Οι περισσότερες αγωγές SLAPP αφορούν συκοφαντική δυσφήμηση ή προσβολή της φήμης και χρησιμοποιούνται κυρίως από πλούσιους και ισχυρούς που μπορούν να πληρώσουν τα ακριβά δικηγορικά έξοδα
Την Τετάρτη, η βουλή της Βουλγαρίας ψήφισε νόμο που αποσκοπεί στην καλύτερη προστασία δημοσιογράφων, ακτιβιστών και άλλων από καταχρηστικές αγωγές που έχουν σχεδιαστεί για να λογοκρίνουν ή να εκφοβίσουν τους επικριτές.
Με αυτόν τον τρόπο, η Βουλγαρία υπερβαίνει το ελάχιστο που απαιτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια προσπάθεια να προστατεύσει τα μέσα ενημέρωσης σε μια χώρα όπου η ελευθερία του Τύπου βρίσκεται υπό διαρκή πίεση.
Οι αγωγές αυτές, γνωστές ως στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού (SLAPP), αξιοποιούν τη δικαστική οδό για να φιμώσουν ή να οδηγήσουν σε οικονομική καταστροφή δημοσιογράφους, πληροφοριοδότες και οργανώσεις δικαιωμάτων, αντί να στοχεύουν στην ουσιαστική νίκη της υπόθεσης.
Οι περισσότερες SLAPP αφορούν συκοφαντική δυσφήμηση ή προσβολή της φήμης και τείνουν να χρησιμοποιούνται από όσους είναι αρκετά πλούσιοι και ισχυροί ώστε να αντέχουν τα απαραίτητα δικηγορικά έξοδα.
Παρότι η μεταρρύθμιση εφαρμόζει ευρωπαϊκή οδηγία του 2024, η οποία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προστατεύουν τους δημοσιογράφους από καταχρηστικές διασυνοριακές αγωγές εντός της Ένωσης, η Βουλγαρία επέλεξε επίσης να επεκτείνει τις εγγυήσεις και σε αμιγώς εσωτερικές υποθέσεις.
Ειδικότερα, επιτρέπει την απόρριψη προδήλως αβάσιμων αξιώσεων ήδη σε πρώιμο στάδιο, υποχρεώνει τα δικαστήρια να αποφασίζουν μέσα σε σύντομες προθεσμίες και αυστηροποιεί τις συνθήκες υπό τις οποίες οι εναγόμενοι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με προσωρινά μέτρα, όπως η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων.
Οι νέοι κανόνες θα ισχύσουν επίσης για διαδικασίες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη αλλά δεν έχουν ακόμη φτάσει στην πρώτη ακροαματική διαδικασία.
Ο δικηγόρος Alexander Kashumov, ο οποίος έχει εμπλακεί σε διάφορες υποθέσεις SLAPP, χαρακτήρισε τον νόμο «μεγάλο βήμα μπροστά».
Σύμφωνα με τον Kashumov, δεκάδες τέτοιες υποθέσεις, καθεμία από τις οποίες αφορά «δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ», βρίσκονται αυτή τη στιγμή στα δικαστήρια, με «παραλυτική επίδραση στην ελευθερία της έκφρασης».
Στην πιο πρόσφατη παγκόσμια κατάταξη για την ελευθερία του Τύπου, η Reporters Without Borders (πηγή στα Αγγλικά) κατατάσσει τη Βουλγαρία στην 71η θέση ανάμεσα σε 180 χώρες, αναφέροντας ότι η ελευθερία του Τύπου στη χώρα είναι «εύθραυστη και ασταθής».