Η Euronews απέκτησε πρόσβαση στο πρώτο παγκοσμίως βιομηχανικό εργοστάσιο που παράγει e-μεθανόλη σε μεγάλη κλίμακα. Η εγκατάσταση Kassø στη Δανία ανοίγει τον δρόμο για μια φιλική προς το κλίμα ενεργειακή μετάβαση, ακόμη και σε κλάδους με δύσκολη απανθρακοποίηση.
Όταν μιλάμε για αποανθρακοποίηση, ορισμένοι κλάδοι, όπως η θαλάσσια μεταφορά εμπορευμάτων και η παραγωγή πλαστικών, έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρές δυσκολίες. Η e‑μεθανόλη θα μπορούσε να λύσει ορισμένα από αυτά.
Βιοαέριο από κοπριά, βιώσιμη ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά, νερό από μια γεώτρηση· αυτά είναι τα συστατικά που χρειάζονται για τη σύνθεση της e‑μεθανόλης. Όλα αυτά επεξεργάζονται μέσα σε μια εντυπωσιακή βιομηχανική «ζούγκλα», φτιαγμένη από μπλεγμένους χαλύβδινους σωλήνες, επιβλητικούς αποστακτικούς πύργους και περίεργα επίπεδες δεξαμενές αποθήκευσης.
Η πρώτη του είδους της
Καθώς διορθώνω το κράνος ασφαλείας, ένα τεράστιο φορτηγό μπαίνει στον χώρο. «Κάθε ημέρα παραλαμβάνουμε 5 ρυμουλκούμενα με βιογενές CO₂», εξηγεί ο Λαρς Ντίρχολμ. Ο Λαρς δεν είναι απλώς ένας από εκείνους τους σκληραγωγημένους Δανούς «Ironmen», ικανούς να τρέχουν πολλά χιλιόμετρα χωρίς να λαχανιάζουν. Είναι επίσης διευθύνων σύμβουλος της εγκατάστασης Κάσο, επιβλέποντας την κλιμάκωση της παραγωγής σε αυτό το, πρώτο στο είδος του, βιομηχανικό εργοστάσιο.
Μία Αμαλίε Γιοχίμσεμ, εργαζόμενη στην εγκατάσταση, έρχεται κοντά μας. «Υπάρχει τόσο μεγάλη γεωργική δραστηριότητα εδώ γύρω», λέει, προσθέτοντας: «Συλλέγουμε το CO₂ από τις μονάδες βιοαερίου.» Ο Ντίρχολμ και η Γιοχίμσεμ με ξεναγούν σε μια περιήγηση ανακάλυψης μέσα στην καινοτόμο «ζούγκλα» από χάλυβα και σωληνώσεις.
Ένα ευρωπαϊκό έργο-ναυαρχίδα
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: «Εδώ μέσα βρίσκονται οι ηλεκτρολύτες», εξηγεί η Γιοχίμσεμ. «Εδώ είναι που το νερό διαχωρίζεται σε υδρογόνο και οξυγόνο.» Όταν προστεθεί το βιογενές CO₂, δημιουργείται η e‑μεθανόλη.
Το εργοστάσιο αποτελεί ένα ευρωπαϊκό έργο-ναυαρχίδα. Η European Energy, μια εταιρεία παγκόσμιας πρωτοπορίας στην παραγωγή βιώσιμης ενέργειας, αποδεικνύει ότι η μεθανόλη μπορεί να παραχθεί σε μεγάλη βιομηχανική κλίμακα χωρίς χρήση ορυκτών καυσίμων. Η μεθανόλη αυτή μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πλαστικών ή ως καύσιμο για πλοία.
«Αντικαθιστούμε τα ορυκτά καύσιμα με κάτι πράσινο και ανανεώσιμο», λέει ο Λαρς Ντίρχολμ.
Και άλλα έργα στον ορίζοντα
Το εργοστάσιο Κάσο έχει κατασκευαστεί για να παράγει 42.000 τόνους e‑μεθανόλης τον χρόνο. «Αυτή τη στιγμή παράγουμε περίπου 100 τόνους την ημέρα», λέει ο διευθύνων σύμβουλος της εγκατάστασης Κάσο. «Έτσι, δύο φορτηγά με e‑μεθανόλη φεύγουν πλέον καθημερινά από τον χώρο.»
Η European Energy έχει φιλόδοξα σχέδια. Αν τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφωνήσουν σε ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, μπορούν να κατασκευαστούν και άλλες μονάδες παραγωγής e‑μεθανόλης. Πρώτο βήμα είναι η εφαρμογή της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (πηγή στα Αγγλικά).
Το ταξίδι προς την πλήρη αποανθρακοποίηση
«Ένα μέρος των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές θα αντικατασταθεί πρώτα με κάτι ανανεώσιμο», εξηγεί ο Λαρς Ντίρχολμ. «Αυτό αυξάνει τη ζήτηση αλλά και τις τιμές, επιτρέποντάς μας να κάνουμε περαιτέρω επενδύσεις σε εργοστάσια όπως αυτό στο μέλλον. Και αυτό είναι το ταξίδι σήμερα προς την αποανθρακοποίηση έως το 2050, ώστε να είμαστε 100% απαλλαγμένοι από ορυκτά καύσιμα».
«Χρειαζόμαστε όμως και μακροπρόθεσμη ρυθμιστική ασφάλεια, ώστε η Ευρώπη να παραμείνει πιστή σε αυτές τις δεσμεύσεις και φιλοδοξίες, για να μπορούμε να συνεχίσουμε να παράγουμε ανανεώσιμα καύσιμα ενέργειας σε αυτό το ταξίδι προς την πλήρη αποανθρακοποίηση», σημειώνει. Η ρύθμιση EUFuel για τον ναυτιλιακό κλάδο (πηγή στα Αγγλικά) βοηθά προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι διαπραγματεύσεις στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (πηγή στα Αγγλικά) (IMO), αντίθετα, έχουν σταματήσει από τον Οκτώβριο του 2025, αφότου η κυβέρνηση Τραμπ απείλησε να επιβάλει τιμωρητικούς δασμούς σε χώρες που θα στήριζαν το προτεινόμενο πλαίσιο Net‑Zero (πηγή στα Αγγλικά).
Τεράστια πλοία και μικροσκοπικά χέρια
Ένας από τους μεγαλύτερους αγοραστές «πράσινης μεθανόλης» είναι ο δανέζικος όμιλος logistics A.P. Moller‑Maersk (πηγή στα Αγγλικά), ο οποίος μετατρέπει τμήματα του στόλου του ώστε να χρησιμοποιούν βιώσιμα καύσιμα. Όμως η e‑μεθανόλη μπορεί να κάνει πολλά περισσότερα από το να κινεί πλοία στις θάλασσες του κόσμου.
Οδηγώ μέχρι το Μπίλουντ, την έδρα της LEGO (πηγή στα Αγγλικά), του παγκόσμιου κολοσσού παιχνιδιών. Η e‑μεθανόλη είναι πρώτη ύλη για την παραγωγή ePOM, ενός πλαστικού φιλικού προς το κλίμα, και ήδη χρησιμοποιείται για την κατασκευή των μικροσκοπικών χεριών, των μικρών τροχών και των στοιχείων σύνδεσης των φιγούρων LEGO.
Ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς
Σε κλαδικά συνέδρια, η European Energy παρουσιάζει ένα μοντέλο του εργοστασίου e‑μεθανόλης φτιαγμένο από LEGO. Συναντώ τον Κνουτ Έρικ Άντερσεν (πηγή στα Αγγλικά) στην πρωτεύουσα της Δανίας, την Κοπεγχάγη. Συνίδρυσε την εταιρεία το 2004.
«Η Ευρώπη είναι μια πολύ ισχυρή ήπειρος», λέει. «Όμως εξακολουθούμε να εισάγουμε περίπου το 60% της ενέργειάς μας. Άρα ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς μέχρι να αντικαταστήσουμε τις εισαγωγές με εγχώρια ενέργεια, κυρίως από ανανεώσιμες πηγές, ώστε να είμαστε ανθεκτικοί και πλήρως ανεξάρτητοι από ξένα κράτη.»
Ο Άντερσεν έχει σαφείς ιδέες για το πώς μπορεί να δημιουργηθεί μια δυναμική αγορά για το πράσινο υδρογόνο και την e‑μεθανόλη: «Ο δημόσιος τομέας στην Ευρώπη θα μπορούσε να αρχίσει να λειτουργεί ως πελάτης, αγοράζοντας e‑καύσιμα για πολεμικά πλοία, για τη βιομηχανία άμυνας.»
Μισό εκατομμύριο φωτοβολταϊκά πάνελ
Η ηλεκτρόλυση απαιτεί τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Γι’ αυτό η European Energy έχει κατασκευάσει το εργοστάσιο e‑μεθανόλης ακριβώς δίπλα σε ένα τεράστιο φωτοβολταϊκό πάρκο. «Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά πάρκα στη Βόρεια Ευρώπη, με ισχύ 300 MW», λέει ο υπεύθυνος της European Energy, Κρίστιαν Τίλστεντ.
Μισό εκατομμύριο φωτοβολταϊκά πάνελ παράγουν τα «πράσινα ηλεκτρόνια» που χρειάζονται για την παραγωγή της e‑μεθανόλης. Δεν χρησιμοποιούνται όλα στην εγκατάσταση, τα υπόλοιπα διοχετεύονται σε δίκτυο υψηλής τάσης.
Κρίστιαν Τίλστεντ: «Το εθνικό μας δίκτυο είναι ένα είδος ενεργειακού αυτοκινητόδρομου, συνδεδεμένο με την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτά τα πράσινα ηλεκτρόνια μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλη την Ευρώπη, σε νοικοκυριά ή σε βιομηχανίες. Στοχεύουμε σε 100% πράσινη μετάβαση τόσο εδώ στη Δανία όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο. Και για να μπορέσουμε να το πετύχουμε, πρέπει να αναπτύξουμε περαιτέρω τις υποδομές, τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και στην Ευρώπη.»