Κάθε χρόνο πάνω από 12 εκατ. τόνοι πλαστικού καταλήγουν στους ωκεανούς. Η ισπανική Ecoalf μετατρέπει θαλάσσια σκουπίδια και άλλα υλικά σε υφάσματα και ρούχα μέσω κυκλικής παραγωγής. Μπορεί όμως η βιώσιμη μόδα να αλλάξει έναν κλάδο χτισμένο στην υπερπαραγωγή;
Σχεδόν 5.000 ψαράδες και ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα (πηγή στα Αγγλικά) βρίσκονται πίσω από το ισπανικό brand βιώσιμης μόδας Ecoalf (πηγή στα Αγγλικά). Κάθε μέρα, οι ψαράδες ανεβάζουν στα δίχτυα τους απορρίμματα, ενώ το Ecoalf Foundation έχει αναπτύξει ένα σύστημα που δίνει σε αυτά τα απόβλητα δεύτερη ζωή, μετατρέποντάς τα σε πρώτη ύλη και, τελικά, σε ύφασμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Το πλαστικό από μόνο του αντιστοιχεί πλέον σε περίπου 80% από όσα βγάζουμε επάνω. Αυτή είναι η καθημερινότητά μας», λέει ο ψαράς Τόνι Μπελτράν, δείχνοντας τα απορρίμματα που πιάστηκαν στα δίχτυα του στα ανοιχτά της Γκανδία, νότια της Βαλένθια. **«**Ακόμα και πριν γίνει δημοφιλής η ανακύκλωση, εμείς ήδη τα μαζεύαμε, η μόνη διαφορά ήταν ότι δεν τα ξεχωρίζαμε».
Από το 2015, το πρόγραμμα Upcycling the Oceans (πηγή στα Αγγλικά), που ξεκίνησε μαζί με τη δημιουργία του Ecoalf Foundation, έχει συλλέξει περισσότερους από 2.000 τόνους θαλάσσιων αποβλήτων, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 100 φορτηγά γεμάτα σκουπίδια. Σήμερα, η πρωτοβουλία αφορά περίπου 80 λιμάνια και έχει επεκταθεί στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Ταϊλάνδη. Ωστόσο, παραμένει μια σταγόνα στον ωκεανό: το Ίδρυμα επισημαίνει ότι κάθε λεπτό, το ισοδύναμο ενός φορτηγού γεμάτου πλαστικό καταλήγει στους ωκεανούς του κόσμου.
«Ο στόχος μας ήταν πάντα να ενώσουμε 10.000 ψαράδες σε όλη τη Μεσόγειο ώστε, όλοι μαζί, να βοηθήσουμε στον καθαρισμό της Μεσογείου Θάλασσας», εξηγεί η Αντρέα Ρούζο, διευθύντρια του Ecoalf Foundation.
Από όλα τα υλικά που ανακτώνται από τη θάλασσα, τα περισσότερα, όπως το γυαλί και τα μέταλλα, ακολουθούν τις κλασικές διαδρομές ανακύκλωσης. Περίπου όμως το 5% αυτών των αποβλήτων είναι πλαστικά μπουκάλια, τα οποία μετατρέπονται σε αυτό που η Ecoalf αποκαλεί Ocean Yarn.
«Το πρώτο βήμα, μόλις συλλεγούν τα απορρίμματα, είναι να τα τεμαχίσουμε και να τα μετατρέψουμε σε νιφάδες και στη συνέχεια σε κόκκους· αυτό είναι το στάδιο πριν από την κλώση», εξηγεί η Άνχελα Πέρες, ειδικός της Ecoalf στην καινοτομία στα υφάσματα και τη βιωσιμότητα.
Η καρδιά αυτής της εφοδιαστικής αλυσίδας χτυπά στα κεντρικά της Ecoalf στη Μαδρίτη, όπου το ocean yarn και άλλα ανακυκλωμένα υλικά μετατρέπονται σε υφάσματα.
Από την ίδρυσή της, το 2009, η εταιρεία συνεχίζει να προμηθεύεται πρώτες ύλες από μια γκάμα αποβλήτων που ξεπερνά κατά πολύ τα πλαστικά μπουκάλια. Κάποιες ίνες προέρχονται από απορριπτόμενα δίχτυα ψαρέματος, άλλες από ελαστικά ή από ανακυκλωμένα φυσικά υφάσματα, όπως βαμβάκι και μαλλί. Στόχος, όπως λέει η εταιρεία, είναι να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα τόσο της παραγωγής όσο και του τελικού ρούχου, διατηρώντας παράλληλα την εμφάνιση και την ποιότητά του.
Η κυκλικότητα επηρεάζει τις αποφάσεις που παίρνει ένας σχεδιαστής μόδας σε όλη τη διαδικασία δημιουργίας, λέει η Τζούλι Σον, δημιουργική διευθύντρια της Ecoalf.
«Αλλάζει τα πάντα από την αρχή. Όλα σχεδιάζονται έτσι ώστε το ρούχο να μπορεί να αποσυναρμολογηθεί πλήρως, χωρίς επιπλέον επεξεργασία, και να επανέλθει στην κυκλική οικονομία», τονίζει.
Από τους πρωτοπόρους της βιώσιμης μόδας, η Ecoalf ιδρύθηκε με μια ξεκάθαρη φιλοδοξία: να αποδείξει ότι μια επιχείρηση μπορεί να πετύχει ενώ συμβάλλει στη μεταμόρφωση μιας από τις πιο ρυπογόνες βιομηχανίες στον κόσμο. Δεκαεπτά χρόνια αργότερα, η εταιρεία έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο brand, με ετήσια έσοδα περίπου 65 εκατ. ευρώ, 300 εργαζομένους και δεκάδες καταστήματα σε όλο τον κόσμο.
«Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε τα τελευταία χρόνια είναι η μαζική υπερκατανάλωση και η υπερπαραγωγή. Τα brands πρέπει να ξεπεράσουν τις βιώσιμες κάψουλες ή την εστίαση σε ένα μόνο υλικό. Πρέπει να μάθουμε να σχεδιάζουμε με αρχές οικολογικού σχεδιασμού από την αρχή», εξηγεί η Καρολίνα Άλβαρεθ-Οσόριο, διευθύντρια μάρκετινγκ της Ecoalf.
Μπορεί όμως η βιώσιμη μόδα να αντικαταστήσει κάποτε τη fast fashion; Υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος, σύμφωνα με την Άλβαρεθ-Οσόριο, η οποία είναι επίσης πεπεισμένη ότι οι σχεδιαστές έχουν ρόλο να παίξουν στην αναζήτηση νέων τρόπων εργασίας με σκοπό και, τελικά, στη συμβολή τους στην προστασία του πλανήτη.
Η Ecoalf αποτελεί εντυπωσιακό παράδειγμα της κυκλικής οικονομίας, εγείρει όμως και ένα ευρύτερο ερώτημα: μπορεί η ανακύκλωση των απορριμμάτων που ήδη παράγουμε να αντισταθμίσει ποτέ τα νέα απορρίμματα που συνεχίζουμε να δημιουργούμε;