Περίπου 2 εκατομμύρια Πορτογάλοι πάσχουν από ημικρανία, που πλήττει κυρίως γυναίκες και περιορίζει τη ζωή τους. Η νόσος παραμένει υποδιαγνωσμένη και πολλοί στερούνται της αναγκαίας φροντίδας
Υπάρχουν πονοκέφαλοι που οφείλονται στο στρες, άλλοι που εμφανίζονται μετά από σωματική προσπάθεια, κάποιοι είναι έντονοι αλλά περνούν γρήγορα. Και υπάρχουν εκείνοι που εξελίσσονται σε πραγματική φυλακή και σε αναγκάζουν να σταματήσεις τα πάντα.
Για όσους υποφέρουν από ημικρανίες, μια κρίση μπορεί να σημαίνει ότι δεν μπορούν να εργαστούν, να σπουδάσουν ή να ανταποκριθούν στις βασικές καθημερινές τους υποχρεώσεις.
Υπολογίζεται ότι η πάθηση πλήττει περίπου δύο εκατομμύρια Πορτογάλους. Σύμφωνα με μια μελέτη (πηγή στα Πορτογαλικά) της The Work Foundation, που πραγματοποιήθηκε από ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Lancaster, στην Πορτογαλία 24% των γυναικών και 13% των ανδρών πάσχουν από ημικρανίες.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από ημικρανία, μία από τις συχνότερες νευρολογικές παθήσεις και μία από τις κύριες αιτίες ανικανότητας.
Η ημικρανία πλήττει κυρίως τις γυναίκες και μπορεί να επηρεάσει πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής. Τα στοιχεία μιας πρόσφατης μελέτης της Aliança Europeia para a Enxaqueca e Cefaleias (πηγή στα Πορτογαλικά) το επιβεβαιώνουν, καθώς δείχνουν ότι, στην Πορτογαλία, 92% των γυναικών με ημικρανία αναφέρουν ότι αυτοί οι πονοκέφαλοι περιόρισαν την ικανότητά τους να εργαστούν, να σπουδάσουν ή να πραγματοποιήσουν τις δραστηριότητές τους για τουλάχιστον μία ημέρα.
Εκτός από το ότι είναι εξουθενωτικές, οι ημικρανίες μπορεί να συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, όπως ναυτία και εμετούς, ευαισθησία στο φως, στον θόρυβο και στις οσμές, βραδύτητα της σκέψης και δυσκολία συγκέντρωσης.
Η πάθηση εξακολουθεί να είναι υποδιαγνωσμένη και οι προκλήσεις στη διάγνωση και την παρακολούθηση εμφανίζονται και στην Πορτογαλία. Σύμφωνα με ένα εθνικό κείμενο συναίνεσης που δημοσιεύθηκε το 2025 (πηγή στα Πορτογαλικά), περίπου 40% των ανθρώπων που υποφέρουν από πονοκεφάλους δεν έχουν ιατρική παρακολούθηση και, από όσους παρακολουθούνται, πάνω από τους μισούς απευθύνονται στον ιδιωτικό τομέα.
Το ίδιο έγγραφο εκτιμά ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο Πορτογάλοι θα ωφελούνταν από ιατρική παρακολούθηση για κεφαλαλγίες και ότι περίπου 90% θα μπορούσαν να λάβουν φροντίδα στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Η μελέτη "Enxaqueca nas Mulheres - O Padrão Hormonal Invisível" της Aliança Europeia para a Enxaqueca e Cefaleias επιβεβαιώνει επίσης ότι σχεδόν οι μισές (42%) γυναίκες με συμπτώματα συμβατά με ημικρανία δεν έχουν λάβει ποτέ ιατρική διάγνωση, ότι 33,6% όσων έχουν ημικρανία δεν έχουν συμβουλευθεί ποτέ γιατρό και ότι 72,4% καταφεύγουν στην αυτοθεραπεία.
"Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ημικρανία εξακολουθεί να υποτιμάται και ότι η πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για πολλούς ανθρώπους στη χώρα μας", σχολιάζει η Isabel Pireza, πρόεδρος του προεδρείου της Γενικής Συνέλευσης της MiGRA Portugal - Associação Portuguesa de Doentes com Enxaqueca e Cefaleias. "Είναι επείγον να μειωθεί η απόσταση ανάμεσα στη διάγνωση και την αποτελεσματική θεραπεία, ώστε κανείς να μη χρειάζεται να ζει φυλακισμένος σε αυτή την ασθένεια", τονίζει.
Η πάθηση έχει συνέπειες και στην επαγγελματική ζωή. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε εργαζόμενους πορτογαλικών επιχειρήσεων εντόπισε επεισόδια απουσίας από την εργασία και μείωση της ικανότητας εργασίας κατά τη διάρκεια των κρίσεων. Μεταξύ των εργαζομένων με πάθηση που σχετίζεται με κεφαλαλγίες, οι οποίοι δήλωσαν ότι πραγματοποίησαν λιγότερο από το μισό του προγραμματισμένου έργου σε ένα επεισόδιο, 29% είχαν ημικρανία.
Η απρόβλεπτη εμφάνιση των κρίσεων μπορεί ακόμη να επηρεάσει τις προσωπικές σχέσεις, τις επαγγελματικές ευθύνες και άλλες δραστηριότητες της καθημερινότητας. Οι άνθρωποι με ημικρανία μπορεί να νιώθουν έλλειψη ενέργειας, συναισθηματικές δυσκολίες ή προβλήματα που συνδέονται με την ψυχική υγεία.
"Η ημικρανία είναι μια νευρολογική πάθηση που ξεπερνά κατά πολύ την πιο γνωστή εκδήλωσή της, τον πονοκέφαλο. Μπορεί να έχει βαθύ αντίκτυπο στην οικογενειακή, κοινωνική, σχολική και επαγγελματική ζωή. Η αναγνώριση των σημείων και η κατάλληλη διάγνωση είναι ουσιαστικής σημασίας για να σπάσει αυτός ο κύκλος ταλαιπωρίας, επιτρέποντας σε κάθε άνθρωπο να έχει πρόσβαση στην πιο ενδεδειγμένη παρακολούθηση και θεραπεία και να ανακτήσει την ποιότητα ζωής του", εξηγεί ο Filipe Palavra, πρόεδρος της Sociedade Portuguesa de Cefaleias.
Για την επικεφαλής της MiGRA Portugal, "εξακολουθούμε να βλέπουμε πάρα πολλούς ανθρώπους να θεωρούν φυσιολογικό έναν πόνο που δεν θα έπρεπε να είναι φυσιολογικός. Θέλουμε όσοι υποφέρουν από ημικρανία να γνωρίζουν ότι δεν χρειάζεται να αποδεχθούν να ζουν έτσι, ότι υπάρχουν λύσεις και ότι η αναζήτηση βοήθειας είναι το πρώτο βήμα για να ξανακερδίσουν την ελευθερία τους".