Η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι παγκόσμιος πρωταγωνιστής στις ίσες ευκαιρίες για άνδρες και γυναίκες, όμως οι ανισότητες μεταξύ των χωρών παραμένουν τεράστιες
Είναι ευρέως γνωστό ότι σε όλο τον κόσμο εξακολουθεί να υπάρχει χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, όχι μόνο ως προς την ίση αμοιβή, αλλά και ως προς την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την εκπαίδευση και την υγεία. Η διαφορετική αυτή πρόσβαση στις ευκαιρίες περιγράφεται ως έμφυλο χάσμα.
Η Ευρώπη έχει ανακτήσει τον ρόλο της ως παγκόσμια πρωταθλήτρια στη μείωση αυτού του χάσματος, σύμφωνα με νέα στοιχεία του World Economic Forum (WEF), το οποίο μετρά το έμφυλο χάσμα από το 2006.
Η ήπειρος έχει καλύψει φέτος το 75,7% του συνολικού έμφυλου χάσματος. Απομένει λοιπόν ένα 24,3% για την επίτευξη πλήρους ισότιμης εκπροσώπησης. Με μικρή διαφορά ξεπέρασε τη Βόρεια Αμερική, που ήταν πρώτη πέρυσι.
Από το 2006, η ισότητα των φύλων στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες. Δεν αναμένεται όμως να πετύχει πλήρη ισότητα – δηλαδή καμία διαφορά στις ευκαιρίες για άνδρες και γυναίκες, ή έμφυλο χάσμα μηδέν – πριν περάσουν 70 χρόνια.
Η έκθεση εξετάζει τους τομείς της εκπαίδευσης, της υγείας, της οικονομικής συμμετοχής και της πολιτικής. Στην τελευταία κατηγορία η Ευρώπη είναι πρωταθλήτρια, με βαθμολογία 37%. Ακολουθούν από κοντά η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική (34,2%). Οι υπόλοιπες περιοχές υπολείπονται κατά δέκα και πλέον ποσοστιαίες μονάδες.
Η Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ κοντά στην ισότητα στις κατηγορίες Εκπαιδευτικά Επιτεύγματα (99,5%) και Υγεία και Επιβίωση (96,9%). Παρ’ όλα αυτά κατατάσσεται στην τρίτη και την τέταρτη θέση αντίστοιχα σε αυτούς τους δείκτες, σε σύγκριση με άλλες περιοχές.
Όσον αφορά την Οικονομική Συμμετοχή και τις Ευκαιρίες, η Ευρώπη βρίσκεται στην πέμπτη θέση (69,5%), σχεδόν οκτώ ποσοστιαίες μονάδες κάτω από την ηγέτιδα της κατάταξης, τη Βόρεια Αμερική (77,1%).
Ανομοιόμορφη πρόοδος
Από όλες τις περιοχές του κόσμου, η Ευρώπη συγκεντρώνει τα περισσότερα κράτη στην πρώτη δεκάδα. «Από τότε που ο δείκτης ξεκίνησε το 2006, η Ευρώπη έχει καταλάβει το 69% όλων των θέσεων στην πρώτη δεκάδα», σημειώνει η έκθεση του WEF. «Συνεχίζοντας την τάση των προηγούμενων ετών, οι κορυφαίοι επιδότες φέτος περιλαμβάνουν επτά ευρωπαϊκές οικονομίες».
Πρόκειται για την Ισλανδία, τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία (που βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα σε κάθε έκθεση τα τελευταία δύο δεκαετίες), καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και την Ιρλανδία.
Μόνο η Ισλανδία έχει καλύψει πάνω από το 90% του έμφυλου χάσματος (93%).
«Η Ισλανδία έχει παρουσιάσει σταθερά θετική πορεία προς την ισότητα των φύλων τις τελευταίες δύο δεκαετίες, παραμένοντας στην παγκόσμια πρώτη δεκάδα σε όλη αυτήν την περίοδο και διατηρώντας την κορυφαία θέση από την έκδοση του 2009», αναφέρει η έκθεση του WEF.
Η χώρα συγκεντρώνει ιδιαίτερα υψηλή βαθμολογία στην Πολιτική Ενδυνάμωση (95,4%). Αυτό αποδίδεται στις συνειδητές δημόσιες πολιτικές για την προώθηση της ισορροπίας των φύλων και στην ιστορία γυναικείας εκπροσώπησης σε κορυφαίες θέσεις εξουσίας: η Ισλανδία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που εξέλεξε δημοκρατικά γυναίκα, τη Vigdís Finnbogadóttir, ως πρόεδρο, το 1980.
Παρά την πρωτιά της Ευρώπης, στο εσωτερικό της ηπείρου παραμένει βαθύ χάσμα. Οι χώρες που βρίσκονται ψηλά στην κατάταξη της περιοχής εντοπίζονται κυρίως στη Βόρεια Ευρώπη, ενώ πολλές από όσες μένουν πίσω βρίσκονται στην Ανατολή.
Οι τρεις χώρες με τις χαμηλότερες επιδόσεις, η Τουρκία (0,649%), η Ρουμανία (0,698%) και η Ουγγαρία (0,707%), υστερούν σε σχέση με την Ισλανδία κατά πάνω από 20 ποσοστιαίες μονάδες.
Στη Ρουμανία, η χαμηλή αυτή βαθμολογία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη χαμηλή επίδοση στην κατηγορία Πολιτική Ενδυνάμωση (0,145%), που την κατατάσσει στην 104η θέση για αυτήν την κατηγορία. Αυτό συνδέεται με την απουσία υποχρεωτικών ποσοστώσεων και τα κλειστά εσωτερικά κομματικά συστήματα.
Η ίδια κατηγορία είναι και ο βασικός λόγος για τη χαμηλή βαθμολογία της Ουγγαρίας (0,132% στην Πολιτική Ενδυνάμωση). Η χώρα δεν έχει καμία γυναίκα σε υπουργική θέση, γεγονός που της δίνει βαθμολογία 0% σε αυτό το συγκεκριμένο τμήμα του υποδείκτη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να μειώσει το ευρύτερο έμφυλο χάσμα μέσα από ένα φάσμα πολιτικών και μέτρων, από τους κανόνες για τη διαφάνεια στις αμοιβές της ΕΕ, που απαιτούν από τις εταιρείες να κοινοποιούν πληροφορίες για τους μισθούς ώστε να περιοριστεί το μισθολογικό χάσμα, έως τους κανόνες για τη γονική άδεια και τις ευέλικτες ώρες εργασίας, που βοηθούν να μοιράζονται πιο ισότιμα τα καθήκοντα φροντίδας και εργασίας.