Οι υψηλές τιμές ενέργειας και η κλιμάκωση σε εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή ώθησαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητήσει από τις Βρυξέλλες μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, καθώς η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο χρέος στην ΕΕ και πάει σε εκλογές το 2027.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να "αναλάβει δράση" ώστε οι εθνικές κυβερνήσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για να προστατεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από ένα νέο σοκ στις τιμές της ενέργειας, σύμφωνα με επιστολή που είδε η Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
"Χρειαζόμαστε περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για να προστατεύσουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας (...) Πρέπει να βρούμε την πρόσθετη αναγκαία ευελιξία εντός του Πλαισίου Οικονομικής Διακυβέρνησης, ώστε να επιτραπεί στα κράτη μέλη να λάβουν πρόσθετα μέτρα στήριξης (...) διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα", αναφέρεται στην επιστολή με ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου.
Απευθυνόμενος στην πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στον πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη, ο Μητσοτάκης σημειώνει ότι η τελευταία ενεργειακή κρίση της Ευρώπης διαρκεί περισσότερο απ’ όσο αναμενόταν, ενώ η αύξηση των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή απειλεί να τη μετατρέψει σε οικονομική αλλά και πολιτική πρόκληση για την Αθήνα.
Η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος μεταξύ των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Παρότι η οικονομία της χώρας αναπτύσσεται, το κύμα γενναιόδωρων κρατικών επιδοτήσεων και οι εκτεταμένες φορολογικές μειώσεις καθιστούν πολύ πιο δύσκολη τη σταδιακή μείωση του τεράστιου αυτού χρέους.
Για να βοηθήσει τις οικογένειες να αντεπεξέλθουν στο αυξανόμενο κόστος, η Αθήνα διανέμει σημαντικά χρηματικά βοηθήματα για λογαριασμούς ενέργειας, καύσιμα και αγροτική παραγωγή. Παράλληλα, ο Μητσοτάκης έχει μειώσει τους φόρους εισοδήματος και περιουσίας για να ικανοποιήσει τους ψηφοφόρους και να δώσει ώθηση στις επιχειρήσεις ενόψει των βουλευτικών εκλογών που είναι προγραμματισμένες για το 2027.
Τεχνητή μείωση των τιμών ενέργειας
Πολλές χώρες της ΕΕ έχουν ήδη δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ σε φορολογικές μειώσεις και επιδοτήσεις για να προστατευτούν από τις εκρηκτικές αυξήσεις τιμών. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις φτάνουν σε σημείο καμπής, όταν "δεν υπάρχουν χρήματα", όπως είπε ωμά ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ, αποκλείοντας γενικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ανόδου των τιμών ενέργειας.
Ο Έλληνας ηγέτης επισημαίνει τις έντονες ανατιμήσεις από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου: οι τιμές της βενζίνης στην ΕΕ προ φόρων έχουν αυξηθεί κατά 53%, του ντίζελ κατά 66%, ενώ το φυσικό αέριο έχει ανέβει από λίγο πάνω από 30 €/MWh σε περίπου 70 €/MWh.
Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, οι τιμές ηλεκτρισμού έχουν ξεπεράσει τα 100 €/MWh τον τελευταίο μήνα, από 42 €/MWh πριν από την αναταραχή στη Μέση Ανατολή, ενώ σε ορισμένες αγορές κινούνται κοντά ή και πάνω από τα 200 €/MWh. Ο Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο το κόστος της ενέργειας, αλλά και η αλυσιδωτή επίδρασή του στον γενικό πληθωρισμό και στη δυνατότητα των νοικοκυριών να ανταποκριθούν.
Η Ελλάδα προτείνει οι προσωρινές εθνικές παρεμβάσεις για τη στήριξη καταναλωτών και επιχειρήσεων να μπορούν, μέχρι ενός ορίου, να εξαιρούνται από τον δείκτη καθαρών δαπανών της ΕΕ, έναν περιορισμό στις δημόσιες δαπάνες που θέτει όρια στο πόσο γρήγορα μπορεί μια εθνική κυβέρνηση να αυξάνει τον καθημερινό προϋπολογισμό της.
Προτείνει επίσης να μπορούν οι κυβερνήσεις να λογαριάζουν τα πρόσθετα έσοδα ΦΠΑ που προκύπτουν από απροσδόκητα υψηλό πληθωρισμό, ο οποίος συνδέεται με τις τιμές της ενέργειας.
Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάσει αυτά τα μέτρα, θα προσφέρει στις κυβερνήσεις μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για να επιδοτούν ή με άλλους τρόπους να στηρίζουν πολίτες και επιχειρήσεις, χωρίς την ίδια πίεση από τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένει το αίτημα να συζητηθεί στη συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες αργότερα τον Οκτώβριο και στη σύνοδο κορυφής του επόμενου έτους των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ.
"Δεν είναι πολιτικά αποδεκτό ότι η βασική γραμμή δράσης που έχει προτείνει μέχρι στιγμής η Επιτροπή είναι απλώς να μειωθεί η ζήτηση ενέργειας. Πρέπει να έχουμε στην ατζέντα ένα ευρύτερο σύνολο ιδεών που να ανταποκρίνεται στην επείγουσα φύση της τρέχουσας στιγμής", αναφέρει η επιστολή.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι κάλεσε επίσης την πρόεδρο φον ντερ Λάιεν να χαλαρώσει τους δημοσιονομικούς κανόνες, όπως ανέφερε η ίδια στις 30 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα ιταλικά μέσα.
Η Μελόνι έχει ζητήσει και στο παρελθόν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, καθώς η Ιταλία έχει το δεύτερο υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ.