Ισπανία: Ο Σάντσεθ επαναφέρει τα διατάγματα για τη στέγαση παρά τη διάλυση του Κογκρέσου

Η κυβέρνηση σκοπεύει την Τρίτη θα επιδιώξει να εγκρίνει εκ νέου τα δύο βασιλικά διατάγματα-νόμους για τη στέγαση που απορρίφθηκαν την Παρασκευή από το Κογκρέσο, μόλις μία ημέρα αφότου ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών για τις 29 Νοεμβρίου.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Στόχος του Εκτελεστικού είναι να επαναφέρει τα μέτρα στο Υπουργικό Συμβούλιο και να επιχειρήσει να τα διασώσει παρά τη διάλυση των Κορτών. Πηγές του προεδρικού Μεγάρου που επικαλούνται διάφορα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι τα διατάγματα θα επιστρέψουν την Τρίτη στο τραπέζι του Υπουργικού Συμβουλίου.

Όμως, μπορεί η κυβέρνηση να εγκρίνει διατάγματα όταν το Κογκρέσο έχει ήδη διαλυθεί; Η απάντηση είναι ναι.

Η διάλυση του Κογκρέσου δεν παραλύει την κυβέρνηση

Η προκήρυξη εκλογών συνεπάγεται τη διάλυση του Κογκρέσου και της Γερουσίας, αλλά δεν μετατρέπει αυτομάτως την εκτελεστική εξουσία σε υπηρεσιακή κυβέρνηση. Ο Σάντσεθ και οι υπουργοί του διατηρούν τις αρμοδιότητές τους μέχρι τη διεξαγωγή των εκλογών. Από εκεί και πέρα, η κυβέρνηση θα συνεχίσει ως υπηρεσιακή μέχρι να ορκιστεί η νέα.

Επομένως, στο διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της διάλυσης των Κορτών και των εκλογών, η κυβέρνηση διατηρεί τις αρμοδιότητές της και μπορεί να εγκρίνει βασιλικά διατάγματα-νόμους.

Το Σύνταγμα επιτρέπει στην κυβέρνηση να καταφεύγει σε αυτή τη νομοθετική φόρμουλα σε περιπτώσεις «εξαιρετικής και επείγουσας ανάγκης». Πρόκειται για κανόνες που τίθενται σε ισχύ χωρίς προηγούμενη έγκριση από το Κοινοβούλιο, αν και στη συνέχεια πρέπει να τεθούν υπό τον έλεγχό του.

Και εκεί ανακύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: αν το Κογκρέσο είναι διαλυμένο, ποιος αποφασίζει αν αυτά τα διατάγματα θα προχωρήσουν;

Τι είναι η Μόνιμη Επιτροπή;

Η απάντηση βρίσκεται στη Μόνιμη Επιτροπή του Κογκρέσου, ένα όργανο που παραμένει ενεργό ακριβώς για να διασφαλίζει ότι ορισμένες κοινοβουλευτικές λειτουργίες μπορούν να συνεχιστούν όταν οι Κορτές έχουν διαλυθεί ή έχει ολοκληρωθεί η θητεία τους.

Το Σύνταγμα ορίζει ότι κάθε Βουλή διαθέτει μια Μόνιμη Επιτροπή, της οποίας τα μέλη εκπροσωπούν αναλογικά τις διάφορες κοινοβουλευτικές ομάδες. Το όργανο αυτό συνεχίζει να ασκεί τις αρμοδιότητές του μέχρι να συγκροτηθούν οι νέες Κορτές μετά τις εκλογές.

Μεταξύ των αρμοδιοτήτων της περιλαμβάνεται μία ιδιαιτέρως σημαντική σε αυτή την περίπτωση: η επικύρωση ή η κατάργηση των βασιλικών διαταγμάτων-νόμων που εγκρίνει η κυβέρνηση. Κανονικά, ένα διάταγμα-νόμος πρέπει να υποβληθεί στο Κογκρέσο μέσα σε προθεσμία το πολύ 30 ημερών από την έκδοσή του. Όταν η Βουλή είναι διαλυμένη, αυτή η αρμοδιότητα περνά στη Μόνιμη Επιτροπή.

Η διαδικασία είναι παρόμοια με εκείνη μιας ολομέλειας: ένα μέλος της κυβέρνησης παρουσιάζει το διάταγμα και, μετά τη συζήτηση, τα μέλη της Μόνιμης Επιτροπής ψηφίζουν. Οι θετικές ψήφοι οδηγούν στην επικύρωσή του, ενώ οι αρνητικές ισοδυναμούν με κατάργησή του.

Επομένως, η προκήρυξη εκλογών δεν αναστέλλει αυτομάτως την ικανότητα της εκτελεστικής εξουσίας να εγκρίνει αυτό το είδος μέτρων.

Μία ψηφοφορία με διαφορετική πλειοψηφία

Το πολιτικό κλειδί είναι ότι η σύνθεση της Μόνιμης Επιτροπής δεν αναπαράγει ακριβώς μια ψηφοφορία με τους 350 βουλευτές του Κογκρέσου.

Η Μόνιμη Επιτροπή αποτελείται από 69 μέλη και εκπροσωπεί αναλογικά τις διάφορες κοινοβουλευτικές ομάδες. Αυτή η αριθμητική ισορροπία μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα σε σχέση με την ολομέλεια του Κογκρέσου και να επιτρέψει την έγκριση του πρώτου από τα διατάγματα χωρίς να χρειάζεται η στήριξη του Junts, εφόσον η κυβέρνηση διατηρήσει τα στηρίγματα που είχε στην ψηφοφορία της Παρασκευής.

Το πρώτο διάταγμα, γνωστό ως «διάταγμα Maricarmen» και που περιλαμβάνει μέτρα προστασίας έναντι των εξώσεων ευάλωτων προσώπων, είχε τότε την υποστήριξη του PNV. Το δεύτερο, που σχετίζεται με την παράταση των συμβάσεων ενοικίασης, απορρίφθηκε επίσης από τους Βάσκους εθνικιστές, επομένως θα αντιμετώπιζε περισσότερες δυσκολίες για να υπερβεί μια νέα ψηφοφορία.

Μπορεί η Μόνιμη Επιτροπή να εγκρίνει νόμους;

Η Μόνιμη Επιτροπή δεν υποκαθιστά το Κογκρέσο σε όλη την τακτική του δραστηριότητα. Ωστόσο, το Σύνταγμα της αποδίδει ρητώς ορισμένες αρμοδιότητες όταν οι Βουλές έχουν διαλυθεί, μεταξύ των οποίων τον έλεγχο των βασιλικών διαταγμάτων-νόμων.

Ο Κανονισμός του Κογκρέσου προβλέπει ότι η επικύρωση ή η κατάργηση ενός βασιλικού διατάγματος-νόμου μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο στην Ολομέλεια όσο και στη Μόνιμη Επιτροπή και ορίζει προθεσμία το πολύ 30 ημερών από την έκδοσή του.

Δεν θα ήταν, εξάλλου, μια πρωτοφανής κατάσταση. Μετά τη διάλυση των Κορτών τον Σεπτέμβριο του 2019, η Μόνιμη Επιτροπή έφτασε να επικυρώσει επτά βασιλικά διατάγματα-νόμους πριν από τη συγκρότηση του νέου Κογκρέσου.

Έτσι, παρότι η Ισπανία έχει εισέλθει σε προεκλογική περίοδο, η πολιτική δραστηριότητα δεν σταματά πλήρως. Η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει να εγκρίνει βασιλικά διατάγματα-νόμους και, με το Κογκρέσο διαλυμένο, στη Μόνιμη Επιτροπή εναπόκειται να αποφασίσει για την επικύρωση ή την κατάργησή τους.