Οι υψηλές τιμές της ενέργειας λόγω της κλιμάκωσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή ωθούν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητήσει από τις Βρυξέλλες μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, καθώς η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο χρέος στην ΕΕ και πάει σε εκλογές μέσα στο 2027
Ο Έλληνας πρωθυπουργός καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να "αναλάβει δράση" ώστε οι εθνικές κυβερνήσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για να προστατεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από ένα νέο σοκ στις τιμές της ενέργειας, σύμφωνα με επιστολή που έχει στη διάθεσή του το Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
"Χρειαζόμαστε περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για να προστατεύσουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας (...) Πρέπει να βρούμε την πρόσθετη αναγκαία ευελιξία εντός του Πλαισίου Οικονομικής Διακυβέρνησης, ώστε να επιτραπεί στα κράτη μέλη να λάβουν πρόσθετα μέτρα στήριξης (...) διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα", αναφέρεται στην επιστολή με ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου.
Απευθυνόμενος στην πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στον πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημειώνει ότι η τελευταία ενεργειακή κρίση της Ευρώπης διαρκεί περισσότερο απ’ όσο αναμενόταν, ενώ η αύξηση των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή απειλεί να τη μετατρέψει σε οικονομική αλλά και πολιτική πρόκληση για την Αθήνα.
Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Παρότι η οικονομία της χώρας αναπτύσσεται, το κύμα γενναιόδωρων κρατικών επιδοτήσεων και οι εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις καθιστούν πολύ πιο δύσκολη τη σταδιακή μείωση του χρέους.
Για να βοηθήσει τις οικογένειες να αντεπεξέλθουν στο αυξανόμενο κόστος των τιμών της ενέργειας, η Αθήνα διανέμει σημαντικά επιδόματα για λογαριασμούς ενέργειας, καύσιμα και αγροτική παραγωγή. Παράλληλα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει μειώσει τους φόρους εισοδήματος και περιουσίας για να ελαφρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει των βουλευτικών εκλογών που είναι προγραμματισμένες μέσα στο 2027.
Τεχνητή μείωση των τιμών ενέργειας
Πολλές χώρες της ΕΕ έχουν ήδη δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ σε φορολογικές μειώσεις και επιδοτήσεις για να προστατευτούν από τις εκρηκτικές αυξήσεις τιμών. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις φτάνουν σε σημείο καμπής, όταν "δεν υπάρχουν χρήματα", όπως το έθεσε ωμά ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ, αποκλείοντας συνολικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ανόδου των τιμών ενέργειας.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός επισημαίνει το κύμα ανατιμήσεων που σαρώνει την Ευρώπη μετά την 28η Φεβρουαρίου όταν Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν: οι τιμές της βενζίνης στην ΕΕ προ φόρων έχουν αυξηθεί κατά 53%, του ντίζελ κατά 66%, ενώ το φυσικό αέριο έχει ανέβει από λίγο πάνω από 30 €/MWh σε περίπου 70 €/MWh.
Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, οι τιμές του ηλεκτρικού ρέυματος έχουν ξεπεράσει τα 100 €/MWh τον τελευταίο μήνα, από 42 €/MWh πριν από την αναταραχή στη Μέση Ανατολή, ενώ σε ορισμένες αγορές κινούνται κοντά ή και πάνω από τα 200 €/MWh. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο το κόστος της ενέργειας, αλλά και η αλυσιδωτή επίδρασή του στον γενικό πληθωρισμό και στη δυνατότητα των νοικοκυριών να ανταποκριθούν.
Η Ελλάδα προτείνει οι προσωρινές εθνικές παρεμβάσεις για τη στήριξη καταναλωτών και επιχειρήσεων να μπορούν, μέχρι ενός ορίου, να εξαιρούνται από τον δείκτη καθαρών δαπανών της ΕΕ, έναν περιορισμό στις δημόσιες δαπάνες που θέτει όρια στο πόσο γρήγορα μπορεί μια εθνική κυβέρνηση να αυξάνει τον ετήσιο προϋπολογισμό της.
Προτείνει επίσης να μπορούν οι κυβερνήσεις να υπολογίζουν τα πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ που προκύπτουν από απροσδόκητα υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος συνδέεται με τις τιμές της ενέργειας.
Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάσει αυτά τα μέτρα, θα προσφέρει στις κυβερνήσεις μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για να επιδοτούν ή με άλλους τρόπους να στηρίζουν πολίτες και επιχειρήσεις, χωρίς την ίδια πίεση από τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένει το αίτημα να συζητηθεί στη συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες μέσα στον Οκτώβριο και στη σύνοδο κορυφής του επόμενου έτους των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ.
"Δεν είναι πολιτικά αποδεκτό η βασική γραμμή δράσης που έχει προτείνει μέχρι στιγμής η Επιτροπή να είναι απλώς να μειωθεί η ζήτηση της ενέργειας. Πρέπει να έχουμε στην ατζέντα ένα ευρύτερο σύνολο ιδεών που να ανταποκρίνεται στην επείγουσα φύση της τρέχουσας στιγμής", αναφέρει η επιστολή.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι κάλεσε επίσης την Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς κανόνες, όπως ανέφερε η ίδια στις 30 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα ιταλικά μέσα.
Η Τζόρτζια Μελόνι έχει ζητήσει και στο παρελθόν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, καθώς η Ιταλία έχει το δεύτερο υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ.