Το ICC (Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο) συστάθηκε για να διώκει εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που αλλιώς θα έμεναν ατιμώρητα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση την Παρασκευή χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC) «ιδιαιτέρως λυπηρές» και δήλωσε ότι είναι «έτοιμη να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε το δικαστήριο να μπορέσει να επιτελέσει το έργο του».
«Η ΕΕ θα εργαστεί σε στενή συνεργασία με το ICC για να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά», ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προσθέτοντας ότι ελπίζει πως η εξάμηνη καθυστέρηση πριν τεθούν σε ισχύ οι κυρώσεις σημαίνει πως «υπάρχει περιθώριο για διάλογο».
Μία πιθανή αντίδραση της ΕΕ θα ήταν η ενεργοποίηση ενός νομικού εργαλείου γνωστού ως «μηχανισμός αναχαίτισης», που απαγορεύει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις «ενεργητικά ή με εσκεμμένη παράλειψη», προσφέροντας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα πιθανό μέσο για να μετριάσει μέρος των επιπτώσεων.
Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Τομ Μπέρεντζεν περιέγραψε τον μηχανισμό ως «πυρηνική επιλογή», σημειώνοντας ωστόσο ότι η Ολλανδία έχει ζητήσει από τις Βρυξέλλες να προετοιμάσουν την εφαρμογή του.
Κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του ICC: Τι έχει συμβεί;
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιβάλει σαρωτικές νέες κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, κατηγορώντας το ICC για πολιτική μεροληψία και για άδικη στοχοποίηση Αμερικανών και Ισραηλινών για φερόμενα εγκλήματα πολέμου.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε τα μέτρα την Παρασκευή, λίγο μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στη Νοτιοαφρικανή εισαγγελέα Νάβι Πιλέι, πρώην δικαστή του διεθνούς δικαστηρίου. Ωστόσο, η απόφαση για την επιβολή κυρώσεων είχε ληφθεί πολύ πριν από την ανακοίνωση της απονομής του Νόμπελ.
«Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το έκνομο δικαστήριο, στερώντας τους πόρους και παραλύοντας την ικανότητά του να ενεργεί εναντίον μας», δήλωσε ο Ρούμπιο σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο αμερικανικός λαός δεν υπάγονται στη δικαιοδοσία αυτού του ψεύτικου ICC.»
Οι κυρώσεις παγώνουν τυχόν περιουσιακά στοιχεία του ICC που βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και δίνουν σε αμερικανικές εταιρείες και ιδιώτες προθεσμία έξι μηνών για να τερματίσουν τις επιχειρηματικές τους σχέσεις με το δικαστήριο.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, χαιρέτισε την Παρασκευή τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του ICC, το οποίο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του για φερόμενα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη Γάζα.
«Το ICC δεν είναι δικαστήριο. Είναι ένα πολιτικό όργανο που συνιστά θανάσιμη απειλή για τις νομοταγείς δημοκρατίες σε όλο τον κόσμο και για την ίδια την ιδέα της εθνικής κυριαρχίας», ανέφερε το γραφείο του Νετανιάχου σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X.
Οι υπουργοί Εξωτερικών ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και του Καναδά και της Ιαπωνίας, επαναβεβαίωσαν την ακλόνητη στήριξή τους στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) με κοινό ανακοινωθέν τους, μετά την ανακοίνωση των ΗΠΑ για σχέδια επέκτασης των κυρώσεων κατά του Δικαστηρίου.
«Αν εφαρμοστούν, οι κυρώσεις αυτές θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο έργο του Δικαστηρίου, στο αφοσιωμένο προσωπικό του και στις οικογένειές τους», δήλωσαν οι υπουργοί Εξωτερικών του Καναδά, της Δανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, της Ολλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου.
«Εργάζονται καθημερινά για να οδηγήσουν στη δικαιοσύνη τους κατηγορούμενους για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα και για να στηρίξουν τα θύματά τους», πρόσθεσαν.
Η οργάνωση προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Διεθνής Αμνηστία κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να "αντισταθεί" στις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, καταγγέλλοντας μια "υπαρξιακή επίθεση" εκ μέρους της κυβέρνησης Τραμπ.
"Οι κυρώσεις του προέδρου Τραμπ έχουν στόχο να απομονώσουν και τελικά να καταστρέψουν το ΔΠΔ. Αυτή η υπαρξιακή επίθεση πρέπει να σταματήσει", δήλωσε η Έρικα Γκεβάρα Ρόσας, αξιωματούχος της Αμνηστίας σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από τη διεθνή οργάνωση.
Η κυβέρνηση της Ελβετίας επανέλαβε τη στήριξή της στο ΔΠΔ και απέρριψε τις κυρώσεις που ανακοίνωσαν σήμερα οι ΗΠΑ και του θεσμού αυτού. "Η Ελβετία επαναλαμβάνει την υποστήριξή της στο ΔΠΔ ως ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστικό θεσμό", ανακοίνωσε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ.
Το Βέλγιο ζήτησε από την ΕΕ να ενεργοποιήσει τον Κανονισμό για την προστασία από τις συνέπειες της εξωεδαφικής εφαρμογής νόμων και μέτρων που θεσπίστηκαν από τρίτη χώρα ώστε να προστατευθεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, όπως δήλωσε σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, δήλωσε ότι είναι εξαιρετικά ανησυχητικό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν σχέδια για την επέκταση των κυρώσεων κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ).
Ποια ήταν η αντίδραση του ICC στις κυρώσεις;
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο καταδίκασε τις κυρώσεις, χαρακτηρίζοντάς τις επίθεση στο κράτος δικαίου και στη διεθνή έννομη τάξη.
«Πρόκειται για απόπειρα παρεμπόδισης της πορείας της δικαιοσύνης και για προσπάθεια να εμποδιστεί το δικαστήριο να κάνει αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε», ανέφερε το δικαστήριο σε ανακοίνωση. «Είναι επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης, που πλήττει την απλή αρχή ότι κανείς δεν στέκεται πάνω από τον νόμο.»
Η πρόεδρος του ICC, Τομόκο Ακάνε, δήλωσε ότι το δικαστήριο θα «συνεχίσει να εκπληρώνει πλήρως την εντολή του, με ανεξαρτησία και αμεροληψία, ενεργώντας μόνο με βάση τον νόμο και τα αποδεικτικά στοιχεία, για χάρη των αναρίθμητων θυμάτων σοβαρών εγκλημάτων».