Η επένδυση της ΕΕ σε αντι-drone αυξήθηκε έξι φορές το 2025, αλλά μόνο το ένα τρίτο των προγραμμάτων θα ολοκληρωθεί ως το 2030, σύμφωνα με εμπιστευτική έκθεση που είδε το Euronews, λόγω κατακερματισμένων προμηθειών και βιομηχανίας που δεν προλαβαίνει την τεχνολογία.
Οι επενδύσεις στην αντι-drone τεχνολογία σε όλη την ΕΕ αυξήθηκαν κατά έξι φορές μεταξύ 2024 και 2025, αλλά μόνο το ένα τρίτο των προγραμμάτων αναμένεται να παραδώσει αποτελέσματα έως το 2030, σύμφωνα με εμπιστευτική έκθεση της ΕΕ που είδε το Euronews.
Η ετήσια έκθεση ετοιμότητας άμυνας για το 2026, η οποία αποτελεί αποτίμηση των εθνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων από τον European Defence Agency (EDA), αποκαλύπτει επίμονες αδυναμίες στην άμυνα της Ευρώπης έναντι drones και καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν τις επενδύσεις σε τεχνολογία drones και αντι-drone.
«Οι επενδύσεις σε αντι-drone ικανότητες και σε ικανότητες αεράμυνας πολύ μικρού βεληνεκούς αυξήθηκαν έξι φορές μεταξύ 2024 και 2025, ως απάντηση στην αυξανόμενη απειλή από μη επανδρωμένα συστήματα, αν και μόνο περίπου το ένα τρίτο των προγραμμάτων αναμένεται να έχει παραδοθεί έως το 2030», αναφέρει η έκθεση, η οποία διανεμήθηκε στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την περασμένη εβδομάδα.
Η ανατολική πτέρυγα της ΕΕ, από τη Βαλτική έως τη Μαύρη Θάλασσα, αντιμετωπίζει μια αυξανόμενη απειλή από drones, ορισμένα από τα οποία έχουν απομακρυνθεί από το πεδίο μάχης στην Ουκρανία. Την Τρίτη, drones έπληξαν δύο εμπορικά πλοία στα χωρικά ύδατα της Βουλγαρίας, βυθίζοντας το ένα.
Η EDA διαπίστωσε ότι τα περισσότερα κράτη μέλη επενδύουν σε drones για επιτήρηση, αναγνώριση και εντοπισμό στόχων, ενώ άλλοι τύποι μη επανδρωμένων αεροσκαφών εξακολουθούν να προσελκύουν περιορισμένη χρηματοδότηση, παρά τη μεγαλύτερη σημασία τους στο πεδίο της μάχης.
Οι χώρες της ΕΕ επενδύουν 18,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε τεχνολογίες drones για την περίοδο 2024-2029, σύμφωνα με την έκθεση.
«Παρά το υψηλό επίπεδο προσοχής που δίνεται στην απόκτηση ικανοτήτων σε drones και αντι-drone, σημαντικά κενά ικανοτήτων και εξωτερικές εξαρτήσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τη συνολική ευρωπαϊκή ετοιμότητα», συνεχίζει το έγγραφο.
Η Ισπανία, η Δανία, η Κροατία, η Λετονία και η Ολλανδία ηγούνται ενός κοινού ευρωπαϊκού έργου για την κοινή αγορά drones και αντι-drone συστημάτων και για τη δημιουργία ενός τεχνολογικού κόμβου που θα συγκεντρώνει την καινοτομία και τις δοκιμές.
Ωστόσο, η EDA επισημαίνει σημαντικές αδυναμίες: προμήθειες κατακερματισμένες σε εθνικό επίπεδο, περιορισμένη διαλειτουργικότητα, έλλειψη δυνατότητας για πειραματισμό και ανεπαρκή βιομηχανική ικανότητα ταχείας αύξησης της παραγωγής, ιδίως για οπλισμένα drones.
Η κάλυψη αυτών των κενών θα κόστιζε σχετικά λίγο σε σύγκριση με άλλες αμυντικές ικανότητες, σημειώνει η έκθεση, αλλά θα απαιτούσε σταθερή χρηματοδότηση και μια ευέλικτη, ολοκληρωμένη προσέγγιση.
«Η βιομηχανική ικανότητα δεν έχει ακόμη φτάσει στην κλίμακα και την ευελιξία που απαιτούνται για παρατεταμένες επιχειρήσεις υψηλής έντασης, καθώς ο ρυθμός τεχνολογικής καινοτομίας ξεπερνά τους παραδοσιακούς κύκλους προμηθειών, δημιουργώντας έναν μόνιμο κίνδυνο οι ικανότητες να καθίστανται παρωχημένες πριν ακόμη αναπτυχθούν», προσθέτει η έκθεση.
Με άλλα λόγια, αναφέρει ότι η τεχνολογία των drones εξελίσσεται τόσο γρήγορα ώστε ο εξοπλισμός κινδυνεύει να είναι ξεπερασμένος προτού καν φτάσει στο πεδίο της μάχης.
Η έκθεση αναφέρει ότι τα τρέχοντα σχέδια και προγράμματα αντιμετωπίζουν αυτές τις προκλήσεις, αλλά πρέπει να συνοδευτούν από κατάλληλο δόγμα και εκπαίδευση.
Η EDA διαπίστωσε επίσης περισσότερες από 200 εταιρείες που παράγουν τεχνολογίες drones και αντι-drone στην ΕΕ, ένα δυναμικό αλλά κατακερματισμένο οικοσύστημα που θα μπορούσε να επεκταθεί έως και κατά 140% μέχρι το επόμενο έτος, εφόσον υπάρξει το κατάλληλο επενδυτικό πλαίσιο.
«Η βιομηχανική ετοιμότητα σε αυτόν τον τομέα απαιτεί ευέλικτα παραγωγικά οικοσυστήματα που διατηρούνται στην αιχμή της τεχνολογίας και οργανώνονται για ταχεία και μαζική κλιμάκωση, αντί για τη δημιουργία μεγάλων αποθεμάτων», αναφέρει η έκθεση.