Οι αδιάκοποι ρωσικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί διευρύνουν το δημοσιονομικό κενό της Ουκρανίας. Καθώς το κόστος αυξάνεται και το έλλειμμα φουσκώνει, το Κίεβο ζητά από τους Ευρωπαίους συμμάχους να αξιοποιήσουν τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Η Ουκρανία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αξιοποιήσει τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ώστε να καλύψει το δημοσιονομικό και στρατιωτικό έλλειμμα της χώρας για την επόμενη χρονιά, το οποίο θα μπορούσε να φτάσει το εντυπωσιακό ποσό των 78 δισ. δολαρίων (68,77 δισ. ευρώ) αν οι σύμμαχοι δεν ενισχύσουν τη συνεισφορά τους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Την έκκληση αυτή απηύθυνε την Τρίτη ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας, Sergii Marchenko, σε συνάντησή του στις Βρυξέλλες με εκπροσώπους διεθνών δωρητών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Marchenko υποστήριξε ότι η αξιοποίηση του συνόλου των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων θα αποτελούσε μια πρακτική και δίκαιη λύση για την κάλυψη των έκτακτων πολεμικών δαπανών της Ουκρανίας, για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους της και για την απονομή ευθύνης για την επιθετικότητα της Μόσχας, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις ιδιωτικές συζητήσεις.
Η ΕΕ διατηρεί 210 δισ. ευρώ από αυτά τα στοιχεία, τα περισσότερα στην Euroclear, θεματοφύλακα με έδρα τις Βρυξέλλες.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι το θέμα είναι πολιτικά δύσκολο και κάλεσε την Ένωση να εξετάσει ένα κεντρικό, νομικά τεκμηριωμένο πλαίσιο.
Παρόμοιο μήνυμα είχε στείλει ο Marchenko τη Δευτέρα, μιλώντας σε πάνελ που διοργάνωσε το European Policy Centre (EPC), το οποίο εξέτασε την ιδέα μεταφοράς των περιουσιακών στοιχείων από την Euroclear σε έναν θεματοφύλακα που θα ανήκει στην ΕΕ, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι για το Βέλγιο.
«Χρειαζόμαστε οι φίλοι μας, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί, να είναι αρκετά γενναίοι και να προχωρήσουν σε ορισμένες τολμηρές ενέργειες», είπε ο υπουργός στην ομιλία του.
«Δυστυχώς, ο πόλεμος κρατά περισσότερο, ο πόλεμος είναι πιο σκληρός, και πρέπει να βρεθεί κάποια λύση για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ή να υπάρξουν άλλα μέσα που θα μας επιτρέψουν να επιβιώσουμε».
Ο Marchenko παρουσίασε μια συνολική εικόνα της ζοφερής οικονομικής κατάστασης που θα αντιμετωπίσει η Ουκρανία το 2027.
Από τα 52,6 δισ. δολάρια σε χρηματοδοτική βοήθεια που χρειάζεται από τους δωρητές, μέχρι στιγμής έχουν καλυφθεί μόνο 20 δισ., αφήνοντας ένα κενό 32,6 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, υπάρχουν περίπου 45 δισ. δολάρια σε αμυντικές δαπάνες για τις οποίες οι σύμμαχοι δεν έχουν δώσει εγγυήσεις.
Συνολικά, αυτό διαμορφώνει ένα έλλειμμα 78 δισ. δολαρίων.
Όπως εξήγησε ο Marchenko, η δημοσιονομική ασφυξία επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο από τις αδιάκοπες επιθέσεις της Ρωσίας, που έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην καθημερινή δραστηριότητα, έχουν πλήξει τα δίκτυα ηλεκτροδότησης, καταστρέψει εργοστάσια και εμποδίσει την είσπραξη φόρων. Η Μόσχα έχει αρχίσει πρόσφατα να στοχεύει τα κέντρα δεδομένων της Ουκρανίας, με στόχο να αποδυναμώσει την ψηφιακή της οικονομία και το σύστημα επικοινωνιών.
Την ίδια στιγμή, ο αποκλεισμός στη Μαύρη Θάλασσα έχει στερήσει από τους Ουκρανούς αγρότες τις θαλάσσιες οδούς που χρειάζονται για να διαθέτουν τα σιτηρά τους σε πελάτες σε όλο τον κόσμο. Οι απώλειες αυξάνονται με κάθε μέρα που η θαλάσσια εμπορική δραστηριότητα παραμένει μπλοκαρισμένη.
«Είναι η πρώτη φορά από το 2022 που συνειδητοποιούμε ότι οι φορολογικές και τελωνειακές μας υπηρεσίες υπολείπονται των στόχων», είπε ο υπουργός.
Δάνειο υπό πίεση
Δεν είναι η πρώτη φορά που τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, τα οποία είναι δεσμευμένα από τον Φεβρουάριο του 2022, βρίσκονται στο μικροσκόπιο.
Πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχείρησε να κατευθύνει τα στοιχεία αυτά σε μια πιστωτική γραμμή μηδενικού επιτοκίου για την Ουκρανία. Η πρωτότυπη αυτή πρόταση κατέρρευσε τον Δεκέμβριο σε μια δραματική σύνοδο κορυφής, όπου το Βέλγιο, ο βασικός αντίπαλος, κινητοποίησε την πλειοψηφία εναντίον της.
Ως σχέδιο Β, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν στη δημιουργία ενός δανείου στήριξης 90 δισ. ευρώ, με βάση κοινό χρέος. Το δάνειο έχει μοιραστεί ισόποσα: 45 δισ. ευρώ για το 2026 και 45 δισ. ευρώ για το 2027.
Ωστόσο η κλιμάκωση από πλευράς Ρωσίας έχει αυξήσει γρήγορα το συνολικό κόστος.
«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με τα 90 δισ. ευρώ», δήλωσε ο Marchenko. «Αλλά δεν επαρκούν».
Η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία, με τη στήριξη των χωρών της Βαλτικής, έχουν επίσης προειδοποιήσει ότι το δάνειο δεν θα είναι αρκετό και ζήτησαν «νέες επιλογές» για την αξιοποίηση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Το Βέλγιο αντέδρασε άμεσα σε αυτή την κίνηση. Η Ιταλία και η Γαλλία, δύο κρίσιμες ψήφοι, παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι σε οποιαδήποτε παρέμβαση στα κρατικά αυτά κεφάλαια, σύμφωνα με διπλωμάτες.
Η Επιτροπή επιδιώκει να αποφύγει μια νέα ήττα και τονίζει ότι ο «πρωταρχικός στόχος» είναι η εκταμίευση του δανείου των 90 δισ. ευρώ, η οποία έχει καθυστερήσει λόγω του αργού ρυθμού μεταρρυθμίσεων στο ουκρανικό κοινοβούλιο.
Αξιωματούχοι της ΕΕ εμφανίζονται απογοητευμένοι επειδή η Ουκρανία ζητά νέα χρήματα, χωρίς να προχωρά στις απαραίτητες ενέργειες για να ξεκλειδώσει την ήδη συμφωνημένη βοήθεια.
Η Marta Kos, Ευρωπαία επίτροπος για τη Διεύρυνση, τόνισε το σημείο αυτό κατά τη διάσκεψη δωρητών της Τρίτης.
«Το μήνυμά μας προς τους Ουκρανούς φίλους μας είναι σαφές: υλοποιήστε τις συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις, ώστε να μπορούμε να συνεχίσουμε να σας στηρίζουμε οικονομικά», είπε στις εναρκτήριες δηλώσεις της.
«Η κυβέρνηση, η Ράντα και οι θεσμοί σε όλη την Ουκρανία πρέπει να ενωθούν γύρω από αυτή τη συλλογική προσπάθεια και να δράσουν με αποφασιστικότητα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων».
Τον τελευταίο μήνα, η Επιτροπή βρίσκεται σε εντατικές συνομιλίες με την Ουκρανία και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να προσδιοριστεί με ακρίβεια το μέγεθος του χρηματοδοτικού κενού.
Αρχικά, η χώρα είχε επισημάνει ένα κενό 27 δισ. δολαρίων στον προϋπολογισμό του υπουργείου Άμυνας για φέτος, αλλά το ποσό αυτό έχει έκτοτε αναθεωρηθεί προς τα κάτω. Ο Marchenko επικέντρωσε την παρέμβασή του στις ανάγκες του 2027, και όχι του 2026.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη επικυρώσει τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει το Κίεβο.