου, ενώ ταυτόχρονα θα εξοικονομούν εκατομμύρια από περιβαλλοντικά πρόστιμα.
«Επί χρόνια, το συνοδευτικό αέριο ήταν για εμάς πρόβλημα: έπρεπε να το καίμε, να πληρώνουμε για τις εκπομπές και να περιορίζουμε την παραγωγή πετρελαίου. Για εμάς, το αέριο που μέχρι τώρα καιγόταν δεν έχει εναλλακτικό κόστος, επομένως είμαστε διατεθειμένοι να το πουλήσουμε σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη από την τιμή αγοράς του εμπορικού αερίου», είπε ο Bauyrzhan.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κύριο οικονομικό όφελος δεν έγκειται στην εξοικονόμηση από τα πρόστιμα, αλλά στην άρση των περιορισμών στην παραγωγή πετρελαίου, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τη διάθεση του αερίου. Και όλα αυτά χωρίς κόστος για τις πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς την απαιτούμενη υποδομή την χρηματοδοτούν οι miners.
Πώς θα λειτουργεί αυτό;
Ο όγκος του συνοδευτικού αερίου που παράγεται στα κοιτάσματα πετρελαίου εξαρτάται από την αναλογία αερίου προς πετρέλαιο και το επίπεδο παραγωγής πετρελαίου, και διαφέρει από κοίτασμα σε κοίτασμα.
Για να κατανοήσουμε την πιθανή παραγωγή, ας δούμε το παράδειγμα ενός κοιτάσματος που παράγει 100.000 m³ αερίου την ημέρα. Αν μια μονάδα εμβολοφόρου κινητήρα αερίου παράγει περίπου 3-3,5 μεγαβατώρα (MWh) ηλεκτρικής ενέργειας από 1.000 m³ συνοδευτικού αερίου, τότε 100.000 m³ αερίου μπορούν να τροφοδοτήσουν έναν σταθμό ισχύος περίπου 13-15 MW.
Μια μέση βιομηχανική φάρμα εξόρυξης καταναλώνει μεταξύ 5 και 20 MW, ενώ οι μεγαλύτερες καταναλώνουν 50 MW ή και περισσότερο, γεγονός που σημαίνει ότι ένα κοίτασμα πετρελαίου μπορεί να τροφοδοτήσει μία πλήρους κλίμακας βιομηχανική μονάδα εξόρυξης.
«Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 300-340 εκατομμύρια κυβικά μέτρα συνοδευτικού πετρελαϊκού αερίου κάηκαν σε πυρσούς στο Καζακστάν το 2024. Αν μετατρεπόταν σε ηλεκτρική ενέργεια, θα παρήγαγε εκτιμώμενα 1,2-1,3 TWh (τεραβατώρα)», δήλωσε ο Daniyar Mubarakov, Head of the Blockchain and Digital Mining Association.
Πρόσθεσε ότι οι μεγάλες εταιρείες εξόρυξης εξετάζουν κοιτάσματα πετρελαίου με παραγωγή αερίου αρκετή ώστε να παράγουν τουλάχιστον 5 MW ηλεκτρικής ισχύος. Αυτό υπαγορεύεται από την ανάγκη κάλυψης του κόστους υποδομών και συντήρησης εξοπλισμού. Οι miners αξιολογούν επίσης πιθανούς χώρους με βάση τη συνδεσιμότητα στο διαδίκτυο και τη διαθεσιμότητα νερού για τα συστήματα ψύξης.
Ο Mubarakov εξηγεί ότι οι miners είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν στην αγορά και εγκατάσταση εξοπλισμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, όμως η κατασκευή δικού τους σταθμού από το μηδέν είναι οικονομικά μη ελκυστική.
Ο Bauyrzhan συμφωνεί, σημειώνοντας ότι η κατασκευή ενός σταθμού ηλεκτροπαραγωγής απαιτεί μεγάλη τεχνογνωσία, γι’ αυτό και οι δύο πλευρές προτιμούν να συνεργάζονται μέσω εξειδικευμένης εταιρείας μηχανικών.
«Η επεξεργασία του συνοδευτικού πετρελαϊκού αερίου, οι μονάδες εμβολοφόρων κινητήρων αερίου, η συντήρησή τους και η εξασφάλιση αδειών και εγκρίσεων από τον χρήστη του υπεδάφους αποτελούν ξεχωριστή μηχανική εξειδίκευση. Ένα λάθος σε αυτό το στάδιο κοστίζει περισσότερο από τις υπηρεσίες ενός επαγγελματία αναδόχου», εξηγεί.
Ο Mubarakov επισημαίνει ότι η κατασκευή νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής θα κόστιζε περίπου 1,7-2,2 εκατ. ευρώ ανά MW και θα απαιτούσε πάνω από τρία χρόνια.
Το Kazakh Ministry of Energy αναφέρει ότι σήμερα περίπου 40-60 κοιτάσματα πετρελαίου καίνε συνοδευτικό αέριο.
Σύμφωνα με τον Gizzat Baitursynov, Kazakh Vice Minister of AI and Digital Development, τα δύο υπουργεία εργάζονται πάνω σε ένα νομικό πλαίσιο ώστε οι κανόνες να είναι σαφείς, καθώς και οι δύο κατηγορίες miners έχουν ήδη δείξει ενδιαφέρον για αυτή τη ρύθμιση.
Τόνισε επίσης ότι ο μηχανισμός αυτός είναι ιδιαίτερα επωφελής για το Καζακστάν, καθώς θα μπορέσει να αποκομίσει κέρδος από την αυξημένη παραγωγή πετρελαίου και να βελτιώσει το περιβάλλον.