Οι αρχές στο Ταλίν θέλουν να αποτρέψουν την απώλεια ακόμη και ελάχιστου τμήματος εδάφους σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης. Η νέα στρατηγική προβλέπει την αντιμετώπιση του εχθρού ήδη στα σύνορα.
Η Εσθονία αναμορφώνει το αμυντικό της σύστημα και προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο σύγκρουσης του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αντί να βασίζεται σε σταδιακή υποχώρηση των δυνάμεων και αναμονή ενισχύσεων από τους συμμάχους, το Ταλίν θέλει να αναχαιτίσει τον αντίπαλο ήδη στα σύνορα.
Ταυτόχρονα αναπτύσσει δυνατότητες για πλήγματα σε στόχους που βρίσκονται βαθιά πίσω από τις γραμμές του εχθρού. Τις λεπτομέρειες της νέας στρατηγικής παρουσιάζει η «Financial Times».
Στελέχη των εσθονικών ενόπλων δυνάμεων και υπηρεσιών πληροφοριών τονίζουν στη βρετανική εφημερίδα ότι δεν αναμένουν έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ τουλάχιστον τα επόμενα δύο χρόνια, θεωρούν όμως πως η Μόσχα προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μελλοντικής σύγκρουσης.
Οι Εσθονοί εκτιμούν ότι η Μόσχα μπορεί στο μέλλον να επιχειρήσει να δοκιμάσει πώς θα αντιδράσουν τα κράτη της Συμμαχίας σε μια περιορισμένη επιχείρηση εναντίον ενός από τα μέλη του ΝΑΤΟ.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρείται το σενάριο κατάληψης μιας μικρής περιοχής της Εσθονίας.
Κατά την εκτίμηση των εσθονικών στρατιωτικών, η Ρωσία θα μπορούσε έτσι να δημιουργήσει μια κατάσταση στην οποία τα κράτη του ΝΑΤΟ θα έπρεπε να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε στρατιωτική δράση για την ανακατάληψη του χαμένου εδάφους.
Νέα αντίληψη για την άμυνα
Τον Μάιο η εσθονική κυβέρνηση ενέταξε στην Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας την έννοια της «ενεργητικής άμυνας».
Η βασική ιδέα είναι απλή: οι δυνάμεις πρέπει να είναι ανεπτυγμένες έτσι ώστε από την αρχή μιας σύγκρουσης να μπορούν να αντισταθούν άμεσα στα ρωσικά στρατεύματα.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία των αλλαγών είναι η μετακίνηση της 1ης Ταξιαρχίας Πεζικού από την Τάπα στο Γιόβι.
Η νέα βάση βρίσκεται περίπου 50 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Ρωσία.
Νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις κατασκευάζονται και στη Νάρβα. Η πόλη βρίσκεται ακριβώς πάνω στα ρωσικά σύνορα και έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ένα τμήμα των κατοίκων είναι ρωσόφωνο.
Η νέα βάση θα μπορεί να φιλοξενεί έως και χίλιους στρατιώτες. Περίπου 200 θα σταθμεύουν μόνιμα εκεί, ενώ σε περίπτωση κρίσης η εγκατάσταση θα μπορεί να υποδεχθεί άλλους 800 στρατιωτικούς.
«Πρέπει να ξεκινάμε από τα σύνορα και να κερδίζουμε ήδη από τις πρώτες συγκρούσεις», δήλωσε στη «Financial Times» ο συνταγματάρχης Τάρμο Κούντλα, διοικητής της 1ης Ταξιαρχίας Πεζικού.
Η Νάρβα ως πιθανό σημείο ανάφλεξης
Η Νάρβα εμφανίζεται στις αναλύσεις της εσθονικής υπηρεσίας πληροφοριών ως μία από τις περιοχές που θεωρούνται ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε ρωσική επιθετικότητα.
Κατά τους ειδικούς, οι Ρώσοι θα μπορούσαν να καταλάβουν την πόλη με τον ίδιο τρόπο που καταλήφθηκε η Κριμαία, στέλνοντας δηλαδή μη αναγνωρίσιμες ένοπλες δυνάμεις, τα λεγόμενα «πράσινα ανθρωπάκια».
Η Ρωσία θα μπορούσε επίσης να στείλει ανοιχτά τα στρατεύματά της, στη βάση νόμου του Μαΐου 2026, ο οποίος κάνει λόγο για προστασία των πολιτών της και των ρωσόφωνων στο εξωτερικό.
Το έγγραφο αυτό διευρύνει δραστικά τις αρμοδιότητες του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, παρέχοντάς του νομική νομιμοποίηση να χρησιμοποιεί ένοπλη δύναμη εκτός των συνόρων της χώρας με πρόσχημα την υπεράσπιση των Ρώσων.
Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζουν οι εσθονικές υπηρεσίες, περιορισμένες επιχειρήσεις στη Νάρβα θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τη Ρωσία ως δοκιμασία της αξιοπιστίας του ΝΑΤΟ.
Οι Εσθονοί στρατιωτικοί αναγνωρίζουν ότι η απάντηση σε μια τέτοια επίθεση θα αποτελούσε σοβαρή πρόκληση για τη Συμμαχία.
Η Ουκρανία άλλαξε τις εσθονικές εκτιμήσεις
Η σημερινή στρατηγική είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των εμπειριών από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Μετά τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας, η Εσθονία είχε αναπτύξει μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση εισβολής, οι στρατιώτες της θα διεξήγαν ευέλικτη άμυνα, αξιοποιώντας τη γνώση του εδάφους.
Οι δυνάμεις θα δρούσαν σε δάση και βαλτώδεις περιοχές, θα δυσκόλευαν τις κινήσεις του αντιπάλου και θα του προκαλούσαν απώλειες έως ότου εμφανίζονταν μεγαλύτερες δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Η παρακολούθηση του ρωσικού πολέμου εναντίον της Ουκρανίας οδήγησε όμως σε αναθεώρηση αυτών των παραδοχών.
Οι εσθονικοί επιτελείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο ρωσικός στρατός είναι διατεθειμένος να υποστεί πολύ μεγάλες απώλειες για να πετύχει τους στόχους του.
Διαπίστωσαν επίσης ότι οι ρωσικές δυνάμεις μπορούν να κρατούν καταληφθείσες περιοχές ακόμη και όταν αυτές δεν έχουν στρατηγική σημασία και όταν οι πολεμικές επιχειρήσεις οδηγούν σχεδόν στον ολοκληρωτικό αφανισμό των υποδομών.
Για την Εσθονία αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποτρέψει την απώλεια εδαφών ήδη από την αρχή μιας σύγκρουσης.
Οι πύραυλοι μπορούν να φτάσουν έως την Αγία Πετρούπολη
Η αλλαγή προσέγγισης αποτυπώνεται και στους εξοπλισμούς. Φέτος ο αμυντικός προϋπολογισμός αυξήθηκε κατά 42% και ανέρχεται σε 2,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 5,4% του ΑΕΠ.
Η Εσθονία έχει παραγγείλει εννέα αμερικανικά συστήματα HIMARS και εννέα νοτιοκορεατικές εκτοξευτικές συστοιχίες Chunmoo. Ο οπλισμός τους μπορεί να πλήξει στόχους σε απόσταση περίπου 300 χιλιομέτρων.
Πρόκειται για σημαντική αναβάθμιση των δυνατοτήτων του εσθονικού στρατού.
Η Αγία Πετρούπολη βρίσκεται περίπου 260 χιλιόμετρα από την Εσθονία. Αυτό σημαίνει ότι με τα νέα συστήματα το Ταλίν αποκτά τη δυνατότητα να εξαπολύει πλήγματα σε στόχους βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος.
Η χώρα διαθέτει πάντως σχετικά μικρό επαγγελματικό στρατό: περίπου 4.200 στρατιώτες υπηρετούν σε μόνιμη βάση.
Πολύ μεγαλύτερη ισχύ αντιπροσωπεύουν οι έφεδροι. Η Εσθονία έχει περίπου 230.000 εκπαιδευμένους πολίτες, εκ των οποίων σχεδόν 40.000 εντάσσονται σε καθεστώς υψηλής ετοιμότητας.
Οι Βρετανοί αυξάνουν την παρουσία τους
Το Ταλίν υπολογίζει επίσης στη στήριξη των συμμάχων. Η Βρετανία έχει αναγγείλει αύξηση του αριθμού των στρατιωτών της στην Εσθονία από περίπου 800 σε 1.200.
Οι εσθονικές προετοιμασίες δεν σημαίνουν ότι το Ταλίν αναμένει ρωσική επίθεση στο άμεσο μέλλον. Σύμφωνα με τις εκεί υπηρεσίες, η κατάσταση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Όσο οι ρωσικές δυνάμεις παραμένουν δεσμευμένες στο ουκρανικό μέτωπο, οι δυνατότητές τους να ανοίξουν άλλη μεγάλη σύγκρουση είναι περιορισμένες.
Η λήξη του πολέμου θα μπορούσε όμως να φέρει πίσω στη Ρωσία δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες με εμπειρία μάχης.
«Φοβόμασταν τον πόλεμο στην Ουκρανία και τώρα φοβόμαστε την λήξη του», είπε σε συνέντευξή του στους «FT» ένας υψηλόβαθμος Εσθονός αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών.
Το Ταλίν θέλει λοιπόν να αξιοποιήσει τον χρόνο που έχει τώρα για να ενισχύσει τον στρατό, να αλλάξει τη διάταξη των δυνάμεων και να δημιουργήσει δυνατότητες επιχειρήσεων τόσο στα σύνορα όσο και βαθιά πέρα από αυτά.