Η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει τους καταναλωτές από νέο σοκ τιμών ενέργειας και να μειώσει τον ρόλο των ορυκτών καυσίμων. Τα έκτακτα μέτρα ανακουφίζουν προσωρινά, όμως οι Βρυξέλλες προειδοποιούν να μην υπονομευτεί η πράσινη μετάβαση.
Ο επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Dan Jørgensen, δήλωσε ότι η ΕΕ δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άμεση κρίση εφοδιασμού σε ενέργεια, αλλά προειδοποίησε ότι οι υψηλές τιμές μπορεί να έχουν παρόμοιο αντίκτυπο στα νοικοκυριά που αδυνατούν να πληρώσουν για θέρμανση ή για να μετακινούνται στη δουλειά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Δανός επίτροπος είπε ότι σχεδόν 50 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ήδη δεν μπορούν να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους σε έναν συνηθισμένο χειμώνα, υπογραμμίζοντας τους κοινωνικούς κινδύνους ενός ακόμη σοκ στις τιμές.
«Εξετάζουμε όλες τις ιδέες για το πώς μπορούμε να κάνουμε τους κανόνες πιο ευέλικτους, να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί στην εφαρμογή τους, να κάνουμε ό,τι μπορούμε, τόσο στην πλευρά της προσφοράς όσο και στη ζήτηση», είπε ο Jørgensen στους δημοσιογράφους στο περιθώριο μιας άτυπης συνάντησης υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο την Τρίτη.
Ο Jørgensen χαιρέτισε το αίτημα του Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron για προσωρινή χαλάρωση ορισμένων κανόνων για τα καύσιμα, ώστε τα διυλιστήρια να παράγουν περισσότερο ντίζελ και άλλα προϊόντα, με στόχο την αύξηση της εγχώριας προσφοράς.
Σε ερώτηση αν εξετάζεται νέα έκτακτη αποδέσμευση πετρελαίου, ο Fatih Birol, επικεφαλής του International Energy Agency (IEA), που συμμετείχε επίσης στη συνάντηση στο Δουβλίνο, είπε ότι δεν το θεωρεί κορυφαία προτεραιότητα.
Οι χώρες έχουν μέχρι στιγμής αποδεσμεύσει περίπου το 20% των στρατηγικών τους αποθεμάτων, αφήνοντας περίπου 80% διαθέσιμο σε περίπτωση που οι διαταραχές στην προσφορά επιδεινωθούν σημαντικά και οι κυβερνήσεις συμφωνήσουν σε περαιτέρω δράση, σημείωσε ο Birol.
Ο κορυφαίος αξιωματούχος της ΕΕ για την ενέργεια επιβεβαίωσε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να καθυστερήσει για έναν χρόνο την επιβολή μέρους των κανόνων της ΕΕ για το μεθάνιο που αφορά τις εισαγωγές, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε να μειώσει την πίεση στις ενεργειακές αγορές, διατηρώντας ταυτόχρονα τους μακροπρόθεσμους κλιματικούς στόχους της Ένωσης.
«Μένουμε προσηλωμένοι στους στόχους, μένουμε προσηλωμένοι στις φιλοδοξίες μας, αλλά τώρα προτείνω να πάρουμε ένα μέρος, τα τμήματα που συνδέονται με τις εισαγωγές, και να μεταθέσουμε την ημερομηνία θέσπισης και εφαρμογής κατά έναν χρόνο», είπε ο Jørgensen.
Παρά τις τρέχουσες υψηλές τιμές ενέργειας, ο Jørgensen επέμεινε στην ανάγκη να επιταχυνθεί η έξοδος της ΕΕ από τα ορυκτά καύσιμα μέσω επενδύσεων σε περισσότερες ανανεώσιμες πηγές, ηλεκτροποίηση και ενεργειακή αποδοτικότητα.
«Η απάντησή μας είναι διττή: να εντείνουμε την πράσινη μετάβαση και να είμαστε ευέλικτοι και πραγματιστές σε αυτήν τη πολύ δύσκολη μεταβατική περίοδο. Πρέπει να βοηθήσουμε τα κράτη μέλη, τους πολίτες και τις εταιρείες να ανταπεξέλθουν σε αυτή την κρίση», πρόσθεσε.
Ωστόσο, οι προσπάθειες να αποτραπεί η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας δεν θα περιλαμβάνουν έναν πανευρωπαϊκό φόρο στα υπερέσοδα, είπε ο Jørgensen, αφήνοντας τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικά σχήματα εντός των κανόνων της ΕΕ. Πολλές χώρες της ΕΕ έχουν ζητήσει από την Επιτροπή να προτείνει εκ νέου ένα τέτοιο μέτρο, όπως είχε κάνει το 2022.
Ο Jørgensen αναγνώρισε ότι η πολιτική πίεση μπορεί να ωθήσει τις κυβερνήσεις να επιδοτήσουν τα ορυκτά καύσιμα, αλλά τις κάλεσε να κρατήσουν αυτά τα μέτρα στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην υπονομεύσουν την ενεργειακή μετάβαση της Ένωσης μέσω της φορολογικής πολιτικής.
Ο Jørgensen και ο Birol κάλεσαν τις χώρες να επανεξετάσουν φορολογικά συστήματα που επιβαρύνουν έντονα την ηλεκτρική ενέργεια, ενώ επιβάλλουν χαμηλότερους φόρους στο φυσικό αέριο. Αν οι κυβερνήσεις θέλουν τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία να στραφούν από το αέριο και το πετρέλαιο στην ηλεκτρική ενέργεια, πρέπει να κάνουν το ρεύμα προσιτό, ιδιαίτερα σε μια περίοδο υψηλών τιμών ενέργειας, προειδοποίησαν οι δύο. Το θέμα συζητείται αυτή την περίοδο μεταξύ των συννομοθετών της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τη Γερμανία να εκφράζει επιφυλάξεις.
Η αποθήκευση φυσικού αερίου παραμένει μία ακόμη ανησυχία στην ενεργειακή εξίσωση της Ένωσης. Οι κανόνες της ΕΕ απαιτούν πλέον στόχο αποθήκευσης στο 80%, από 90% προηγουμένως, αλλά ο Jørgensen είπε ότι οι χώρες πρέπει να τον επιτύχουν. Μια σημαντική υστέρηση αυτόν τον χειμώνα θα μπορούσε να αφήσει την ΕΕ να ξεκινήσει την επόμενη περίοδο αναπλήρωσης με λιγότερο αέριο σε εφεδρεία, δημιουργώντας αυτό που περιέγραψε ως έναν δυνητικά επιζήμιο κύκλο.
Ο Birol υπογράμμισε ότι η συνεργασία μεταξύ χωρών παραγωγών και χωρών καταναλωτών αερίου θα είναι επίσης κρίσιμη, αναφέροντας τη Νορβηγία, τον Καναδά και ακόμη και τη Νιγηρία ως παραδείγματα προμηθευτών που μπορούν να βοηθήσουν την Ευρώπη να διαχειριστεί τις διαταραχές.